Oeigoeren

Zeker een half miljoen Oeigoeren gedwongen aan het werk als katoenplukker

Een Oeigoerse vrouw demonstreert in Istanbul tegen China.  Beeld EPA
Een Oeigoerse vrouw demonstreert in Istanbul tegen China.Beeld EPA

Gedwongen arbeid komt in Xinjiang veel meer voor dan gedacht. Volgens een rapport over katoenproductie in de Chinese regio zou het gaan om zeker  570.000 gedwongen katoenplukkers. 

De lokale bevolking in de Chinese regio Xinjiang is op grote schaal gedwongen aan het werk in de katoenproductie. Meer dan een half miljoen Oeigoeren en andere moslims werken volgens een nieuw onderzoek op plantages. Xinjiang levert meer dan 80 procent van alle Chinese katoen en circa een vijfde van de wereldproductie.

Het rapport is dinsdag openbaar gemaakt door het Center for Global Policy (CGP), een Amerikaanse denktank. Er waren eerder al berichten over dwangarbeid door Oeigoeren, maar niet op zo grote schaal.

Waar de Chinese katoen terechtkomt is vaak niet bekend. Vanwege de complexe productieketens, van agrarische bedrijven via handelaars en toeleveranciers naar kledingconcerns, is het goed mogelijk dat in Xinjiang geproduceerde katoen ook is verwerkt in mode die in westerse landen te koop is.

Geen importstop in Nederland

Een wereldwijde coalitie van circa 180 actiegroepen riep kledingbedrijven deze zomer op om hun productie in China te staken, vanwege het risico op gedwongen arbeid. Ook in de Tweede Kamer bestaan hier zorgen over. Minister Sigrid Kaag (buitenlandse handel) verzette zich eerder deze maand tegen de wens van de Kamer om import van die kleding aan banden te leggen.

De Verenigde Staten hebben wel een importstop ingesteld voor katoen van het Chinese bedrijf XPCC, dat een flink deel van de productie in Xinjiang verzorgt. Maar volgens het CGP-rapport moet die boycot uitgebreid worden naar alle katoen uit de regio. Het genoemde aantal van 570.000 gedwongen katoenplukkers is gebaseerd op enkele gebieden binnen Xinjiang; in totaal kan het volgens het rapport om nog veel meer mensen gaan.

China voert in Xinjiang al jaren een keiharde campagne die de Oeigoeren en andere moslims moet heropvoeden tot gezagsgetrouwe staatsburgers. Daarbij worden ze beperkt in hun tradities en geloofsuitingen en zijn al meer dan een miljoen mensen vastgezet in strafkampen. China erkent het bestaan daarvan, maar noemt die kampen ‘opleidingscentra’.

De Chinese regering erkent ook dat mensen in Xinjiang aan het werk gezet zijn op katoenplantages, maar stelt dat het gaat om beleid dat arme boeren en herders moet omvormen tot moderne arbeiders.

China zwartmaken

De schrijver van het CGP-rapport, de Duitse antropoloog en sinoloog Adrian Zenz is niet onomstreden. Zijn deskundigheid over Xinjiang en Tibet staat buiten kijf, maar critici beschuldigen hem van vooringenomenheid. Hij zou de Chinese overheid zwartmaken omdat die – in ieder geval in naam – communistisch is en gelovige burgers achterstelt. Zenz (46) is als volwassene bekeerd tot het christendom en heeft in een interview gezegd dat hij in zijn werk wordt ‘geleid door God’.

Het internationaal strafhof ICC in Den Haag verwierp maandag een verzoek om een onderzoek naar de Chinese praktijken in Xinjiang. Gevluchte Oeigoeren hadden daarom gevraagd, vanwege mensenrechtenschendingen en genocide. Maar hoofdaanklager Fatou Bensouda stelt dat het ICC geen zaak kan beginnen omdat China niet is aangesloten bij het hof.

Lees ook: 

China zet Oeigoeren in als dwangarbeiders voor grote merken als Apple en Nike’

Oeigoeren worden in China als dwangarbeiders gebruikt. Ze moeten werken in fabrieken die voor bekende merken produceren, meldt een Australische denktank.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden