Harde hand

‘Zeker 1500 betogers gedood bij protesten Iran’

Demonstranten in november, in Teheran tegen de hoge brandstofprijzen. Beeld via Reuters

Het aantal doden van de protesten in Iran is veel groter dan gedacht. In november kwamen circa 1500 mensen om het leven, in opdracht van ayatollah Khamenei. 

Bij de grote protesten afgelopen maand tegen het islamistische bewind in Iran zijn ongeveer 1500 doden gevallen. Dat meldt persbureau Reuters op gezag van drie anonieme bronnen dicht bij de hoogste leider Ali Khamenei plus een vierde anonieme overheidsfunctionaris. Dit aantal slachtoffers is aanzienlijk hoger dan de schattingen tot nu toe van mensenrechtengroepen.

Volgens de drie bronnen dicht bij Khamenei belegde de grootayatollah op de avond van de tweede protestdag een vergadering in zijn streng beveiligde residentie in de hoofdstad Teheran, waar hij getrouwen opdracht gaf met harde hand een einde te maken aan de betogingen. “De Islamitische Republiek is in gevaar”, zou Khamenei hebben gezegd. “Doe alles wat nodig is om hier een einde aan te maken.”

Khamenei

Het zou hiermee de bloedigste onderdrukking van verzet zijn geweest sinds de stichting van de Islamitische Republiek in 1979. Vorige week repte Amnesty International in een rapport nog van minstens 304 doden. Volgens twee bronnen van Reuters is het aantal van 1500 gebaseerd op informatie van veiligheidstroepen, ziekenhuizen, mortuaria en lijkschouwers. Ook omgekomen politiemensen en militairen zijn meegeteld. “Onze imam legt alleen verantwoording af aan Allah”, aldus een ingewijde, doelend op Khamenei, die al dertig jaar aan de macht is en voor het leven is benoemd. “Hij was heel zeker en zei dat de relschoppers moesten worden verpletterd.”

De betogingen, die bijna twee weken aanhielden, begonnen op vrijdag 15 november, toen het regime een verhoging met tientallen procenten van de brandstofprijzen aankondigde. De machthebbers zagen zich daartoe genoodzaakt door de krimpende economie en verstikkende Amerikaanse sancties. Ze willen met de prijsverhoging geld binnenhalen voor medicijnen, ambtenarensalarissen en pensioenen.

Massaal de straat op 

Maar Iraniërs gingen massaal de straat op om te demonstreren tegen de maatregel en het protest breidde zich uit naar meer dan honderd steden en plaatsen. Hoewel de betogingen aanvankelijk gekant waren tegen de prijsverhoging, richtten zij zich op veel plekken ook al snel tegen de theocratie. Betogers eisten het aftreden van de geestelijk leiders en vroegen om de terugkeer uit ballingschap van Reza Pahlavi, de zoon van de sjah die in 1979 werd afgezet. Ook werden afbeeldingen van Khamenei verbrand en werd een standbeeld van diens voorganger Ruhollah Khomeini vernield. “Zij leven als koningen, de mensen worden armer”, scandeerden demonstranten.

Het Iraanse bewind beschuldigt ‘vechtersbazen’ gelieerd aan oppositiegroepen in het buitenland en zijn vijanden Amerika, Israël en Saudi-Arabië ervan de protesten te hebben georkestreerd. Geestelijk leider Khamenei sprak eerder van een ‘zeer gevaarlijke samenzwering’.

De afgelopen decennia verwierf de Iraanse regering steeds meer invloed in het Midden-Oosten, onder meer door de Syrische dictator Assad te helpen en door partijen en milities te steunen in landen als Irak, Libanon en Jemen. Maar de laatste tijd staat het bewind in toenemende mate onder druk door zowel Amerikaanse sancties en dreigementen als eigen economisch wanbeleid.

Lees ook:

Ruime meerderheid voor militaire missie in de Perzische Golf

De marinemissie in de Perzische Golf krijgt brede politieke steun. De coalitiepartijen en SGP, GroenLinks en PvdA schaarden zich gisteren achter het plan van ministers Stef Blok (buitenlandse zaken) en Ank Bijleveld (defensie).

Ruim duizend arrestaties in Iran na brandstofrellen

De Iraanse politie heeft volgens diverse staatsmedia zeker duizend mensen opgepakt tijdens protesten afgelopen zaterdag. De demonstranten gingen de straat op om zich uit te spreken tegen een overheidsbesluit om de brandstofprijzen te verhogen. Tijdens de protestacties staken betogers talloze winkels en bankfilialen in brand.

Iran barricadeert internet na brandstofrellen

Na twee dagen van hevige protesten tegen een verhoging van de brandstofprijs, hebben de autoriteiten in Iran de toegang tot internet ingeperkt. De maatregel geldt voor 24 uur, meldt het Iraanse persbureau ISNA.

Lees ook: 

Iran slaat protesten met harde hand neer, maar doet ze af als een storm in een glas water

De Iraanse regering treedt hard op tegen protesten, volgens Amnesty zijn er al meer dan honderd doden gevallen. Teheran zegt dat het Westen achter alle onrust zit.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden