Een meisje is teruggevlucht naar Myanmar met de baby die ze kreeg in China.

Mensenhandel

Ze dacht te gaan oppassen in China. En was ineens getrouwd

Een meisje is teruggevlucht naar Myanmar met de baby die ze kreeg in China. Beeld Hollandse Hoogte / The New York Times Syndication

Misleid door valse beloftes worden honderden meisjes jaarlijks uit Azië naar China gelokt waar ze als bruid worden verkocht. Dat blijkt uit onderzoek van Human Right Watch.

Het is het moeilijkste onderzoek dat ze ooit gedaan heeft, zegt de doorgewinterde mensenrechtenverdediger Heather Barr telefonisch vanuit Pakistan. Alleen al het vinden van slachtoffers die durfden te praten, was een hele klus volgens de onderzoekster van Human Rights Watch.

“Meisjes die uit handen van Chinese families of smokkelaars weten te ontsnappen, zwijgen liever uit angst voor een stigma. Sommigen zitten nog steeds gevangen bij een Chinees gezin en zijn nooit teruggekeerd.”

Precieze aantallen van verhandelde meisjes kan ze dan ook niet noemen, maar ze weet wel dat het aantal bekende slachtoffers slechts het topje van de ijsberg is; het werkelijke aantal slachtoffers is vermoedelijk veel hoger.

‘Het is een gouden handel’

“In Myanmar zijn 227 slachtoffers van deze handel geregistreerd in 2017. Voor ons onderzoek interviewden wij 37 meisjes, en geen van hen was bekend bij de autoriteiten in Myanmar. We hebben nu aanwijzingen dat behalve uit Myanmar, ook meisjes uit Vietnam, Laos, Noord-Korea, Indonesië, Cambodja, Nepal en Pakistan over de Chinese grens worden gesmokkeld en verkocht als bruid aan Chinese families. Het is een gouden handel.”

Chinese families wringen zich in bochten om bruiden te vinden voor hun zoons, zodat ze nageslacht kunnen krijgen. Het eenkindbeleid in combinatie met een voorkeur voor jongens zorgde in China in een mannenoverschot en dus een tekort aan vrouwen. De Chinese Academy for Sciences verwacht dat er in 2020 ongeveer 40 miljoen meer Chinese mannen dan vrouwen zullen zijn. Voor een bruid uit het buitenland leggen Chinese families 3000 tot 13.000 euro neer.

Een van de meisjes die Barr interviewde, is de inmiddels 19-jarige Seng Mai. Na maanden in gevangenschap bij een Chinese familie wist ze te ontsnappen en terug te keren naar het vluchtelingenkamp waar ze vandaan komt in het noorden van Myanmar.

Geen oppasbaan, maar verkracht door Chinese man

Mai werd door haar schoonzus over de grens gesmokkeld. Er werd haar een oppasbaan in China beloofd, maar eenmaal aangekomen bleek er van een baan geen sprake. In werkelijkheid had haar schoonzus haar verkocht aan een onbekende Chinese man. “Je moet met hem trouwen,” zei haar schoonzus, en ze liet Mai alleen achter bij de Chinese familie. De maanden die volgden werd de toen nog zestienjarige Mai opgesloten in een kamer en dagelijks seksueel misbruikt door de Chinese man, die haar zo snel mogelijk zwanger wilde maken.

“Het trauma dat de verhandelde meisjes oplopen is zwaar”, zegt Barr. Naast het seksueel en lichamelijk geweld dat hen is aangedaan, zijn ze bedrogen door hun naasten. Als ze weten te ontsnappen, zijn ze hun vertrouwen in mensen kwijt. Ook worden slachtoffers gestigmatiseerd waardoor ze niet over hun ervaring durven te praten. In de conservatieve gebieden in Noord-Myanmar worden de slachtoffers gezien als een schande voor de familie, omdat ze seks hebben gehad voor het huwelijk. Ze krijgen geen mentale steun. Sommige meisjes die ik interviewde gaven zichzelf de schuld.”

Geen enkele steun van de overheid

De meisjes die HRW heeft geïnterviewd kwamen uit de onrustige staten Kachin en Shan in Noord-Myanmar, waar door etnische conflicten meer dan 100.000 mensen ontheemd zijn. Mensen in dit gebied zijn christelijk, terwijl de rest van het land grotendeels boeddhistisch is. Barr: “De inwoners krijgen daarom geen steun van de overheid, wonen in kampen en moeten leven van gemiddeld slechts 6 dollar per persoon per maand. Veel mannen uit dit gebied zijn weggetrokken als verzetsstrijder om te vechten tegen het nationale leger, waardoor vrouwen en meisjes er alleen voor staan.”

Mensensmokkelaars zien hun kans schoon en lokken de meisjes mee naar China. De meisjes zijn vaak zo arm, dat ze elke gelegenheid om wat te verdienen grijpen, legt de onderzoekster uit. “Omdat mensenhandelaren vaak mensen zijn die dichtbij het slachtoffer staan, soms zelfs familie zijn, vertrekken de meisjes meestal nietsvermoedend naar China.”

Verhandelde  meisjes zijn ‘bijzaken’ in Myanmar

Zowel de Chinese als de Myanmarese autoriteiten doen te weinig aan dit probleem, zegt Barr. De staten Kachin en Shan zijn in conflict met de rest van Myanmar, waardoor de autoriteiten zich niet om ‘bijzaken’ als verhandelde meisjes bekommeren. In de andere landen waar China bruiden uit importeert, is de situatie vergelijkbaar. In Noord-Korea worden de vrouwen bijvoorbeeld beschouwd als politieke vluchtelingen, die niet op bescherming van de overheid hoeven te rekenen. Vrouwen en meisjes uit Pakistan komen uit de christelijke gemeenschap, die sterk wordt onderdrukt in het islamitische land. Daar komt bij dat de overheden van de landen geen spanning met China willen riskeren. Ze steken liever hun kop in het zand.

Volgens Barr gaan de Chinese autoriteiten niet in op verzoeken van HRW en willen zij het probleem niet erkennen. De Myanmarese autoriteiten reageerden wel op het onderzoek van HRW, zegt Barr. “Wij hebben de bewijzen verzameld, en nu is het aan hen om op te treden tegen smokkelaars, en om hun meisjes en vrouwen te beschermen.

“Myanmar ontkent het probleem niet en zegt maatregelen te willen nemen, maar vooralsnog hebben smokkelaars nog altijd vrij spel. We denken dat de bruidshandel in meer landen plaatsvindt dan nu bekend is, dus we zijn op zoek naar bewijzen in andere landen, om ook daar dit probleem aan de kaak te stellen”, besluit Barr.

Lees ook: Voor een tweede kind hebben Chinezen amper nog puf

Lange tijd gold in China een strikte eenkindpolitiek, inmiddels wil de overheid juist graag meer nageslacht, vanwege de sterk krimpende bevolking. En nu zien ouders dat niet meer zitten.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden