Irak

Woede na Trumps gratie voor Blackwater-huurlingen die zeventien burgers doodden

Een van de verwoeste auto's op het Nisour-plein, waar de huurlingen het vuur openden op een groep Iraakse burgers. 
 Beeld AFP
Een van de verwoeste auto's op het Nisour-plein, waar de huurlingen het vuur openden op een groep Iraakse burgers.Beeld AFP

Trumps beslissing om gratie te verlenen aan vier huurlingen die in 2007 een bloedbad aanrichtten in Bagdad, kan rekenen op flinke kritiek. 

Het Iraakse ministerie van buitenlandse zaken sprak woensdag klare taal: Trump schaadt “de waarden van mensenrechten, rechtvaardigheid en de rechtsstaat” met zijn beslissing om gratie te verlenen aan vier huurlingen van het beveiligingsbedrijf Blackwater. Het ministerie verzoekt Trump zijn gratieverlening nog eens te heroverwegen.

De Amerikaanse president sprak Nicholas Slatten, Paul Slough, Evan Liberty en Dustin Heard dinsdag vrij. De mannen waren huurlingen in dienst van het private Amerikaanse veiligheidsbedrijf Blackwater, en zaten sinds 2014 vast wegens meerdere aanklachten van moord en doodslag. 

Tijdens de Irak-oorlog werd Blackwater regelmatig ingezet om patrouilles van Amerikaanse troepen te beveiligen. Zo ook op 16 september 2007, toen de vier mannen in kwestie een bloedbad veroorzaakten. Ze vergezelden een militaire kolonne die Bagdad doorkruiste. Toen de voertuigen langs het Nisour-plein reden begonnen de huurlingen – volgens ooggetuigen zonder enige waarschuwing – om zich heen te schieten. Zeventien burgers kwamen om het leven.

Een van hen was de negenjarige Ali Kinani. Hij zat samen met zijn neefjes op de achterbank van zijn vaders auto toen de kogelregen het voertuig doorzeefde. In een interview destijds met het tijdschrift The Nation vertelt zijn vader Mohammed hoe hij zijn zoon tevergeefs probeerde te redden. “Ik was compleet in shock. Toen ik de autodeur opende, vielen zijn hersenen op de grond, tussen mijn voeten.”

Iraks My-Lai

Het was een van de beruchtste incidenten uit de Irak-oorlog. FBI-medewerkers die het plein in de dagen na de schietpartij bezochten voor onderzoek, noemden het ‘Iraks My Lai’, refererend aan het bloedbad dat Amerikaanse soldaten aanrichtten tijdens de Vietnamoorlog.

De huurlingen van Blackwater hebben altijd beweerd dat ze als eerste werden beschoten en handelden uit zelfverdediging. Maar bewijs hiervoor is er niet. Het Amerikaanse gerechtshof oordeelde in 2014 dat de vier mannen schuldig waren aan moord en doodslag. Slatten kreeg een levenslange celstraf opgelegd, de andere drie ieder dertig jaar.

Aanmoediging voor toekomstige misdaden

Het verlenen van gratie is een privilege dat de Amerikaanse president kan inzetten om veroordeelden vrij te spreken. Het is vrij normaal dat de president aan het einde van zijn ambtstermijn hier extra gebruik van maakt. 

Volgens een persverklaring van het Witte Huis hebben de vier huurlingen een “lange geschiedenis als het gaat om het dienen van hun land”, en is er een breed draagvlak onder het Amerikaanse volk voor hun vrijlating.

De afgelopen dagen werd vanuit internationale hoek voornamelijk met woede en onbegrip gereageerd. Het mensenrechtenbureau van de VN liet in een verklaring weten dat het zich zorgen maakt dat de gratieverlening “bijdraagt aan straffeloosheid en anderen aanmoedigt om in de toekomst zulke misdaden te plegen.”

De klap komt extra hard aan voor de Irakezen die hard hebben gevochten voor gerechtigheid. In een emotioneel interview met het Britse programma ‘Newshour’ reageerde de vader van Ali Kinani op het nieuws van Trumps gratieverlening. “Hiervoor dacht ik dat niemand boven de wet stond. Maar vandaag laat de president van de Verenigde Staten zien dat hij boven de wet staat”, vertelt hij. “Het voelt alsof ik mijn zoon opnieuw ben kwijtgeraakt. Vandaag heeft Trump mijn leven opnieuw verwoest.”

Lees ook: 

Aan wie kan Trump op de valreep nog gratie verlenen?

Gratie verlenen doen presidenten vaker net voordat ze het Witte Huis verlaten. Van Trump wordt verwacht dat voor januari nog een flink aantal mensen gratie krijgt.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden