Open grenzen

Zwitsers laten hun slagbomen open

Voorzitter van de gemeente Fideris Marianne Flury draagt de stembiljetten. Beeld EPA

EU-migranten blijven welkom in Zwitserland, en andersom. De Zwitsers hebben zich zondag in een referendum uitgesproken tegen een voorstel om een einde te maken aan de afspraken met de Europese Unie over vrij verkeer van personen. Het voorstel was een initiatief van de rechts-populistische Volkspartij SVP.

De politieke partij wilde dat de regering de afspraken met de EU zou opzeggen. De partij, al decennia de grootste in het federale parlement, wilde dat Zwitserland meer zelf kan bepalen wie worden toegelaten.

“Er willen steeds maar meer mensen naar Zwitserland, maar we hebben niet voor iedereen plaats”, met die woorden werd het volk ertoe verleid om tegen te stemmen. Op posters werd het kleine Zwitserland bijna platgewalst door de vette EU.

Het voorstel van de SVP werd het ‘begrenzingsinitiatief’ genoemd. Het doel in eerste instantie om minder buitenlanders toe te laten, maar ook om te kunnen kiezen welke groepen voorrang kregen. Zo zouden verpleegkundigen, als daar een tekort aan was, bijvoorbeeld wel mogen komen, maar moesten vrachtwagenchauffeurs wachten tot de Zwitsers om ze vroegen.

Ook de vrije handel zou verdwijnen

Op dit moment komt ongeveer een kwart van de 8,5 miljoen inwoners van Zwitserland oorspronkelijk elders vandaan.  Die verhouding moest, zo vond de SVP, veranderen.

Met verwijzingen naar de Britse brexit-slogan ’take back control’ werden de inwoners verleid om zich tegen het vrije verkeer van burgers te keren. Buitenlanders zouden de Zwitserse sociale voorzieningen ‘plunderen’ en de veiligheid van het land bedreigen.

Met al hun kracht hebben vakbonden, werkgevers en politici van andere partijen gewaarschuwd wat er zou gebeuren als de bevolking ‘ja’ zou zeggen tegen het voorstel. Dan was niet alleen het vrije personenverkeer, maar ook de vrije handel met de rest van Europa verdwenen. Het één zit onlosmakelijk aan het ander vast. Gisteren bleek, dat die boodschap is begrepen.

Grote opluchting

Meer dan 60 procent van de bevolking heeft tegen het SVP-voorstel gestemd. EU-burgers kunnen nu net als voorheen zonder grote bureaucratische hordes te hoeven nemen, werk gaan zoeken in Zwitserland. Ook kunnen Zwitsers nog even gemakkelijk in andere Europese landen werken en studeren.

De economische instituties reageerden opgelucht. Ongeveer de helft van de Zwitserse export gaat naar andere Europese landen en tweederde van de import komt uit Europa. Werkgeversorganisaties hadden dikke minnen berekend als de uitslag anders was geweest.

Ook waren ze bevreesd voor personeelstekorten. De bevolking van Zwitserland vergrijst sterk en het land heeft dan ook veel arbeidskrachten nodig uit andere Europese landen. Dat aantal zal de komende jaren nog met een half miljoen oplopen.

De Zwitsers stemden vandaag over nog een aantal kwesties. Een voorstel voor twee weken betaald vaderschapsverlof haalde het wel. Maar het plan om wolven voortaan gemakkelijker af te kunnen schieten ging ook van tafel. Een piepkleine meerderheid van 51,9 procent wil de wolf liever beschermen. Het merendeel van die kiezers woont in de stad, waar wolven geen gevaar vormen. In kleine gemeenten stemde de meerderheid anders.

Lees ook:

Laten de Zwitsers hun slagbomen zakken of niet?

Het Zwitserse referendum draait om vrij personenverkeer met de EU. Volgens peilingen durft de bevolking het niet aan om dat aan banden te leggen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden