NieuwsZuid-Soedan

Zuid-Soedan is opnieuw op zoek naar vrede

De Zuid-Soedanese president Slva Kiir (r) en eerste vice-president Riek Machar (l) tijdens de beëdigingsceremonie in Juba, de hoofdstad van Zuid-Soedan.Beeld AFP

Een nieuwe poging om een regering van nationale eenheid te vormen moet Zuid-Soedan van de burgeroorlog afhelpen.

“Ik wil graag geloven dat het nu afgelopen is met de oorlog in Zuid-Soedan. Maar ik heb geen enkel vertrouwen in onze politieke leiders en ben eerder bang voor de toekomst dan optimistisch”, vertelt Francis Mabor, student handelswetenschappen na de mis in de Sint Josephkerk in Juba, de hoofdstad van Zuid-Soedan. Ondanks het vroege uur is het heet in het gebouw. Kerkgangers vegen het zweet van hun gezichten.

Mabor vertegenwoordigt de algemene stemming in Juba. Afgelopen weekeinde werd daar voor de derde keer een regering van nationale eenheid gevormd die geleid gaat worden door twee aartsrivalen: president Salva Kiir en zijn eerste vice-president Riek Machar. Met de samenwerking moet er een einde komen aan zes jaar burgeroorlog die aan zo’n 400.000 mensen het leven heeft gekost.

In 2011, toen Zuid-Soedan onafhankelijk werd, bekleedden Kirr en Machar dezelfde posten in de allereerste regering van het land. Maar al twee jaar later ontaardde dat in een gewapend conflict. Ook een poging tot samenwerking in 2016 liep op niets uit. De machtsstrijd tussen beide leiders berust op etniciteit. De twee vertegenwoordigen de grootste bevolkingsgroepen, respectievelijk Dinka en Nuer, die van oudsher een diepgewortelde aversie tegen elkaar hebben.

“Wat die twee ook zeggen, ze kunnen niet met elkaar samenwerken”, concludeert econoom Lual Deng van de denktank Ebony Center for Strategic Studies. Zijn kantoor ligt aan een van de veelal ongeasfalteerde straten in Juba. Het linoleum op de grond is kapot, de muren vertonen scheuren. Het is het toonbeeld van onderontwikkeling en verwaarlozing waaronder het land lijdt.

De nieuwe regering van nationale eenheid moet binnen drie jaar het land klaarstomen voor verkiezingen. Deng vindt dat erg kort om hervormingen door te voeren en vertrouwen onder de bevolking op te bouwen. “Hopelijk is het voldoende om nieuwe, jongere leiders de kans te geven zodat we de verkiezingen kunnen ingaan zonder de oude garde.”

Nationaal leger

Of dat lukt is sterk de vraag. Na veel uitstel kwamen Kiir en Machar uiteindelijk pas onder zware internationale druk afgelopen weekeinde tot een compromis. En nog altijd liggen er onopgeloste kwesties op tafel, zoals de verdeling van de macht tussen de twee. Ook moeten de strijdkrachten van Kiir en de troepen van Machar worden samengesmeed tot een nationaal leger. Een moeilijke taak om 38.000 manschappen die elkaar haten tot samenwerking te brengen. Bovendien circuleren er berichten dat beide zijden nog steeds nieuwe strijders rekruteren.

Het wemelt in Juba dan ook nog altijd van de soldaten, de meesten van hen hangen rond in de schaduw van gebouwen en bomen. Maar minstens zoveel jongeren lummelen in zijstraten bij eenmansbedrijfjes in de hoop op werk. De economie, bijna volledig afhankelijk van olie-inkomsten, is ineengestort en de nationale schatkist is geplunderd door politieke leiders, zo concludeerde een VN-onderzoeksteam recentelijk.

“Hoe kan het dan dat er zoveel dure auto’s hier rijden terwijl er geen werk is voor de meeste Zuid-Soedanezen”, verzucht Joliano Kaima, die twee maanden geleden uit het noordelijke Wau in Juba aankwam. Hij zit met anderen bij de achteringang van een groot hotel in de hoop op een baantje als bordenwasser. “Wij willen niet meer van de nieuwe regering dan vrede en de kans iets van ons leven te maken.”

Lees ook:

Ondanks een bestand wordt er opnieuw gevochten in Zuid-Soedan

Sinds enige weken wordt er weer stevig gevochten in het zuidelijkste deel van Zuid-Soedan, met stromen vluchtelingen naar het noorden van het land en naar Congo als gevolg.

Hoe komt er ooit vrede in Zuid-Soedan?

De vredesbesprekingen in Zuid-Soedan zitten muurvast. Wat moet er gebeuren om het conflict op te lossen? Drie scenario’s die vrede dichterbij kunnen brengen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden