Politieke boodschappen

Zuid-Koreanen mogen geen heliumballonnen met pamfletten meer naar Noord-Korea sturen

Noord-Koreaanse militairen houden de andere kant van de grens in de gaten.  Beeld AP
Noord-Koreaanse militairen houden de andere kant van de grens in de gaten.Beeld AP

Strenge straffen moeten een einde maken aan het versturen van ballonnen en flessen met politieke boodschappen naar Noord-Korea. 

Gaat het om mensenrechten of zwerfafval, vrijheid van meningsuiting of veiligheid? Het verspreiden van pamfletten naar Noord-Korea, met ballonnen en flessenpost, is nu verboden door de progressieve regering van president Moon Jae-in. Dit ondanks fel verzet van mensenrechtenactivisten en de oppositie in het parlement. 

Lee Min-bok, die zichzelf de ‘ballonnenstrijder’ noemt, heeft al miljoenen pamfletten naar Noord-Korea gestuurd. Dat doet Lee, zelf gevlucht uit de stalinistische dictatuur, met heliumballonnen die hij vlakbij de gedemilitariseerde zone langs de grens tussen de twee landen oplaat. 

‘Duivel’

De zendingen zijn bedoeld om de Noord-Koreanen, die alleen staatspropaganda horen, te informeren over de ware aard van het regime. De activisten noemen de Noord-Koreaanse leider Kim Jong-un een ‘duivel’, die zijn bevolking uitbuit terwijl hij zelf in luxe baadt, en voorspellen hem eenzelfde lot als Moammar Kadafi en Saddam Hoessein. 

Om de boodschap populairder te maken en de vinders iets te laten zien van het leven in het zuiden, worden vaak usb-sticks met K-pop en tv-series meegestuurd. Maar ook voedsel en bijbels gaan de grens over.

De Zuid-Koreaanse regering had genoeg van de ballonnen en andere creatieve zendingen, zoals flessenpost. Door een nieuwe wet van de regering-Moon kunnen de verzenders maximaal drie jaar gevangenisstraf krijgen of een boete van circa 23.000 euro. De wet gaat over drie maanden van kracht.

Precaire relatie

Moon vreest dat de ballonnen en flessen de precaire relatie met het noorden onder druk zetten. Kim heeft geregeld zijn woede geuit over de ‘vuile rotzooi’ die via de lucht en het water zijn land binnenkomt. De Zuid-Koreaanse regering wil de communicatie open houden. Met steun van de hoogste rechter moet de vrijheid van actievoeren daar nu voor wijken.

De activisten zijn boos, zij vinden dat Zuid-Korea zelf afglijdt in de richting van een dictatuur. Park Sang-hak, ook gevlucht, zweert in de Hongkongse krant South China Morning Post dat hij zijn strijd niet zelf opgeven. “Zelfs als ik de gevangenis in moet, zal ik meer en vaker pamfletten sturen. Want het is ons geweten, onze roeping en onze plicht.”

Zij kregen steun van de conservatieve oppositie in het parlement. Die probeerde de wet tegen te houden met alle middelen, zoals ‘filibusters’: een uit de Verenigde Staten bekend fenomeen waarbij volksvertegenwoordigers maar blijven praten om een stemming te voorkomen. Een paar dagen lang was dat succesvol, maar dinsdag stemde een meerderheid toch voor de nieuwe wet. 

Praktische bezwaren tegen de ‘rommel’

De Zuid-Koreaanse bevolking is ook verdeeld. Volgens een recente peiling steunt 50 procent van de ondervraagden het verbod, ruim een derde is tegen. Maar in het land waar progressieve en conservatieve presidenten elkaar meestal afwisselen, daalt Moons populariteit de laatste tijd.

De lokale bevolking aan de grens heeft vooral praktische bezwaren tegen de ballonnen en flessen. Die zweven of drijven geregeld de verkeerde kant op en vervuilen dan de omgeving met de geplastificeerde boodschappen. De flessen raken vast in visnetten, terwijl de meegestuurde etenswaren bederven.

“De rommel levert ons hoofdpijn op”, zegt eilandbewoner Choi Min-ki in The New York Times. “Een dorpsgenoot heeft een keer duizend flessen verzameld, die in een dag aangespoeld waren.” Soms zorgen de zendingen zelfs voor gevaar. Het is al voorgekomen dat Noord-Koreaanse soldaten op ballonnen schoten en de kogels in een Zuid-Koreaanse grensplaats terechtkwamen. 

Lees ook:
Zuid-Korea krijgt weer hoop op samenwerking met het Noorden, als Trump straks weg is

Zuid-Korea ziet kansen voor toenadering tot het Noorden, dankzij een nieuwe diplomatieke wind in Washington.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden