Oorlog in Oekraïne

Zelenski: Rusland pleegt bommenterreur tegen steden

Het grote winkelcentrum in het Oekraïense Krementsjoek, dat maandag werd geraakt door een Russische raket. Er vielen zeker 18 doden. 'Staatsterrorisme', noemde de Oekraïense president Zelenski de raketaanval. Beeld AFP Photo/Ukainian State Emergency Press Service
Het grote winkelcentrum in het Oekraïense Krementsjoek, dat maandag werd geraakt door een Russische raket. Er vielen zeker 18 doden. 'Staatsterrorisme', noemde de Oekraïense president Zelenski de raketaanval.Beeld AFP Photo/Ukainian State Emergency Press Service

De raketaanval op het winkelcentrum in de Oekraïense stad Krementsjoek, maandag, bewijst dat Rusland ‘staatsterrorisme’ bedrijft, vindt president Zelenski.

Eric Brassem

Was het een afzwaaier of opzet? Beelden op de sociale media laten de verkoolde, totaal verwoeste resten zien van het Amstor-winkelcentrum in Krementsjoek, zo’n 250 kilometer ten zuidoosten van Kiev. Dat werd maandagmiddag getroffen door een raket.

Reddingswerkers zochten dinsdag in de puinhopen naar lichamen. Volgens de gouverneur van de provincie zijn achttien doden geborgen, 25 mensen zijn opgenomen in het ziekenhuis, 36 mensen worden vermist.

In een videoboodschap beschuldigde de Oekraïense president Zelenski Rusland van een opzettelijke aanval op winkelpubliek. Alleen ‘totaal krankzinnige terroristen’ schieten raketten af op burgerdoelen, zei Zelenski. “Dit zijn geen afzwaaiende raketaanvallen op crèches, scholen, winkelcentra, flatgebouwen; dit zijn berekende aanvallen door de invasieplegers.”

‘Winkelcentrum stond leeg’

Rusland ontkent dat het winkelcentrum doelwit was. Volgens de Russische lezing, onder andere bij monde van de Russische minister van buitenlandse zaken Sergej Lavrov, stond het winkelcentrum leeg, en werd het verwoest bij een explosie veroorzaakt door een precisieraket, die een nabijgelegen opslagplaats van westerse wapens raakte.

Die lezing staat op gespannen voet met videobeelden en getuigenverklaringen. Uit niets blijkt dat in de omgeving een wapendepot zou zijn ontploft met de verwoesting van het winkelcentrum als effect. De autoriteiten erkennen wel dat een fabriek enkele honderden meters verderop is geraakt, pal voor de inslag in het winkelcentrum. Dat was volgens getuigen op dat moment, tegen 4 uur ’s middags, wel degelijk geopend.

Vermoeide reddingswerkers bij het winkelcentrum in Krementsjoek. Zijn zochten gisteren nog naar lichamen. Na de Russische raketaanval zijn meer dan 35 mensen vermist.  Beeld REUTERS
Vermoeide reddingswerkers bij het winkelcentrum in Krementsjoek. Zijn zochten gisteren nog naar lichamen. Na de Russische raketaanval zijn meer dan 35 mensen vermist.Beeld REUTERS

Hoeveel mensen in het gebouw aanwezig waren is onduidelijk. President Zelenski zei in zijn toespraak dat veel van de bezoekers het pand hadden verlaten omdat het luchtalarm was afgegaan. Volgens een ooggetuige hadden anderen, onder wie winkelpersoneel, daar geen acht op geslagen omdat de sirenes wel vaker loeien.

De gewonde Loedmila Michailets vertelde in het ziekenhuis tegenover persbureau Reuters dat zij en haar man inkopen deden in een elektronicawinkel toen de klap van de inslag hen beiden door de lucht deed vliegen. “Ik vloog met mijn hoofd vooruit en splinters raakten mijn lichaam. Alles stortte in.”

Oorlogsmisdaad

De leiders van de G7 veroordeelden de aanval gisteren/dinsdag als een ‘oorlogsmisdaad’. Het lijkt niet uitgesloten dat de raket het winkelcentrum per ongeluk heeft geraakt. De aanval is volgens Oekraïne gepleegd met kruisraketten, die vanaf lange afstand uit vliegtuigen afgevuurd worden. Sommige Russische raketten zijn notoir onnauwkeurig gebleken. In de buurt bevinden zich, naast de eveneens geraakte machinefabriek, ook een industrieterrein en een treinstation.

Dinsdag werd begonnen met het opruimen van het puin van het Amstor-winkelcentrum in Krementsjoek, ongeveer 250 kilometer ten zuidoosten van de hoofdstad Kiev. Beeld AFP
Dinsdag werd begonnen met het opruimen van het puin van het Amstor-winkelcentrum in Krementsjoek, ongeveer 250 kilometer ten zuidoosten van de hoofdstad Kiev.Beeld AFP

Zelfs als het winkelcentrum niet het doelwit was, dan hebben de Russen het risico op ‘nevenschade’ op de koop toe genomen. De kans op burgerdoden was wel heel groot, bij een raketaanval in een stadscentrum op een munitiedepot op klaarlichte dag. Moskou houdt steevast vol dat het leger bij zijn ‘speciale militaire operatie’ in Oekraïne uitsluitend militaire doelen treft. Maar Rusland raakt in werkelijkheid massaal en doelbewust burgerdoelen bij gevechten in frontsteden.

Dat blijkt dagelijks in de Donbas, in steden als Severodonetsk en Lisitsjansk. Die laatste stad ligt onder zwaar artillerievuur, waarbij maandag acht inwoners werden gedood toen ze water uit een bron haalden. Al eerder werden burgerdoelen, waaronder kerken, theaters, scholen, ziekenhuizen en wooncentra, op grote schaal verwoest in Marioepol en Charkov, om over de begane oorlogsmisdrijven als moordpartijen, verkrachtingen, martelingen en deportaties nog te zwijgen.

Burgerdoelen ver van het front

Oekraïense autoriteiten wijzen erop dat Rusland de afgelopen dagen ook in steden ver weg van het front niet-militaire doelen heeft getroffen. Bij de eerste aanval op de hoofdstad Kiev sinds begin deze maand werden zondag twee flatgebouwen en een kinderdagverblijf geraakt. In Mikolajiv kwamen maandag elf lange-afstandsraketten neer. Gisteren/dinsdag vielen in deze stad volgens lokale autoriteiten drie doden en zes gewonden bij een aanval met twee artillerieraketten. In Charkov vielen maandag vijf doden en 22 gewonden toen flatgebouwen en een basisschool werden beschoten.

President Zelenski suggereerde in zijn toespraak dat Rusland met deze aanvallen is overgegaan op een campagne van terreur, omdat de Russen militair matig vorderen. “Ze zijn alleen in staat tot zulke smerige aanvallen als op Krementsjoek.” Hij riep de democratische wereld op ‘Rusland te erkennen als een staat die terrorisme steunt’.

Lees ook:

Oekraïne zit in het defensief, maar hoopt dat westerse wapens een ommekeer brengen

De Russische inname van de stad Severodonetsk is het zwaarste verlies voor Oekraïne in een maand tijd. Het land hoopt dat westerse wapens een ommekeer brengen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden