Terugtrekking

Zuid-Soedanezen maken zich zorgen nu VN bescherming weghaalt bij ontheemdenkampen. ‘Dit is vragen om problemen’

Een ontheemdenkamp in Juba, in Zuid-Soedan.Beeld AP

De Verenigde Naties (VN) vinden dat het veilig genoeg is in Zuid-Soedan om VN-soldaten die ontheemdenkampen beschermen daar weg te halen. Daar denken de bewoners anders over.

Bewoners van ontheemdenkampen in Zuid-Soedan zijn ongerust over de aangekondigde terugtrekking van VN-blauwhelmen die de opvangcentra beschermen. Twee jaar nadat een wankel vredesakkoord werd bereikt in het land, geloven de Verenigde Naties dat nu het moment daar is voor de geleidelijke overdracht van de beveiliging van de kampen aan de Zuid-Soedanese politie.

Het leidde tot demonstraties in een klein kamp met zo'n tweeduizend bewoners bij de plaats Bor in het centrum van het land. “We vrezen dat het ons blootstelt aan geweld. Ondanks een vredesakkoord is de situatie nog niet goed”, zei Makuac Mon Kam, voorzitter van de bewonersraad, tegen de lokale radiozender in Bor. De demonstranten eisen dat de VN het voornemen terugdraaien. 

Unmiss, de VN-missie in Zuid-Soedan, besloot in 2013 tot het openen van de kampen na de uitbarsting van het etnisch geweld kort nadat Zuid-Soedan onafhankelijk werd van Soedan. Burgers die direct gevaar liepen, konden daar beschermd worden. “Na beoordeling van de huidige situatie komen we tot de conclusie dat die dreigingen van enkele jaren geleden niet langer bestaan. Velen blijven in de kampen vanwege de verlening van diensten”, concludeert David Shearer, hoofd van Unmiss. Hij belooft dat niemand wordt gedwongen de kampen te verlaten en dat de humanitaire diensten beschikbaar blijven. Momenteel leven nog altijd zo'n 180.000 mensen in de opvangcentra. 

Het kamp bij Bor en een ander klein kamp in het noordelijke Wau zullen de eerste zijn waar de verandering wordt doorgevoerd. Dat zijn gebieden waar relatieve rust heerst. Maar uit andere opvangcentra in Malakal en Bentiu, ook in het noorden van het land, komen nog regelmatig berichten over etnisch geweld, weliswaar op kleine schaal. Uiteindelijk zal de verandering ook worden doorgevoerd in het opvangcentrum bij de hoofdstad Juba. 

‘Ik vrees de politie die het straks voor het zeggen krijgt’

Yoany Kuony die daar al zeven jaar leeft, vertelt telefonisch: “Ik voel me veilig hier maar buiten de prikkeldraadomheining houdt dat op. Ik vrees de politie die het straks voor het zeggen krijgt. Ik ben een Nuer en de politie is overwegend Dinka. Dat is toch vragen om problemen." 

Dinka vormen de grootste bevolkingsgroep in het land en de Nuer de op een na grootste. Het etnische conflict was ontstaan door de rivaliteit tussen president Salva Kiir, een Dinka, en zijn vice-president Riek Machar, een Nuer. Machar vluchtte in 2013 de bush in, waarna veel leden van zijn bevolkingsgroep een veilig heenkomen zochten in de kampen. Kiir en Machar leiden nu in dezelfde capaciteit als toen, een overgangsregering die worstelt met de uitvoering van het vredesakkoord. 

Door de kampen aan Zuid-Soedanese autoriteiten over te dragen, krijgt Unmiss meer manschappen ter beschikking om in te zetten in vooral Jonglei. In die deelstaat vechten Murle en Lou Nuer, beide herdersvolken, tegen elkaar. Hun strijd is gebaseerd op historische rivaliteit en niet gerelateerd aan het landelijke conflict. In Zuid-Soedan met zo'n zestig verschillende bevolkingsgroepen doen etnische geschillen zich bijna dagelijks voor. 

De opgelaaide gevechten tussen Murle en Lou Nuer kostten in het laatste half jaar aan zeker zeshonderd mensen het leven. De rust terugbrengen is geen eenvoudige klus voor Unmiss in een gebied dat twee keer zo groot is als Nederland. Dat lukt momenteel en tijdelijk alleen de buitengewoon zware regenval waardoor de regio, zonder noemenswaardige geasfalteerde wegen, onbegaanbaar is en vechten onmogelijk.

Lees ook:

Zuid-Soedan is opnieuw op zoek naar vrede

Een nieuwe poging om een regering van nationale eenheid te vormen moet Zuid-Soedan van de burgeroorlog afhelpen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden