null Beeld

ColumnDoortje Smithuijsen

Afspraken inplannen en weer afzeggen, het houdt dertigers in de digitale samenleving flink bezig

Doortje Smithuijsen

In één weekend gebeurden twee ­dingen die ogenschijnlijk niets met elkaar te maken hadden, maar gevoelsmatig alles. Ik zei via de app af voor de verjaardag van een goede vriendin. Aan het begin van de week hadden mijn dagen er leeg uitgezien, dus ja, ik zou best op haar borrel kunnen komen vrijdagmiddag. Maar eenmaal aangekomen op die vrijdag waren er deadlines, aanvragen, klussen, stress. Het ging me niet lukken appte ik. Sorry, sorry, sorry.

De volgende dag kreeg ik een bericht van een onbekend nummer. Heb jij al een cadeau voor onze gezamenlijke vriendin? Nee, maar ik had ook geen uitnodiging voor haar verjaardag. ‘Ik denk dat dit zo’n awkward moment is waar je wel eens over hoort’, ­appte ik terug, met een lachende selfie.

Alsof we weer tieners waren

Een jaar geleden zag ik deze vriendinnen elke twee, drie weken. We appten elkaar een uur van tevoren om te gaan wandelen, ­nodigden elkaar ’s ochtends uit voor een etentje bij ons thuis, diezelfde avond. Het voelde alsof we weer tieners waren. Als de tijd waarin je tijdens de schoolpauze afsprak voor later die middag, in plaats van voor over drie maanden via een Google Invite.

Waar hebben we het over, als we het over moderne eenzaamheid hebben? Over mensen die nooit appjes krijgen? Nooit worden gebeld of uitgenodigd? Of over mensen die zoveel appjes krijgen dat ze ze nooit allemaal kunnen beantwoorden? Over mensen die overal voor worden uitgenodigd, maar geen tijd hebben om te gaan, omdat alleen al het prioriteren van die sociale activiteiten ze een burn-out geeft?

Over allebei, denk ik. De meesten bevinden zich het ene moment gevoelsmatig aan de ene kant van dit spectrum, het volgende moment aan de andere kant. Je baalt dat je niet meer welkom bent op iemands verjaardag, terwijl je in de praktijk hoofdzakelijk bezig bent met afzeggen van mensen die je wel uitnodigen.

Angst voor sociale isolatie

Dertiger zijn in de digitale samenleving ziet er zo uit: de ene helft van de tijd gooi je je Google Calender vol met afspraken, de andere helft haal je ze er weer uit.

‘Geen probleem xxx’, antwoordde de vriendin die ik moest afzeggen. Ik spelde de interpunctieloze zin uit zoals ik dat vroeger deed met sms’jes van nieuwe vriendjes. Ze was geïrriteerd, dacht ik, en ik begreep waarom. Ik wilde haar bellen, nog eens sorry zeggen, vertellen over mijn andere vriendin, die mij – ongetwijfeld wegens een teveel aan afgezegde afspraken – niet meer had uitgenodigd. Deed het niet.

Eenzaamheid bestaat niet zolang niemand het kan zien en tegelijkertijd kan het alleen zo bestaan. We ontwikkelen steeds meer manieren om onze angst voor sociale isolatie te overstemmen met de representatie van verbinding.

Vergeving

Met elke afspraak in je digitale agenda overtuig je jezelf dat je erbij hoort. Elke afgezegde afspraak creëert weer behoefte aan die bevestiging – bij jou, bij een ander.

Ik appte het onbekende nummer dat ik ­alsnog mee wilde doen met het cadeau. Verbinding in de moderne samenleving is: inzien dat we allemaal schuldig zijn aan het alleen-zijn van de ander, en onszelf en ­elkaar daarvoor vergeven.

Doortje Smithuijsen is filosoof en journalist en schrijft om de week over de dilemma’s in de online-samenleving. Meer stukken van haar hand vindt u hier.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden