Mali

Woedende Afrikanen willen hun presidenten weg hebben, maar IS ligt op de loer

De steden in Mali zijn dagelijks het toneel van protesten en geweld.Beeld REUTERS

Zeker drie, maar waarschijnlijk vier Afrikaanse presidenten zullen deze week nog afreizen naar de hoofdstad van Mali, Bamako om een oplossing te zoeken voor de bestuurlijke crisis, nu woedende menigten in de steden de president weg willen hebben.

De vrees is erg groot dat het jihadistische geweld van aan IS en Al-Qaida gelieerde terroristische groepen zich nog verder verspreidt in de Westelijke Sahel en West Afrika als de president van Mali valt. President Mahamadou Issoufou van Niger, president Alassane Quattara van Ivoorkust, president Nana Akufo-Addo van Ghana en waarschijnlijk ook de president van Senegal, Macky Sall reizen naar verwachting donderdag af.

Bemiddelingspoging mislukt

Ze opereren in het kader van Ecowas, het vijftien landen sterke West-Afrikaanse economische blok. Een bemiddelingspoging eerder deze week van een topdiplomaat van de organisatie werd door de protestbeweging in Mali afgewezen.

Naast de huidige opstand wordt het land in het oosten geterroriseerd door Islamitische Staat voor de Grotere Sahara en centraal-zuidelijk is het overgenomen door de aan Al-Qaida gelieerde Katiba Macina. Het noorden geldt al langer als verloren.

Mali is sinds 5 juni het toneel van heftige rellen door demonstranten die president Ibrahim Boubacar Keita weg willen hebben. Het land is sinds 2012 vervallen in een corrupte bestuurlijke chaos en economisch is het een drama.

In Bamako zijn, volgens Al Jazeera de twee hoofdbruggen die het noorden en het zuiden van het land moeten verbinden door demonstranten geblokkeerd. Ook in veel andere steden beheersen rellen en protesten het dagelijkse leven.

Protest is verenigd onder de naam M5

De protestbeweging bestaat uit veel politieke partijen, religieuze groepen, maar ook leraren die onderbetaald worden en gedesillusioneerde jongeren. Ze hebben zich verenigd onder de naam M5, die verwijst naar de grote historische demonstratie in Mali op 5 juni dit jaar.

Inmiddels is de conservatieve 66-jarige salafistische imam Mahmoud Dicko het gezicht geworden van de protestbeweging. Hij was tot voor kort de voorzitter van de Hoge Islamitische Raad in Mali. Dicko wordt wel de Khomeini van Mali genoemd. Tegelijkertijd kan hij met veel strijdende, ook jihadistische, partijen, door één deur. Het is onduidelijk wat zijn agenda is, maar de vrees is dat Dicko een streng islamitisch land voor ogen heeft. Zo keerde hij zich indertijd effectief tegen een progressieve homowet en gendergelijkheid.

Zelf ontkent hij ambitie te hebben om het land te leiden. Tegen het Afrikaanse weekblad Jeune Afrique zei hij eens : “Ik ben geen politicus, maar een leider en ik heb een mening. Als dat politiek is, dan ben ik politiek.” In een land waar geen enkel vertrouwen meer is in politici en bestuurders, kon de religieus leider, Dicko wel eens dé kandidaat voor het leiderschap zijn voor de bevolking.

Vertrek president lost chaos niet op

De Afrikaanse presidenten weten dat de positie van hun collega Keita moeilijk houdbaar is, zeker na zijn repressieve reactie op de demonstraties waarbij veel doden en gewonden vielen deze maand. Toch lost het vertrek van Keita de chaos in het land niet op. Hun optie is een sterke rechterhand naast Keita, die orde op zaken stelt, maar wie dat moet zijn is volstrekt onduidelijk.

Een oplossing is dringend gewenst. De landen van de Westelijke Sahel en West Afrika hebben in toenemende mate last van A-Qaida en IS, die Mali en Burkina Faso als uitvalsbasis gebruiken. Senegal en Ivoorkunst brachten dit jaar hun legers in stelling om jihadistische groepen van hun grondgebied te verdrijven. Zelfs Ghana dat veel zuidelijker ligt, heeft al last van het jihadisme, hetgeen nieuw is voor dit land.

Frankrijk

Sinds begin dit jaar schaalden de Fransen hun aanwezigheid in Mali op naar 5100 militairen. Frankrijk werkt samen met de G5-landen Niger, Mauritanië, Mali, Burkina Faso en Tsjaad in de strijd tegen IS en Al-Qaida. De G5 leveren hiervoor 5000 soldaten.

De vier presidenten hebben een stabieler Mali nodig om de jihadistische organisaties daar aan te pakken en te voorkomen dat hun landen nog meer last krijgen van terreur. De rol van geestelijk leider Dicko in Mali wordt daarom met argusogen bekeken.

Lees ook: 

Mali wordt het nieuwe Syrië: spil van radicalisering.

Mali is de spil van radicalisering in de westelijke Sahel. Hamadoun Koufa is de geestelijk leider en commandant van de jihadistische milities, die onder de naam Katiba Macina opereren. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden