Expositie

600 Barbiepoppen van verzamelaar Bettina Dorfmann te zien in Nederland: ‘Barbie is een spiegel van de tijd’

null Beeld Stadsmuseum Almelo
Beeld Stadsmuseum Almelo

Barbie was haar tijd soms ver vooruit, zegt verzamelaar Bettina Dorfmann, haar grootste fan en samensteller van de Barbie-tentoonstelling in Stadsmuseum Almelo.

Ze lijdt nog steeds onder het imago van dom blondje, ten onrechte. Want in werkelijkheid is Barbie veelzijdiger en verrassend geëmancipeerd, blijkt op een expositie in Stadsmuseum Almelo, die met ruim 600 poppen de grootste ooit in Nederland is.

De poppen zijn eigendom van de Duitse verzamelaar Bettina Dorfmann, die zelf werd geboren in 1961, twee jaar nadat speelgoedfabrikant Mattel de allereerste Barbie lanceerde. Haar collectie bevat zo'n 18.000 exemplaren en is daarmee de grootste ter wereld; ze staat ermee in het Guinness Book of Records. Dorfmann organiseerde tentoonstellingen in verschillende landen, van Singapore tot Mallorca, dit is haar debuut in Nederland.

Als kind speelde ze al graag met Barbies, vertelt Dorfmann terwijl ze daags voor de opening in Almelo nog poppen uitpakt en rangschikt. Rond haar veertiende had ze maar liefst 28 exemplaren: “Behoorlijk veel ja. Ik lag vaak in het ziekenhuis en kreeg ze dan cadeau.” Ze bewaarde ze en gaf ze door aan haar dochtertje, maar die bleek er weinig belangstelling voor te hebben. Nieuwe Barbies met voor haar herkenbare kleren en attributen bevielen het meisje wel. “Toen zag ik dat Barbie een spiegel van de tijd is. De poppen uit mijn kindertijd hadden een platenspeler en een handmatige typemachine, nu hebben ze een iPhone.”

null Beeld Stadsmuseum Almelo
Beeld Stadsmuseum Almelo

Ook Barbies kleding veranderde mee met de tijd; ze is altijd modebewust geweest. In de jaren zestig was ze rock 'n roll, in de jaren zeventig disco en hippie. Beroemde ontwerpers kleedden haar aan, onder wie Dior, Versace en Givenchy. Toen Karl Lagerfeld vorig jaar overleed, steeg de prijs van de toch al exclusieve Lagerfeld-Barbie ineens enorm. Maar Dorfmanns duurste Barbie is de eersteling uit 1959: die is zo'n 8000 euro waard.

De eerste vrouwelijke president van Amerika

Op professioneel vlak was de Mattel-pop haar tijd juist vooruit, zo is ook te zien in Almelo. Astronaut Barbie ging in 1965 naar de maan, vier jaar eerder dan Neil Armstrong. En in 2016 was ze de eerste vrouwelijke president van Amerika. Ook opmerkelijk is dat Barbie al bijna zestig jaar ongetrouwd is met Ken, ze hebben altijd een latrelatie gehad. Tussendoor dumpte ze hem voor de Australische surfboy Blaine, maar na een restyling wist Ken haar hart weer te veroveren.

En hoe divers en inclusief is de Barbie-familie – een van de grote thema's van nu – eigenlijk? Er zit nog geen homostel tussen, zegt Dorfmann, maar sinds kort zijn er wel min of meer genderneutrale poppen: “Die zijn plat en je kunt zelf de pruiken en kleding kiezen, mannelijk of vrouwelijk.”

Op aandringen van ouders van kankerpatiëntjes bracht Mattel in 2014 Ella de Chemotherapie Barbie op de markt, met bloemetjesjurk, kekke witte laarsjes en een kaal hoofd waarop verschillende pruikjes passen.

null Beeld Stadsmuseum Almelo
Beeld Stadsmuseum Almelo

En in 2016 kwam de speelgoedfabrikant met vier verschillende lichaamsvormen – het ‘curvy‘ model is ook in Almelo te zien – en zeven verschillende huidskleuren. Al decennia eerder had Barbie Aziatische en Afro-Amerikaanse vriendinnen. Maar geen vriendinnen met hoofddoek, zegt Dorfmann, want van religieuze symbolen houdt Mattel zich verre, die moeten liefhebbers maar zelf maken.

Barbie, van casual tot glamour is te zien van 12 september t/m 31 januari in Stadsmuseum Almelo. Reserveren verplicht. In Het Oude Ambachten & Speelgoed Museum in Terschuur (vlakbij Barneveld) is t/m 30 december een kleinere expositie te zien, ‘Barbie & Ken, al bijna 60 jaar een setje’. Die poppen komen uit de verzameling van Armel Rood, die er 400 heeft.

Lees ook:

Nieuwe Barbie draagt een hoofddoek en is schermster

Als fabrikant Mattel het niet doet, dan doe ik het zelf wel, dacht Haneefah Adam. En dus begon de 24-jarige Nigeriaanse kledingontwerper in haar vrije tijd islamitische kleding te naaien voor Barbiepoppen. Een schot in de roos, zo ontdekte ze al snel. Haar creaties zijn een hit op fotonetwerk Instagram.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden