Recensie

Actuele King Lear overtuigt en geeft stof tot nadenken

Jan Hammenecker als King Lear.Beeld © kurt van der elst | www.kvde.be

King Lear
Het Zuidelijk Toneel en het Paleis

Het Zuidelijk Toneel en Het Paleis voerden gisteren Shakespeare's tragedie King Lear op, in de hedendaagse regie van Simon De Vos. In deze adaptatie heerst Lear over de Europese Unie, een uitgelezen setting om het afkalven van de Europese waarden te schetsen.

In een pyjamabroek en een openstaande ochtendjas zwalkt Lear rond door de puinhoop. Achter hem aan loopt zijn trouwe nar die de infuusstandaard duwt. Regisseur Simon De Vos zegt het in zijn adaptatie van Shakespeare's 'King Lear' expliciet: Lear lijdt aan kanker, een woekerende tumor die in rap tempo zijn hersenen opvreet en hem het vermogen om helder te denken ontneemt.

Het is een kleine maar zeer tekenende aanpassing van De Vos: de 'hints' die de grote bard in het stuk stopte maakt hij expliciet en hedendaags. Zijn Lear heerst over de Europese Unie, door zijn aftreden wordt de teloorgang van gedeelde Europese waarden en idealen zichtbaar. Gloucester is hier een naar sigaretten stinkende diplomaat van de oude stempel en Edmund is hier niet 'gewoon' een jaloerse bastaard maar een gedesillusioneerde cynicus die kwaad doet 'omdat het kan'. Deze King Lear, een samenwerking van het Zuidelijk Toneel en Het Paleis (uit België) is zowel scherp actueel alsook trouw aan de bron.

Dat De Vos' adaptatie werkt komt ook doordat hij wel vasthoudt aan essentiële ankerpunten uit de oorspronkelijke tekst en tegelijkertijd met regisseursflair strooit. Hij geeft zijn acteurs de ruimte om uit te pakken en creëert vele visueel imposante beelden. Fascinerend is de strakke choreografie van diplomaten aan Lears hof: ze rennen rond met koffertjes, begroeten elkaar even, voeren een onderonsje, kijken in papieren, bellen en doen vooral erg druk. Ineens vertragen de spelers en voeren de hele scène perfect achterstevoren nogmaals op. Een bijzonder knap regiestaaltje, hoewel te lang om puur als illustratie van Lears hof te dienen. Ook bijvoorbeeld de openingsscène met de drie zusjes is erg mooi, maar niet erg betekenisvol.

Spelplezier

De Vos geeft zijn spelers veel ruimte en dat werkt goed voor expressieve, zelfverzekerde acteurs zoals Jan Hammenecker (een zelfingenomen en gedesillusioneerde Lear), Kaspar Schellingerhout (een satanische Edmund) en de mooie stoere Scarlet Tummers als de te vroeg gestorven Cordelia. Anderen lijken echter te weinig sturing te hebben gekregen en lijken wat verloren. Dat De Vos al zijn acteurs, ook de Nederlandse, Vlaams laat spreken door u en ge als aanspreekvorm te hanteren, maakt de voorstelling lastig om in te komen. Maar het spelplezier, de gewaagde beeldregie en de overtuigende actualisering maken deze King Lear toch tot een intrigerend geheel waar je nog lang over kunt nadenken.

Lees ook: Regisseur Simon de Vos toont de Europese Unie als het rijk van King Lear

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden