Alternatief voorstel herstelfonds

‘Zuinige vier’ moeten niets hebben van Frans-Duits plan voor corona-herstelfonds

Minister Wopke Hoekstra van Financien wekte twee maanden geleden nog de woede van onder meer Spanje en Italië, met zijn suggestie dat zwaar door de pandemie getroffen landen eens bij zichzelf te rade moesten gaan over de vraag waarom zij hun overheidsfinanciën niet op orde hadden.Beeld ANP

Nederland, Oostenrijk, Denemarken en Zweden wijzen systeem van giften af. Een nieuw fonds moet louter uit leningen bestaan, bovendien onder strenge voorwaarden.

De ‘zuinige vier’ (Nederland, Oostenrijk, Denemarken en Zweden) hebben tegengas gegeven aan het Frans-Duitse voorstel over een Europees corona-herstelfonds. In een vandaag gepubliceerd discussiestuk van anderhalf kantje pleiten de vier landen voor een systeem dat louter uit leningen bestaat, met strenge voorwaarden over hervormingen. Elke vorm van het gezamenlijk (als hele EU) aangaan van schulden wijzen ze sterk van de hand. De boodschap van de ‘frugal four’ is: elk land voor zich, en lenen betekent ook: terugbetalen. Bedragen noemen ze niet.

De vier landen wijzen erop dat de coronacrisis de nationale begrotingen al enorm onder druk zet, gezien de verwachte begrotingstekorten dit jaar. ‘Extra fondsen voor de EU, hoe ze ook worden gefinancierd, zullen de nationale begrotingen nog verder belasten’, stellen ze.

Maandag presenteerden de Duitse bondskanselier Merkel en de Franse president Macron hun voorstel waarin wel sprake is van een gezamenlijke EU-schuldpositie. Dat was vooral voor Berlijn een revolutionaire stap. De Europese Commissie gaat volgens dat plan 500 miljard euro lenen op de financiële markten. De commissie zou dat geld vervolgens, als giften, verspreiden over de hele EU, met voorrang voor de zwaarst getroffen regio’s en sectoren. De EU als geheel zou verantwoordelijk worden voor de aflossing van die leningen, met een zeer lange looptijd. Het fonds zou moeten samensmelten met de nieuwe EU-meerjarenbegroting (2021-2027), die daardoor flink in omvang stijgt.

Geen cent teveel

Voor de ‘zuinige vier’ gaat dat allemaal veel te ver. Ze onderstrepen in hun ‘non-paper’ dat hun standpunt over die meerjarenbegroting hetzelfde is als voor de coronacrisis: geen cent teveel. Ook hameren ze op behoud van de kortingen op hun nationale bijdragen aan die begroting, kortingen die ooit zijn ontstaan tijdens het Britse EU-lidmaatschap.

Wat de extra leningen aan zwaar getroffen landen betreft: dat geld moet vooral worden besteed aan zaken als onderzoek & ontwikkeling, en het weerbaarder maken van de gezondheidszorg. ‘Ondersteuning van het herstel zou moeten verzekeren dat alle lidstaten beter zijn voorbereid op de volgende crisis’, zo staat in het discussiestuk.

Twee maanden geleden wekte CDA-minister Hoekstra van financiën nog de woede van onder meer Spanje en Italië, met zijn suggestie dat zwaar door de pandemie getroffen landen eens bij zichzelf te rade moesten gaan over de vraag waarom zij hun overheidsfinanciën niet op orde hadden.

Komende woensdag presenteert de Europese Commissie haar nieuwe begrotingsvoorstel, alsmede haar versie van het corona-herstelfonds. Zowel het Frans-Duitse plan als dit voorstel van de kleinere vier landen is bedoeld als input voor de commissie. Uiteindelijk zullen alle 27 landen unaniem akkoord moeten gaan met begroting én herstelfonds. Gezien de grote verschillen van inzicht dreigen dat loodzware onderhandelingen te worden.

Tijdens een EU-top in februari over de meerjarenbegroting traden de ‘zuinige vier’ al als één blok op, tegenover een groep landen die zich ‘vrienden van een ambitieus Europa’ noemden. Zij willen juist wel een ruimere EU-begroting. De top mislukte faliekant.

Lees ook:
Duitsland en Frankrijk eens over corona-herstelfonds, nu de andere 25 landen nog

Angela Merkel en Emmanuel Macron stellen een extra fonds van 500 miljard euro voor, dat in de vorm van giften wordt verdeeld over de zwaarst getroffen regio’s en sectoren. Critici slijpen de messen.

EU-ministers alsnog akkoord met miljardenpakket corona-steun

Het was een loodzware bevalling, maar de EU-ministers van financiën hebben in april overeenstemming bereikt over een breed pakket coronasteunmaatregelen voor de EU-economie als geheel

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden