Amerikaanse verkiezingen

Wordt het Trump of Biden? Florida kan weleens de doorslag geven

President Donald Trump tijdens een rally in Fayetteville, North Carolina. Beeld AFP
President Donald Trump tijdens een rally in Fayetteville, North Carolina.Beeld AFP

Florida kan vroeg op de avond weleens de doorslag geven in wie de verkiezingen wint. Maar als Trump daar wint, wordt het nog een spannende dag, en wachten wellicht nog spannender weken.

Op de verkiezingsavond van 2020 kon Florida weleens revanche nemen voor die van 2000. Destijds wisten de media zich geen raad met het minieme verschil tussen George W. Bush en Al Gore. Die werden allebei een keer tot winnaar uitgeroepen voordat het ‘too close to call’ werd. Ruim een maand later pas kon Bush, nadat het Hooggerechtshof verder hertellen verbood, de felicitaties van Gore in ontvangst nemen.

Ook deze keer is Florida weer een sleutelstaat, waar de uitslag allebei de kanten op kan gaan: Trump of Biden. En de staat zegt er klaar voor te zijn. Om half twee ’s ochtends, Nederlandse tijd, kunnen de eerste cijfers bekend worden. Want stemmen die de afgelopen weken zijn uitgebracht, in persoon of per post, mochten in Florida meteen worden geteld. En de stemmachines met ponskaarten uit 2000, waar soms nog flintertjes papier aan bleven hangen die twijfel zaaiden over de uitgebrachte stem, zijn politieke geschiedenis.

Florida kan daardoor, als de uitslag tenminste niet weer van een paar honderd stemmen afhangt, de eerste sleutelstaat zijn waarvan de Amerikanen te horen krijgen wie er heeft gewonnen. En als dat Joe Biden is, dan is de avond niet eens spannend meer. Elke Amerikaanse staat is vertegenwoordigd in het 538 leden tellende kiescollege. Met de leden op zak uit staten waar hij redelijk zeker van is, plus de 29 uit Florida, is Biden al een flink eind op weg naar de benodigde 270 stemmen in dat college. En in de meeste andere sleutelstaten staat hij er in de peilingen beter voor dan in Florida.

Doen de opiniepeilers Trump tekort?

Als Trump Florida wint, wordt het juist een spannende avond. Dat kan erop wijzen dat de opiniepeilers Trump de afgelopen maanden, misschien wel jaren, tekort hebben gedaan en dat miljoenen Amerikanen deden wat ze aan de enquêteurs niet wilden bekennen: Trump een verlenging van zijn presidentschap gunnen.

Joe Biden tijdens een campagnebijeenkomst in Monaca, Pennsylvania. Beeld REUTERS
Joe Biden tijdens een campagnebijeenkomst in Monaca, Pennsylvania.Beeld REUTERS

In dat geval is het wachten op de staten die in 2016 de doorslag gaven, door tegen alle verwachtingen in Hillary Clinton af te wijzen: Wisconsin, Michigan, Pennsylvania. En op staten die doorgaans Republikeins stemmen, maar dit jaar weleens ontrouw konden worden: North Carolina, Arizona en Georgia.

Maar het wachten kan dan lang duren, want die eerste drie staten mochten pas op maandag of op de verkiezingsdag zelf beginnen met het tellen van de poststemmen. En het aantal daarvan is als gevolg van de coronapandemie geëxplodeerd: in heel de VS hadden tot maandagavond 65 miljoen mensen hun stembiljet op de post gedaan of bij het stembureau afgeleverd. Dat is bijna de helft van het totale aantal mensen dat in 2016 stemde.

Republikeinen vingen bot bij de rechter

Vermoedelijk zullen er daardoor op woensdag nog steeds poststemmen geteld worden. Pennsylvania begint er die dag zelfs pas mee. Daar, en in North Carolina, mogen stembiljetten bovendien nog enkele dagen na verkiezingsdag binnenkomen, als ze maar op tijd op de bus zijn gedaan. De Republikeinen probeerden dat via de rechter te voorkomen, maar het Hooggerechtshof gaf hen ongelijk.

Er komen gedurende de verkiezingsavond uiteraard wel cijfers uit die staten. En dat kan een probleem opleveren. Republikeinen stemmen vaker in persoon, Democraten per post. Dat kan het beeld opleveren van een winnende Trump, die daarna alsnog door een ‘blauwe golf’ van Democratische stemmen uit het Witte Huis wordt gespoeld.

Trump laat geen verkiezingsbijeenkomst voorbij gaan – hij sprak maandag menigten toe in North Carolina, Pennsylvania, Wisconsin, en Michigan – zonder daar op vooruit te lopen. Hij klaagt dat poststemmen fraudegevoelig zijn: “Wie stuurt ze? Waar gaan ze heen? Wie stuurt ze terug?”

‘Wachten op de uitslag is niet eerlijk’

Afgelopen weekeinde meldde de nieuwssite Axios dat Trump met zijn adviseurs overlegd had hoe hij de overwinning zou opeisen wanneer hij dinsdagavond een voorsprong zou hebben, ook zonder definitieve resultaten uit sleutelstaten. Hij ontkende dat later, maar zei ook dreigend over Pennsylvania: “Zodra die verkiezing achter de rug is, gaan onze advocaten eropaf. Ik vind het niet eerlijk dat we lang na de verkiezing moeten wachten op de uitslag.”

De minister van justitie van Pennsylvania reageerde op Trumps uitspraak met een ‘feitencheck’ op Twitter: “Onze verkiezingen zijn voorbij als alle stemmen zijn geteld. Maar als je advocaten het tegen ons willen opnemen, dan zullen we je met plezier in de rechtszaal nog een keer verslaan.”

Zo blijft u op de hoogte

Trouw doet de hele nacht live verslag van de verkiezingen, met onder anderen corre­spondent Bas den Hond, die de uitslagen duidt. Volg het nieuws op www.trouw.nl, op Twitter via @trouw en schrijf u in om onze nieuwsbrief ’s ochtends in uw mailbox te ontvangen.

Ook komt Trouw woensdagochtend met een update van de Digitale Editie op de ­tablet, waarin het laatste nieuws en duiding over de verkiezingen staan (de app is voor abonnees te installeren via trouw.nl/editie).

Voor wie liever tv-kijkt, doet de NOS op NPO1 vanavond vanaf 23.25 uur tot 7 uur ’s ochtends verslag met gasten als de Amerikaanse ambassadeur Pete Hoekstra. Op NPO Radio 1 houden Lara Rense en Chris Kijne de stand van zaken bij.

Wie de verkiezingen in het Engels wil volgen, schakelt over naar CNN, dat dinsdagavond vanaf 22 uur uitzendt, onder anderen met Wolf Blitzer.

Lees ook:

Trump waarschuwt voor ‘chaotische puinhoop’ na verkiezingsdag

Donald Trump heef op een campagnebijeenkomst in de swing state Pennsylvania opnieuw gewaarschuwd dat het mogelijk enkele weken kan duren voor het resultaat van de presidentsverkiezing van komende dinsdag bekend zal zijn.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden