Vliegtuigkaping

Wit-Russische president Loekasjenko laat van zich horen en bijt van zich af

De Wit-Russische president Aleksandr Loekasjenko geeft een toespraak ten overstaan van parlementariërs en ambtenaren in de hoofdstad Minsk op 26 mei 2021. Beeld via REUTERS
De Wit-Russische president Aleksandr Loekasjenko geeft een toespraak ten overstaan van parlementariërs en ambtenaren in de hoofdstad Minsk op 26 mei 2021.Beeld via REUTERS

De Wit-Russische president Aleksandr Loekasjenko heeft woensdag voor het eerst gereageerd op de gedwongen landing van een Ryanairvlucht in Minsk.

Jarron Kamphorst

Voor het eerst sinds afgelopen zondag een Ryanairvlucht boven Wit-Rusland onder dwang naar het vliegveld van Minsk werd omgeleid, heeft de Wit-Russische president Aleksandr Loekasjenko van zich laten horen. In Minsk werden activist en journalist Roman Protasevitsj en diens vriendin Sofia Sapega gearresteerd.

Tijdens een bijeenkomst met leden van het parlement verdedigde de potentaat de gedwongen omleiding van de vlucht die onderweg was van Athene naar Vilnius. Het zou om een ‘wettige’ actie gaan vanwege een bommelding afkomstig uit Zwitserland. Die wending in het verhaal is nieuw, aangezien de regering in Minsk eerder deze week nog verkondigde dat terreurorganisatie Hamas achter de vermeende bomdreiging zat. Ook stelde de president, refererend aan Protasevitsj, dat er een terrorist aan boord van het toestel zat.

Maar dat waren zeker niet de enige veronderstelde dreigingen. De Ryanairvlucht zou namelijk ook een gevaar zijn geweest omdat de piloot riskant manoeuvreerde boven een kerncentrale in Wit-Rusland. “Is Tsjernobyl niet genoeg geweest voor ons?”, vroeg de president zich hardop af.

Daar hielden de lukrake historische vergelijkingen overigens niet op. Loekasjenko haalde ook nog even de ramp met vlucht MH17 aan, die in 2014 boven Oost-Oekraïne uit de lucht werd geschoten. “Vliegen jullie liever niet over het veilige Wit-Rusland? Vlieg dan maar over een plek waar 300 mensen zijn omgekomen”, stelde de president, toen hij inging op het nieuws dat westerse luchtvaartmaatschappijen vrijwel al het vliegverkeer boven, naar en van Wit-Rusland hebben stilgelegd.

Russisch vetorecht

Volgens de potentaat zijn westerse landen die sancties aan zijn regime op willen leggen niets meer dan ‘kwaadwillende’ regeringen die “vele rode lijnen zijn gepasseerd, alsook de grenzen van het gezond verstand”. In zijn toespraak sorteerde hij daarom alvast voor op een tegenreactie indien er nieuwe economische sancties volgen. In dat geval zal Wit-Rusland de controle aan de grens met de Europese Unie verslappen, waarschuwde de president. “Wij houden altijd migranten en drugs tegen. In het vervolg kunnen jullie die zelf gaan vangen.”

Later op woensdag is de VN-veiligheidsraad achter gesloten deuren bijeen gekomen om de kwestie Wit-Rusland te bespreken. Een berisping zat er niet in, omdat Rusland als permanent lid van de raad met zijn vetorecht een veroordeling van zijn bondgenoot Wit-Rusland zal voorkomen. Wel hebben zes leden van de Veiligheidsraad op initiatief van Estland de Verenigde Staten, Frankrijk, het Verenigd Koninkrijk, Ierland en Noorwegen de arrestatie van de journalist Roman Protasevitsj veroordeeld.

Transcript cockpit

Dinsdag dook er een transcriptie op van de communicatie tussen de cockpit van het vliegtuig dat in Wit-Rusland landde en de Wit-Russische luchtverkeersleiding. Uit het stuk –dat niet goed is te verifiëren aangezien het door de Wit-Russische autoriteiten werd vrijgegeven – blijkt dat de piloot meermalen de informatie over de vermeende bommelding in twijfel trekt, voordat hij uiteindelijk akkoord gaat om in Minsk te landen. Eerder verscheen er een andere versie van het transcript op de Wit-Russische staatstelevisie waarin sommige opmerkingen van de piloot op het conto van de luchtverkeersleiding kwamen, waardoor het leek alsof de piloot om toestemming vroeg om in Minsk te landen.

Lees ook:

Loekasjenko rest niets dan zich over te leveren aan de oosterbuur

Lange tijd schipperde Aleksandr Loekasjenko behendig tussen oost en west. Nu wekt zijn militaire bewind alleen nog enthousiasme bij de oosterbuur, Rusland.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden