Vergeldingen

‘Wit-Rusland haalt migranten op uit Irak en smokkelt ze naar Litouwen’

Vorige week dinsdag: de Wit-Russische president Loekasjenko luistert naar zijn zoon Viktor (buiten beeld), voorzitter van het Wit-Russische Olympische Comité.  Beeld AP
Vorige week dinsdag: de Wit-Russische president Loekasjenko luistert naar zijn zoon Viktor (buiten beeld), voorzitter van het Wit-Russische Olympische Comité.Beeld AP

Machthebber Loekasjenko dreigde er vorige maand al mee, nu lijkt hij woord te houden. Buurland Litouwen slaat alarm.

De Wit-Russische machthebber Aleksandr Loekasjenko lijkt een cynische vergeldingsmaatregel te nemen tegen de Europese Unie in het algemeen en buurland Litouwen in het bijzonder. De Litouwse autoriteiten wijzen sinds begin deze maand op de toenemende aantallen migranten die op illegale wijze Litouwen binnenkomen, vanuit Wit-Rusland. Het zou gaan om een moedwillige poging van Minsk om de EU te destabiliseren, door vanuit de Iraakse hoofdstad Bagdad een luchtbrug voor migranten op te zetten en hen vanuit Minsk linea recta naar de grens met Litouwen te sturen. Die is liefst 680 kilometer lang.

Details zijn nog schimmig, en kwamen afgelopen weekeinde vooral van het Telegram-kanaal Nexta. Roman Protasevitsj, de op 23 mei in zijn Ryanair-vlucht onderschepte en gearresteerde Wit-Russische journalist, was een van de drijvende krachten daarachter.

Volgens Nexta-journalist Tadeusz Giczan is de luchtbrug opgezet door het Wit-Russische reisbureau Tsentrkurort – waar Loekasjenko aan de knoppen zit – in samenwerking met luchtvaartmaatschappij Iraqi Airways. “Honderden Irakezen arriveren elke week in Wit-Rusland”, aldus Giczan zaterdag op Twitter. Het aantal wekelijkse vluchten Bagdad-Minsk zou sinds vorige maand zijn verdubbeld van twee naar vier, waarvoor bovendien grotere Boeings zijn ingezet (de 777 in plaats van de 737).

Litouwen is ook een toevluchtsoord voor veel Wit-Russische dissidenten

Giczan beweert dat de inzittenden bij aankomst ongezien een visum krijgen en met behulp van Wit-Russische grenswachten naar Litouwen worden gesmokkeld. De migranten zouden voor deze ‘pendeldienst’ omgerekend tussen de 2500 en 5000 euro moeten betalen.

Of al die vliegtuigpassagiers – onder wie ook een onbekend aantal Syriërs – ook daadwerkelijk in Litouwen belanden, is onduidelijk. Volgens de laatste gegevens van de Litouwse autoriteiten zijn dit jaar tot nu toe bijna 189 migranten illegaal het land binnengekomen, tegen 81 in heel 2020. Op tv-beelden is te zien dat Litouwen een tentenkamp bij de grens heeft opgezet, dat plaats zou kunnen bieden aan 350 migranten.

In een reactie op de luchtpiraten-arrestatie van Protasevitsj heeft de EU inmiddels het hele EU-luchtruim gesloten voor Wit-Russische vliegtuigen. Economische sancties zijn in voorbereiding. Vorige maand dreigde Loekasjenko al met niet-alledaagse tegenmaatregelen. “We hielden migranten en drugs tegen – nu kunnen jullie die zelf gaan vangen en opeten”, zo zei hij op 26 mei.

Dat Loekasjenko zijn pijlen vooral op Litouwen richt, komt onder meer doordat de regering aldaar een van zijn meest uitgesproken critici is. Het land is ook een toevluchtsoord voor veel Wit-Russische dissidenten. Onder hen Svetlana Tichanovskaya, de zelfverklaarde ‘leider van een democratisch Wit-Rusland’. Na de frauduleuze presidentsverkiezingen van vorig jaar augustus – ‘gewonnen’ door Loekasjenko – nam zij de wijk naar Vilnius.

Lees ook:
Wit-Rusland is één grote gevangenis geworden, bijna niemand mag het land nog uit

Stapje voor stapje sluit het regime van Aleksandr Loekasjenko de grens voor zijn eigen inwoners. Alleen bij hoge uitzondering mogen ze het land nog uit. Een reportage.

EU-luchtruim dicht voor Wit-Russische vliegtuigen

Vliegtuigen van Wit-Russische maatschappijen zijn vanaf afgelopen vrijdagavond (middernacht) niet meer welkom in het gehele luchtruim en alle luchthavens van de Europese Unie.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden