Indonesië-expositie

Aangifte tegen Rijksmuseum om gebruik term 'bersiap’

Toeristen gaan op de foto voor het Rijksmuseum. Beeld ANP
Toeristen gaan op de foto voor het Rijksmuseum.Beeld ANP

De stichting KUKB, die volgens haar website opkomt voor slachtoffers van Nederlands kolonialisme, doet aangifte van discriminatie en groepsbelediging tegen het Rijksmuseum in Amsterdam, museumdirecteur Taco Dibbits en curator Harm Stevens.

Redactie Trouw

Aanleiding is het gebruik van de term ‘bersiap’ in de tentoonstelling ‘Revolusi!’ over de Indonesische onafhankelijkheidsstrijd. Volgens de stichting is deze term racistisch en stigmatiserend.

Gastcurator Bonnie Triyana had eerder in NRC gezegd dat het Rijksmuseum de term ‘bersiap’ niet zou gebruiken vanwege de racistische ondertoon, maar het museum kwam daar later op terug. Directeur Dibbits zei daarover tegen Het Parool: “Wij leggen de term bersiap uit en voorzien hem van historische context.”

Bersiap (sta paraat) werd als strijdkreet gebruikt door jonge Indonesische vrijheidsstrijders tijdens de periode na de Japanse bezetting van het toenmalige Nederlands-Indië. Mensen die vrijkwamen uit de Japanse kampen werden door hen aangevallen, duizenden werden gedood.

Groepsbelediging

“De Nederlanders die deze tijd meemaakten spreken over de ‘Bersiap-periode’. Een tijd waarin Indonesiërs bezeten waren en burgers aanvielen met een witte huid, Indo-Europeanen, Ambonezen, inheemse Chinezen of wie dan ook die zij als koloniale collaborateurs beschouwden”, schreef Triyana vorige week in NRC. Hij vond dat hiermee de term “een sterk racistische lading” krijgt. “Meer nog omdat bij het begrip ‘bersiap’ altijd primitieve, ongeciviliseerde Indonesiërs als daders van de gewelddadigheden worden opgevoerd, wat niet geheel vrij is van rassenhaat.”

Eerder deed de Federatie Indische Nederlanders (FIN) aangifte wegens groepsbelediging tegen tegen Triyana, omdat die liet weten niets van de term te moeten hebben. Daarmee ontkent hij volgens de FIN de ellende van de mensen die onder genoemde aanvallen leden.

Lees ook:

De dekolonisatie van Indonesië

In de zomer van 1945 begon in Indonesië de onafhankelijkheidsoorlog. Documentair fotograaf Suzanne Liem zocht voor een serie de kinderen van de hoofdrolspelers op.

De Bersiap: een vergeten golf van etnisch geweld

Geen ander land heeft de moord op zoveel medeburgers zo gelaten geaccepteerd als Nederland in de Bersiapperiode. Historicus Frederick spreekt van ‘post-koloniaal geheugenverlies’.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden