Al die kunstwerken in het landschap, die maken de kunstenaars dus meestal niet zelf

Kunstingenieurs zijn ze, of kunstdokters. Robert Clarijs en Joep Münstermann helpen kunstenaars bij de praktische uitvoering en onderhoud van hun kunstwerk.

De olifantenbeelden langs de A6 mogen natuurlijk niet zomaar omwaaien. Net zoals het monument op de Dam niet moet instorten. De mannen van Anything is Possible hebben hun beroep gemaakt van het zorgen voor kunst. 

Ze onderhouden veel van de werken die de afgelopen weken in de serie Buitenkunst voorbijkwamen. En dat niet alleen. "Wij maken het werk dat de kunstenaar heeft bedacht. Als die het te druk heeft, het kunstwerk te groot is voor hem of haar alleen, of te ingewikkeld."

Robert Clarijs zit achter het bureau dat hij deelt met compagnon Joep Münstermann, in een loods net buiten Amsterdam. Beiden hebben de kunstacademie gedaan, Clarijs studeerde ook nog aan de Rijksakademie. De een deed een klus voor kunstcentrum De Appel, de ander kwam erbij, de klussen stapelden zich op. 

Als kunstenaars vroegen wat er mogelijk was, was het standaardantwoord: anything is possible, alles is mogelijk. Dat werd de bedrijfsnaam, en dit jaar bestaat het bedrijf 25 jaar.

Spuitende fonteintjes

Ze plaatsten net nog tien beelden van Boris Tellegen tussen Amersfoort en Utrecht en hebben zo'n vijftien lopende projecten. Ook verzorgen ze sinds 2005 de installatie van de kunst in het Nederlandse paviljoen bij de Biënnale van Venetië. Waar nodig huren ze assistenten in.

De installatie van 'Mondriaan meets Rietveld' van Boris Tellegen.

Ze zijn regelmatig op stap om met kunstenaars te overleggen, beelden te installeren of juist weg te halen. Nu zijn ze niet op locatie aan het werk, maar de thuisbasis is minstens zo interessant. Hier ontstaan de ideeën, wordt geknutseld.

Soms wordt het bedrijf benaderd door een gemeente. Zo liep uitvoering van een kunstwerk voor het Amsterdamse Stadionplein stroef. De kunstenaar, Matthew Darbyshire, woont in Engeland, en bedacht een werk waarbij hij een heel appartement op ware grootte in brons neerzet: stoelen, bank, tafel, enzovoort, met spuitende fonteintjes uit de wasbak en de douche. 

Anything is Possible coördineert nu het proces, geeft de bronsgieter de juiste opdrachten, maakt mallen, vraagt vergunningen aan, laat de constructie doorrekenen, zorgt dat je niet uitglijdt als je straks als bezoeker over het beeld loopt. Ook zorgt het bedrijf dat de fundering en elektriciteit in orde is. Als het nodig is, programmeren ze ook. Een klus van meerdere jaren.

Meerkoetennest

Het is belangrijk te weten hoe lang het kunstwerk moet blijven staan. Sommige werken zijn zo geliefd, dat ze veel langer blijven dan gepland. Neem de luchtbellenfontein 'Formula B' van Job Koelewijn in Rotterdam, ook uitgevoerd door Clarijs en Münstermann.

Op het wateroppervlak van de Westersingel kun je daar een regel uit een roman van Samuel Beckett lezen, dankzij luchtbellen die uit buizen opstijgen. Ieder najaar gaat de stekker eruit, na de winter maken ze het systeem schoon. In 2010 moesten ze de hele fontein restaureren, het materiaal was niet berekend op zo'n lang gebruik. De openbare ruimte blijft onvoorspelbaar: toen een paar meerkoeten laatst een nest op de fontein had gebouwd, lag de fontein weer noodgedwongen stil.

De eer voor het kunstwerk gaat maar zelden naar de uitvoerders. "Zo is het nu eenmaal", zeggen de heren nuchter. De lol zit hem in het werk. "We maken steeds iets nieuws, en altijd iets dat er nog niet was." En dat is al bijzonder genoeg.

Lees ook: De vluchtigheid van snelwegkunst geeft de fantasie alle ruimte

Joke de Wolf bekijkt deze zomer kunst in de openbare ruimte. In deze aflevering de snelwegkunst langs de A6 flitst aan de automobilist voorbij. Toch blijven sommige beelden juist daarom goed hangen.

Op de vinex-terp staat een mysterieus wit kerkje

In deze aflevering kunst is bij de planning van nieuwbouwwijken zelden de eerste prioriteit. Leidsche Rijn bij Utrecht valt wat tegen, maar in het Haagse Leidschenveen zijn bijzondere kunstwerken te zien.

Ook het oerslagveld heeft in Nederland zijn eigen landschapsmarkering

Monumenten staan vaak op een locatie die met het plotselinge overlijden te maken heeft. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden