Buurtbewoner Shahnawaz Shaikh vult een van de zuurstofcilinders voor particulier gebruik.

CoronacrisisDelhi

Zieke Indiërs moeten op zoek naar hun eigen zuurstof. ‘Zelfs een koffer vol geld kan je nu niet helpen’

Buurtbewoner Shahnawaz Shaikh vult een van de zuurstofcilinders voor particulier gebruik.Beeld AFP

Zuurstof is schaars in India, en niet alleen in Delhi. Terwijl het coronavirus zich snel door het land verspreidt, lopen de ziekenhuizen vol. Burgers gaan zelf op zoek naar volle cilinders.

De alarmbellen gingen af bij Shalini Ali toen het zuurstofniveau van haar schoonvader plots begon te dalen. Haar hele gezin had op dat moment corona, maar de ziekenhuizen in Delhi lagen al bomvol. “We probeerden een zuurstoffles te vinden voor thuis, maar aan wie ik het ook vroeg, ik kreeg hetzelfde antwoord: ze zijn niet beschikbaar.”

Uiteindelijk kreeg Ali het voor elkaar een fles van 20 liter van bekenden te lenen. Maar ze realiseerde zich dat dit niet het einde van de crisis was, en haar familie waarschijnlijk lang niet de enige die hulp nodig had. En dus begon ze met een team vrijwilligers een Covid Hulpgroep voor de hele wijk, Nizamuddin-West in het zuiden van de Indiase hoofdstad, met ongeveer vijfhonderd huishoudens. Nu staat er een zuurstof-hervul-station in het wijkcentrum, een vervallen gebouw met een binnenplaats waar een maand geleden nog werd gevoetbald door de buurtkinderen.

Het heft in eigen handen

Zuurstof is schaars in India, en niet alleen in Delhi. Terwijl het coronavirus zich snel door het land verspreidt, lopen de ziekenhuizen in steeds meer regio’s, steden en kleine plaatsen vol. De regering heeft moeite met het vervoeren van beschikbaar zuurstof uit afgelegen fabrieken naar zwaar getroffen regio’s. Internationale hulp in de vorm van zuurstof en beademingsapparatuur begint in Delhi te landen, maar moet ook nog verdeeld worden over de vele plekken waar deze goederen nodig zijn. Ondertussen sterven er mensen doordat ze niet op tijd medische hulp kunnen krijgen.

Steeds meer burgers als Ali nemen daarom het heft in eigen handen. “We begonnen met een paar zuurstofflessen voor noodgevallen, maar die waren binnen de kortste keren in gebruik. Op een ochtend belde een jongen bij me aan, om 6 uur ’s ochtends, omdat zijn vader buiten adem was. Ik heb hem toen een van de twee flessen gegeven die mijn schoonvader gebruikte. Toen hadden we zelf nog maar zuurstof voor 4 uur, en ik besloot: we moeten met volle kracht actie ondernemen.”

Om te beginnen stuurde Ali een formulier rond via WhatsApp en spoorde ze iedereen die positief was getest op corona aan om dit in te vullen, zodat ze een beter idee had hoe groot het aantal besmettingen in de wijk was. Momenteel zijn er zestig registraties, waarvan er tien thuis zuurstof krijgen van de hulpgroep. Ali bezoekt alle patiënten thuis om ze een hart onder de riem te steken en advies te geven. Iedereen van wie de zuurstofgehalte onder de 88 zakt krijgt een zuurstoffles thuis. “Wanneer het tussen de 88 en de 95 ligt, raden we aan om het vol te houden door veel te drinken en vaak kleine maaltijden te eten.”

Het is een voortdurende race tegen de klok

Ali’s schoonvader ligt inmiddels in het ziekenhuis – maar ze moet nog steeds zelf voor zijn zuurstof zorgen. Ze spreekt via de telefoon, terwijl ze in de auto onderweg is naar het ziekenhuis, dat 30 kilometer verderop ligt.

“We zijn dag en nacht bezig en volgen elk spoor naar mogelijke middelen: zuurstofflessen, zuurstof, medicijnen die moeilijk te krijgen zijn, ziekenhuisbedden. Gisteren nog zijn twee van de buurtvrijwilligers naar de stadsgrens gereden om bij een zuurstoffabriek in de rij te staan. Na zes uur wachten hadden we weer 45 liter.”

Het is een voortdurende race tegen de klok, die vooralsnog alleen maar zwaarder en ook duurder wordt. “Als iemand intensive care nodig heeft, dan bellen we rond. Maar dit kan nu wel dagen duren.” Zuurstof was eerder 240 roepies (2,70 euro), nu soms wel 1500 roepies (17 euro) per 20 liter. “Het is vooral keihard werken. Zelfs een koffer vol geld kan je nu niet helpen.”

Het aanbod bij zijn leverancier droogt op

Ook andere burgerinitiatieven lopen tegen tekorten aan. Zo moet de 30-jarige Waseem Malik nu elke dag wanhopige mensen wegsturen, nadat ze vanuit heel Delhi naar zijn winkeltje Waseem Gases in het zuiden van de stad zijn gekomen. Malik heeft 25 gigantische zuurstofflessen, goed voor 140 liter elk, die hij normaal gesproken gebruikt voor het repareren van airconditioningapparatuut. Nu geeft hij het gas aan iedereen die het maar nodig heeft, maar het aanbod bij zijn leverancier droogt op. Terwijl hij vorige week nog ruim 1000 flessen per dag kon vullen, laat zijn status op WhatsApp nu bijna permanent zien dat hij geen voorraad heeft.

“Het wordt nu ook lastiger om zuurstof voor jezelf te kopen, omdat de overheid heeft besloten dat alles naar de ziekenhuizen moet”, zegt Ali. De afgelopen dagen zijn een aantal inwoners van de wijk overleden. De buurtgroep op WhatsApp is in een condoleanceregister veranderd. “Het is heel verdrietig”, zegt Ali. “We hebben veel oudere bewoners, die hier soms al decennia wonen.” Het biedt troost dat zij en de andere vrijwilligers alles hebben gedaan om te helpen. “Als we elkaar en onze buren helpen, dan is de wereld een veiligere plek.”

Aantal coronadoden vermoedelijk twee keer zo hoog

Het aantal nieuwe besmettingen in India blijft dagelijks stijgen. Donderdag kwamen er officieel ruim 386.000 gevallen bij en 3498 doden. Het wordt steeds duidelijker dat de werkelijke aantallen vele malen hoger liggen. In Delhi ligt het huidige dodental volgens een berekening van de krant Indian Express ongeveer drie keer zo hoog als normaal.

Ziekenhuizen en crematoria melden minstens zoveel vermoedelijke coronadoden als sterfgevallen die daadwerkelijk positief zijn getest. In de dorpen is sowieso weinig zicht op het aantal sterfgevallen en de oorzaken, helemaal wanneer mensen thuis sterven. Uit rapportages van lokale journalisten blijkt dat nu, in tegenstelling tot tijdens de eerste golf, ook in dorpen veel doden door ‘hoest en griep’ voorkomen, zonder dat deze officieel als coronadoden worden geteld.

Lees ook:

Deze golf zag India niet aankomen: aan alles is tekort

Het ging een jaar lang relatief goed in India, maar nu verspreidt het coronavirus zich plots heel snel. ‘De overheid had hier beter voor moeten plannen.’

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden