Politiegeweld

Zwarte agenten gebruiken minder geweld, constateren onderzoekers in VS

Een betoger tegenover politieagenten op 1 juli vorig jaar in New York.
 Beeld REUTERS
Een betoger tegenover politieagenten op 1 juli vorig jaar in New York.Beeld REUTERS

In het politiekorps van Chicago is er een groot verschil in hoe zwarte en witte agenten hun werk opvatten, blijkt uit onderzoek. Zwarte agenten houden 39 procent minder vaak zwarte burgers staande dan witte agenten. En ze zijn ook coulanter tegen witte burgers.

Zwarte agenten zien meer door de vingers, verrichten minder arrestaties en gebruiken minder vaak geweld, vooral wanneer ze surveilleren in zwarte buurten. Het lijkt een voor de hand liggende conclusie, zei Jonathan Mummolo, een van de vier Amerikaanse wetenschappers die hierover vrijdag publiceren in het vakblad Science, tijdens een video-persconferentie.

“Gewoon gezond verstand suggereert dat als het een probleem is dat de politie verschillende groepen verschillend behandelt, méér diversiteit zal helpen. Maar er is ook onderzoek dat suggereert dat instituties gedrag gelijkschakelen. Iedereen krijgt dezelfde opleiding, wat goed is voor je carrière, is voor iedereen gelijk: mensen beïnvloeden en corrigeren elkaar. Maar we zien dus juist verschillen.”

Steun in de rug

En die zijn in Chicago fors. Zwarte agenten houden er 39 procent minder vaak zwarte burgers staande dan witte agenten. Witte burgers werden door hen ook minder aangesproken, maar het verschil was kleiner: 17 procent.

De resultaten zijn een steun in de rug voor de al jaren klinkende pleidooien, binnen en buiten de politie, voor een veelkleurig politiekorps. Die roep is alleen maar luider geworden sinds een aantal geruchtmakende gevallen van geweld tegen ongewapende zwarte burgers, zoals de dood van George Floyd in Minneapolis vorig jaar. Maar een wetenschappelijke onderbouwing was er tot nu toe niet – onderzoeken spraken elkaar tegen.

Dat kwam omdat er geen goede gegevens beschikbaar waren, zegt Bocar Ba, een van de andere auteurs van het artikel in Science. Het is niet genoeg om te weten hoeveel witte of zwarte burgers een witte of zwarte agent heeft gearresteerd; even belangrijk is hoeveel uur die agent op straat was, in welke wijk en zelfs op welk moment van de dag.

Jaren van verzoeken en beroepsprocedures

Amerikaanse politiekorpsen zijn niet geneigd dat soort gegevens openbaar te maken, maar volgens de wet moeten ze dat wel, bedachten de onderzoekers. Het kostte hen jaren van verzoeken en beroepsprocedures.

En dat terwijl politiekorpsen juist moeten willen dat onderzoekers die gegevens krijgen, opschonen en toegankelijk maken, zegt Mummolo. “De politie kan ze dan zelf ook continu analyseren. En er bijvoorbeeld achter komen welke agenten slecht functioneren voordat die een tragedie veroorzaken.”

Zo’n database zou majoor David Hughes graag hebben. Hij gaat in het korps van de stad Newport News in Virginia over de opleiding van agenten, en onderzoekt mogelijke misstappen.

Toen Hughes in 1987 als gewone, zwarte agent bij de politie begon, werd hij met keihard racisme geconfronteerd, schreef hij onlangs in The Washington Post. Een sergeant vroeg hem zelfs of hij wel kon lezen en schrijven. Dat soort dingen hoor je nu veel minder bij de politie zegt Hughes, maar onder de oppervlakte is het nog net zo erg.

Hebben politieke opvattingen invloed?

Hij is het met de onderzoekers eens dat racisme bij witte agenten een verklaring van hun resultaat kan zijn, maar dat er ook andere dingen kunnen spelen. “Als politieman zie je dingen die je wel of niet verder kunt onderzoeken”, vertelt hij. “Hier in Virginia hebben we bijvoorbeeld heel strenge wetten over waar en hoe je alcohol mag gebruiken. Als je op dat gebied dingen ziet die niet mogen, maar je hoort bij een gemeenschap, je kent de cultuur, dan kom je vaak niet in actie, je matst iemand.”

De komende tijd willen de auteurs van het onderzoek gaan uitzoeken of de politieke opvattingen van agenten ook invloed hebben op hun werk. En ze willen een nog veel rijkere bron van informatie bij de politie aanboren: de videocamera’s die steeds meer agenten verplicht bij zich dragen. Behalve als bewijs achteraf van wat er is gebeurd, zouden die agenten moeten weerhouden van onterechte acties. Onderzoeker Dean Knox: “Tot nu toe suggereert onderzoek dat die verrassend weinig helpen. En als je met leidinggevenden praat, dan hoor je dat die beelden alleen maar heel veel werk opleveren.”

Het onderzoeksteam werkt aan een systeem dat de camerabeelden automatisch kan analyseren en samenvatten. Mummolo: “Zo kom je aan informatie die nooit opduikt in de processen-verbaal”.

Lees ook:

Woede in VS na twee zwarte slachtoffers politiegeweld in korte tijd

In de Verenigde Staten is opnieuw verontwaardiging ontstaan over buitensporig politiegeweld en racisme, nadat een witte agent een ongewapende zwarte man heeft doodgeschoten in Columbus, in de staat Ohio. Drie weken eerder had zich in dezelfde stad al een soortgelijk geval van politiegeweld voorgedaan.

Opinie: Niet al het politiegeweld tegen zwarte burgers is racisme

De Verenigde Staten zijn door en door racistisch en ook in Nederland heerst institutioneel racisme. Twee stellingen waarop heel wat af te dingen is, schrijft veiligheidsanalist Krijn Lock.

Een Amerikaanse agent is nooit je beste vriend geweest

De dood van George Floyd legt een vergrootglas op de gewelddadige politiecultuur in de VS. Brengen de protesten van nu verandering? Er zijn lichtpuntjes, zegt voormalig politiecommissaris Norm Stamper. Onzin, zeggen activisten, er is vooral symboolpolitiek.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden