Coronaparty

Zijn de dagen van premier Johnson geteld na zijn zoveelste uitglijer?

Premier Boris Johnson beantwoordt vragen in het parlement. 
 Beeld AP
Premier Boris Johnson beantwoordt vragen in het parlement.Beeld AP

De druk op de Britse premier Boris Johnson neemt verder toe na wéér nieuwe onthullingen over een feestje voor medewerkers in de tuin van de premierswoning tijdens de lockdown.

Niels Posthumus

Geen leugens meer, en bied je excuses aan. Dat was de boodschap van veel conservatieve parlementsleden aan de Britse premier Boris Johnson woensdag. De oproep vanuit zijn eigen partij kwam nadat opnieuw verhalen waren uitgelekt over een feest dat Johnsons naaste medewerkers organiseerden in een periode waarin het Verenigd Koninkrijk in lockdown was. Johnson gaf gehoor aan de oproep. Hij was inderdaad aanwezig geweest: ‘25 minuten’. Hij zei sorry.

Dit keer ging het om een feest op 20 mei 2020. De Britse bevolking was opgedragen het huis zo min mogelijk te verlaten en niet meer dan één persoon tegelijkertijd te ontmoeten. Maar Martin Reynolds, privésecretaris van Johnson, stuurde een email naar honderd regeringsmedewerkers. “Na wat een ongelooflijk drukke periode is geweest, leek het ons aardig van het mooie weer te profiteren en vanavond in de tuin van Downing Street 10 op gepaste afstand met elkaar een borrel te drinken.”

Van de genodigden kwamen veertig opdagen. De meesten hadden Reynolds’ advies ter harte genomen om hun eigen drank mee te nemen. Volgens verschillende bronnen stond een rij tafels, die in de tuin van de premierswoning dienstdeed als bar, vol flessen gin, rosé en rode en witte wijn.

De lockdownfeestjes van de regering

Het is de zoveelste keer dat verhalen opduiken over lockdownfeestjes van de regering. Eind vorig jaar ontstond er ophef over een kerstfeest in december 2020 in Downing Street 10. De coronaregels verboden dat toen evenzeer. Johnson ontkende aanwezig te zijn geweest. Iets later kwamen foto’s naar buiten waarop hij met medewerkers op een terras zit na een persconferentie, fles wijn op tafel. Zijn woordvoerders hielden vol dat het een ‘werkvergadering’ betrof.

Uit een peiling blijkt dat 56 procent van de Britten vindt dat Johnson moet opstappen. Douglas Ross, leider van de Conservatieve Partij in Schotland, is dat met hen eens. “Je kunt niet eerst regels afkondigen en als hoofd van de regering mensen vragen die regels te volgen, om ze zelf te overtreden.” Toch lijken veel conservatieve parlementsleden voorlopig genoegen te nemen met Johnsons excuus.

Dat de kiezers en oppositie minder vergevingsgezind lijken, komt doordat de feestjes passen bij de steeds zichtbaardere slechte kant van Johnsons imago: dat hij iemand is die zichzelf belangrijker acht dan anderen. Johnson is er altijd van overtuigd geweest ‘dat bijzondere mannen als hij hun ambities enkel kunnen nastreven door de regels te overtreden’, schreef zijn biograaf Tom Bower.

Iemand die het niet zo nauw neemt met de waarheid

Zowel tijdens zijn vroegere journalistieke carrière als zijn politieke leven heeft Johnson steevast bekendgestaan als iemand die het niet zo nauw neemt met de waarheid. En als iemand die zijn banen niet altijd even serieus neemt. “Als Boris het ooit tot Downing Street 10 zal schoppen, verandert de regering permanent in ‘straatpantomime’, met waarschijnlijk een striptease erbij”, schreef Max Hastings, Johnsons vroegere hoofdredacteur bij The Daily Telegraph, jaren geleden al.

Daar komt bij dat Johnson een product is van de Britse elite: opgeleid aan een dure privéschool (net als 39 procent van zijn kabinet bij aantreden), gestudeerd aan Oxford (of Cambridge, 54 procent van zijn kabinet), iemand die graag Latijnse of Oudgriekse zinnen citeert en zich omringt met rijke vrienden. “Het laatste schandaal van Johnson legt de waarheid bloot over de heersende klasse in Groot-Brittannië”, schreef journalist Kimi Chaddah in december in tijdschrift Tribune. “Het is een elite die zich niet verantwoordelijk voelt voor de bredere samenleving en die zichzelf boven de regels stelt die zij aan de gewone mensen oplegt.”

Toch zijn de dagen van Johnson nog niet definitief geteld. De premier heeft vaak laten zien over het vermogen te beschikken ‘zijn eigen tekortkomingen in zijn voordeel te gebruiken’. Biograaf Bower stelt dat Johnsons blunders in de ogen van het volk juist lang zijn ‘echtheid’ bewezen.

Opzettelijk slordig haar en afgetrapte schoenen

Professor moderne geschiedenis Dominic Janes van Keele University denkt zelfs dat Johnson zich al vroeg bewust een stijl aanmat die van zijn elitaire persoonlijkheid op het oog ‘een man van het volk’ maakte: opzettelijk slordig haar en afgetrapte schoenen. “Hij presenteert zich als een grappige kerel in de pub die zichzelf niet al te serieus neemt”, legt hij uit. “Dat vinden Britten fijn. Hij probeert uit te stralen dat hij niet als een aristocraat op hen neerkijkt. Nee, hij lijkt op hen.”

Maar daar prikken veel Britten inmiddels doorheen, meent Janes. Want liegen en geheimzinnig doen over je aanwezigheid op een feestje is niet iets wat de grappige vent in de kroeg zou doen. En de lockdownparty’s vonden plaats in de achtertuin van Downing Street 10: de plek die het verst denkbaar afstaat van de gewone man, met een deur waardoor alleen de ultieme politieke elite naar binnenkomt. Plots lijkt Johnson nu dus wel degelijk een elitaire aristocraat die het volk minacht.

Johnson zei woensdag: “Ik heb dingen niet goed gedaan.” Zijn lot ligt nu in handen van topambtenaar Sue Gray. Zij onderzoekt zeven bijeenkomsten van regeringsmedewerkers tijdens de lockdown. Het zal nog minstens een week duren voor zij met haar bevindingen komt.

Lees ook:
Boris Johnson ontwaart een toekomst van wereldformaat

Als gastheer van de G7 kan de Britse premier Boris Johnson zijn land weer even op de wereldkaart zetten. En dat komt goed uit, want zijn ambities voor ‘Global Britain’ zijn torenhoog.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden