AnalyseBrexit

Zijn dat positive vibes, daar in de brexit-onderhandelingen?

Voorzitter Charles Michel van de Europese Raad (links) bezocht donderdag de Ierse premier Micheál Martin in Dublin. Brexit was een van de gespreksonderwerpen. Ierland zal binnen de EU de grootste klappen daarvan krijgen, met of zonder akkoord.Beeld EPA

Na maanden van somberheid lijkt er ineens optimisme bij de onderhandelingen tussen de EU en de Britten. Brussel relativeert: in de grootste struikelblokken zit nog steeds geen beweging.

In wat een sombere brexit-herfst leek te worden, klinken de weerberichten deze week opeens een stuk zonniger. Vooral de Britten stralen uit dat de stroeve onderhandelingen met de EU alsnog tot een handelsakkoord zullen leiden. De kans daarop is zelfs gegroeid naar ‘66 procent’, zegt de Britse minister Michael Gove.

Brussel is voorzichtiger, maar ook daar spreekt men van ‘positieve vibes’. Deze maand moet blijken of het écht stopt met regenen of dat we ons in de luren hebben laten leggen door slechte meteorologen.

De onderhandelingen zijn nog in volle gang. Belangrijk ijkmoment is de Europese top van eind volgende week, wanneer de 27 regeringsleiders voor het eerst in lange tijd weer inhoudelijk over brexit gaan praten. Op 31 december loopt onherroepelijk de overgangsperiode af waarin het Verenigd Koninkrijk de facto nog EU-lid is.

‘Al de vierde deadline van Johnson dit jaar’

Niet dat die top een ‘buigen-of-barsten’-moment wordt, zoals de Britse premier Boris Johnson dat heeft afgeschilderd. Hij liet vorige maand weten dat er uiterlijk op 15 oktober (eerste dag van de EU-top) een akkoord moest zijn, anders zouden de Britten weglopen van tafel en klaarblijkelijk vol goede moed afkoersen op een no-dealbrexit. “Dat is bij mijn weten al de vierde deadline van Johnson dit jaar”, relativeert een nauw bij de onderhandelingen betrokken EU-ambtenaar de dreigende woorden vanuit Londen.

In Brussel is de verwachting dat de onderhandelingen doorgaan totdat het écht te laat wordt om alle afspraken juridisch-technisch nog in goede banen te leiden: begin november. “De toon aan de onderhandelingstafels is positiever dan bij vorige rondes”, aldus de EU-ambtenaar. Bovendien lijkt Johnson meer betrokken te raken, na de klacht vanuit de EU dat hij eigenlijk nooit contact zoekt met zijn Europese ‘vrienden en partners’, zoals hij ze doorgaans noemt.

Zaterdag sprak hij met EU-commissievoorzitter Ursula von der Leyen, woensdag met voorzitter Charles Michel van de Europese Raad. Niet dat daar iets uitkwam – Michel Barnier blijft de alom gerespecteerde EU-hoofdonderhandelaar – maar er wordt tenminste gepraat.

‘Het is tijd om open kaart te spelen’

“De EU geeft de voorkeur aan een overeenkomst, maar niet tegen elke prijs”, tweette Michel na afloop streng, waarmee hij de optimistische brexit-weerkundigen weer met de voeten op aarde zette. “Het is tijd voor het VK om open kaart te spelen.” Donderdag, tijdens een bezoek in Dublin aan de Ierse premier Micheál Martin, sprak Michel van ‘het moment van de waarheid’ in het brexit-proces.

Puur inhoudelijk is er weliswaar vooruitgang geboekt op een aantal niet-sexy onderwerpen, zoals de coördinatie van de sociale zekerheid. Maar op de drie overbekende struikelblokken – eerlijke concurrentie, visserij, toezicht op gemaakte afspraken – is ‘niet heel veel voortgang’ geboekt, aldus de EU-ambtenaar.

Menigeen in Brussel kijkt dan ook met enige argwaan naar het positivisme in Londen. Dat zou een doelbewuste voorbereiding kunnen zijn op een ‘blame game’: als het straks misgaat, kan het VK de EU de schuld geven.

De EU houdt nog steeds rekening met de slechtst mogelijke afloop: een no-deal-brexit, plus activering van de Britse wetsvoorstellen die het terugtrekkingsakkoord van vorig jaar schenden. Die giftige mix zal leiden tot een ‘zeer verstoorde relatie’ tussen de EU en het VK, voorziet de EU-ambtenaar.

Lees ook:
Nog steeds geen schot in brexit-overleg

De negende ronde van de onderhandelingen tussen de EU en het Verenigd Koninkrijk bood vorige week geen doorbraak op de belangrijkste thema’s.

De beslissende fase in de brexit is net blufpoker, met als inzet tientallen miljoenen burgers

De Britse dreiging om eerder gemaakte afspraken te schenden, blijft boven de markt hangen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden