Nieuws Buitenland

Zimbabwe heeft weer een eigen dollar ‘om de economie te repareren’

Een biljet van tien biljoen Zimbabwaanse dollar, gangbaar in 2009. Beeld EPA

Zimbabwe heeft weer een eigen munt. Buitenlands geld is geen officieel betaalmiddel meer in het land. De maatregel moet de economie helpen.

Het land had gewoon heel hard weer een eigen monetair beleid nodig, zei president Emmerson Mnangagwa deze week. “Het is altijd duidelijk geweest dat onze economie alleen weer kan floreren als we een eigen munt hebben.” Dus valt er in het Afrikaanse land vanaf maandag officieel alleen nog wettelijk te betalen met de RTGS-dollar, oftewel de Zimbabwaanse dollar. 

Het gebruik van de Amerikaanse dollar, vanaf 2009 gangbaar, is dan verboden. Het gebruik van andere buitenlandse munten als betaalmiddel ook. Wie blijft handelen in zulke valuta op de zwarte markt riskeert vervolging, waarschuwde de regering. Toch lijken veel Zimbabwanen niet naar dat dreigement te luisteren.

Geen warm onthaal

Want het onthaal van de nieuwe munt was niet enthousiast. Veel economen erkennen dat het goed is voor Zimbabwe om weer een eigen munt te hebben. Maar de herintroductie kwam abrupt en onaangekondigd. Als de herinvoering van de nieuwe munt niet gepaard gaat met politieke en economische hervormingen, kan er weer hyperinflatie ontstaan. Extreem hoge inflatie ruïneerde de economie van Zimbabwe onder Mnangagwa’s beruchte voorganger Robert Mugabe. Een inflatie van miljarden procenten draaide in 2009 de toenmalige Zimbabwaanse dollar de nek om. 

De vakbonden dreigen dan ook met acties als de regering de afschaffing van buitenlandse valuta als binnenlands betaalmiddel niet terugdraait. Begin dit jaar kondigden zij ook al eens een staking af, toen tegen een stijging van de benzineprijs met 150 procent. Dat protest ontaardde in rellen en politierazia’s, waarbij zeker zeventien mensen om het leven kwamen.

Mnangagwa volgde Mugabe eind 2017 op na een legercoup. Hij won de verkiezingen vorig jaar nipt. Hij heeft steeds beloofd meer internationale investeringen aan te trekken en banen te scheppen in het straatarme land. Maar zijn economische hervormingen hebben weinig succes. De inflatie in Zimbabwe steeg vorige maand tot bijna 100 procent – het hoogste percentage sinds 2009. Banen in de formele sector bestaan nauwelijks nog. Aan bijna alles is een tekort. Urenlang in de rij staan voor benzinestations, bankloketten en zelfs bakkerijen is al maanden geen uitzondering.

Steevast de geldpers aangezet

Tegelijk met de herinvoering van de Zimbabwaanse dollar besloot de centrale bank ook om de zogenaamde overnight lending rate (zeg maar: rente op leningen voor een dag) tussen banken in één klap van 15 procent naar 50 procent te verhogen. Dat zou de koers van de RTGS moeten versterken en dient de prijsinflatie af te remmen. Ook het effect van die maatregel lijkt vooralsnog marginaal.

Het wantrouwen in de nieuwe munt is groot. Dat komt doordat onder Mugabe steevast de geldpers werd aangezet om gaten in de begroting te dichten – Mnangagwa was destijds Mugabe’s rechterhand. Bovendien heeft Zimbabwe niet genoeg buitenlandse reserves om de nieuwe munt tegen een eventuele koersval te beschermen. 

Hoe weinig vertrouwen er bestaat in de nieuwe munt, blijkt wel uit het feit dat op de zwarte markt zeven tot maar liefst elf RTGS-dollars nodig zijn om één Amerikaanse dollar te kopen, terwijl de officiële overheidskoers 6:1 bedraagt.

Lees ook: 

Een jaar sinds Mugabe: ‘Achter elke Zimbabwaanse president staat een sterke generaal’

Zimbabwe was euforisch toen het leger eind 2017 president Robert Mugabe via een coup afzette. Ruim een jaar later is van dat optimisme niets over.

In Zimbabwe is het na de staking lang wachten op brood

Na een landelijke staking en hevige rellen die Zimbabwe drie dagen lang volledig lam legden, proberen de inwoners van Harare hun leven weer op te pakken. Voor de zoveelste keer.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden