Review

Aha, daar heb je de blonde Helena!

Hoe speel je Achilles? De Griekse held der helden in de moeder aller oorlogen, die van de Grieken versus Trojanen. Groot man van grote emoties: heerszuchtig, huiveringwekkend, soms wat huilerig. Half-goddelijk en onkwetsbaar, afgezien dan van die hiel. Hoe kijk je als je het lijk van vijand Hector achter je wagen knoopt nadat je hem voor de ogen van zijn vader koning Priamos hebt vermoord? Het is een cruciale scène in de Ilias van Homerus, een van de aangrijpendste. Achilles' ware gezicht. Wilde wraaklust, triomf, hysterie.

Dat valt natuurlijk niet mee, die man, dat moment, maar dat je zelf Brad Pitt bent zou in principe moeten helpen. Mooie, blonde, blauwogige Brad die met maar zo weinig films toch zoveel meisjes aan het gillen krijgt. Staande op zijn wagen strekt Brad het gespierde lichaam, knijpt de ogen toe en klemt die kaken weer eens op elkaar. IJzige blik opzij. Stoer! Tja. Je ziet dat het heftig is, dat wel: filmster Brad Pitt zijn en held Achilles spelen. Heldendom in het kwadraat was bedoeld maar het strandt toch in iets onhandigs. Achilles wordt de hele film meer Brad, dan dat Brad Achilles wordt.

Dat het ondanks ronde billen, brede biceps en snelvoetige schijnbewegingen niet helemaal botert tussen Brad en zijn rol (anders dan bij ex-Hulk Eric Bana die wel overtuigt als Hector) ligt ook aan regisseur Petersen en scriptschrijver Benioff. Petersen hamert erop dat hij de Trojaanse oorlog realistisch wilde laten zijn en dat hij de Homerische helden een menselijk gezicht wilden geven. In Hollywood betekent dat nóg dapperder. Niet langer slaat een bange Hector op de vlucht tijdens het tweegevecht met Achilles. Niet langer verandert Achilles in een huilerige dweil na de dood van Patrokles. Evenmin jaagt de held hysterisch zijn kar met de dode Hector drie keer om Troje heen. Een beetje Hollywood-held mag wat verwende trekjes hebben, maar het moet leuk blijven. Petersen verdeelt goed en kwaad ook liever over de verschillende personages dan dat hij lafheid laat opduiken in grote mannen.

Het zijn opvallende verschillen in een film die ondanks melding vooraf dat de Ilias slechts inspiratiebron is, het erg moet hebben van de weerklank van de mythe. Aha, daar heb je Helena! Goh, was ze blond? Hee, Odysseus! Oud! Eureka, het paard! Goh, nu al? En zo gaat dat door. Het is ook zo'n gewicht, die nog maar zelden verfilmde Trojaanse oorlog. Temeer daar Petersen strevend naar realisme het verhaal er nog gewichtiger op heeft gemaakt. Verdwenen zijn de goden die kissebissen op de achtergrond, gebleven de strijdende gelovigen die lange tijd spreken in wijsgerige oneliners. Alsof ze het boek al uit hebben. Liever dan zich te laten inspireren tot een 'The Pirates of the Caribbean' maakte Petersen van de Ilias een 'Saving Private Ryan'. Oorlog is erg; de mens hebzuchtig, eerzuchtig, bloeddorstig, wraaklustig. Je begrijpt zo wel beter waarom de avontuurlijkere Odyssee (voer voor talloze tv-miniseries) tot nog toe de voorkeur had. De Ilias is wat saai, en zonder goddelijk gekibbel is het nog saaier. Alweer een zwaardgevecht, nog een veldslag. 'Wanneer houdt het op', verzucht Trojaanse slavin Briseis ergens, en als toeschouwer zucht je even mee. Indrukwekkend is de reconstructie wel. 'Troy' is ook een film van grote cijfers: 200 miljoen dollar budget, 10 000 soldaten tot 50 000 aangevuld met virtuele stuntmannen (hun filmdebuut!), 1000 galeischepen, 4000 cactussen die met de hand van het Mexicaanse strand werden verwijderd om ruimte te bieden aan het tentenkamp. Veel vermakelijk antiek wapentuig: knotsen, pijlen, zwaarden en schilden. De helmboshelm! Zware schilden met rare knoppen. Grote brandende ballen. Gruwelijke wonden.

En her en der krijgt Petersen je ook dieper mee het verhaal in.

Als de doodsbange Paris tijdens een duel hulp zoekt bij Hector, hangend aan zijn knieen. Als Hector en Achilles eindelijk voor elkaar staan. En als de oude Priamos bij Achilles het lijk van zijn zoon komt ophalen om het te begraven; de eigenlijke laatste scène in de Ilias. De oude Peter O'Toole die bibberend de handen kust van de moordenaar van zijn zoon. Maar ook dan schijnt het de weerklank van de mythe meer dan de kracht van deze verfilming.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden