RecensieToneel

‘Ademen’ laat zien: aan gelijk hebben heb je niets, als je niet meer samen bent

Bram Suijker en Mariana Aparicio Torres als de geliefden in 'Ademen' bij Het Nationale Theater.Beeld Sanne Peper

Theater
Ademen 
Het Nationale Theater
*** (3) 

Het mooiste is de monoloog van de man, van acteur Bram Suijker. Het is nacht, hij heeft zijn geliefde in zijn armen, en voor het eerst krijgt hij de ruimte om te praten. Hij zegt dat hij onzeker is. Dat hij soms zwijgt, niet omdat hij naar haar luistert, maar omdat haar ­tirades hem bevriezen. Angst verstopt onder schijnbare rust. Het klinkt echt, aarzelend, lief ook.

Zij zou het waarschijnlijk ‘onvolwassen’ noemen, want meningen heeft ze en die uit ze ook, allemaal. Ze blijft maar praten, Mariana Aparicio Torres, de geliefde in ‘Ademen’ van Het Nationale Theater in een regie van Noël ­Fischer.

De Britse toneelschrijver Duncan Macmillan heeft dit tweetal in zijn stuk ‘Lungs’ (vertaling Teunkie van der Sluijs) naast elkaar gezet: de onzekere man en de vrouw die soms sneller praat dan het licht. Beetje cliché, maar aandoenlijk.

De tekst werd gekozen in het kader van ‘Het Nationale Theater speelt altijd’: stukken die in juni en juli werden gemaakt en die passen bij coronatijd. Nu is Ademen verder uitgediept en gaat het in november op tournee.

Aarzelingen van hyperverantwoorde begindertigers

Een uitstekende keuze, want ze zijn begrijpelijk, de aarzelingen van die hyperverantwoorde begindertigers, die worstelen met de vraag of ze een kind willen in een vervuilde wereld. Het publiek zit in coronasetting naar ze te kijken. Dertig man in een zaal waar meer dan het dubbele in zou passen. Iedereen op eilandjes van één of twee stoelen, het worstelende paar gevangen in een kwetsbare witte cirkel op de grond, een verder leeg toneel. Bonuslaag: het feit dat ze samenzijn. Het schokje dat door het publiek gaat als ze elkaar zomaar omhelzen. Openbare intimiteit is niet meer vanzelfsprekend.

Wie tuitende oren krijgt van de redeneringen van de vrouw kan die extra lagen overdenken. Dat maakt het eerste uur een fascinerende belevenis. Het is spannend als iets wat satirisch bedoeld was realistisch begint te voelen.

Nadeel is het repetitieve karakter van het script. Na dat eerste uur volgen nog vijftig extra minuten. De vrouw ziet overal beren op de weg – wat als we geen kinderen kunnen krijgen?, wat als het kind niet gezond is?, wat als ik een kind krijg en er niet van hou? Elke beer komt tot leven, ­elke weg moet worden bewandeld. Met al haar nuances en rationaliseringen heeft ze misschien het gelijk aan haar kant. Maar, zoals de meeste geliefden vroeg of laat ontdekken, aan gelijk hebben heb je niets, als je niet meer samen bent. Dan zijn het alleen nog maar woorden.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden