Oorlog in Oekraïne

Wie zat erachter? De explosies op de Krim blijven in nevelen gehuld

Boven de stranden ten noorden van Sebastopol trokken hoge rookwolken op vanaf het vliegveld bij Novofedorivka.  Beeld REUTERS
Boven de stranden ten noorden van Sebastopol trokken hoge rookwolken op vanaf het vliegveld bij Novofedorivka.Beeld REUTERS

De explosies op een Russisch vliegveld op de Krim worden niet opgeëist door Oekraïne. Ondertussen zegt president Volodimir Zelenski wel het schiereiland te gaan bevrijden.

Freek Dijkstra

De grote explosie op de Krim blijft in nevelen gehuld, ook nu de rookwolken al lang zijn opgetrokken. Dinsdagmiddag waren maar liefst twaalf harde knallen te horen op het vliegveld bij Novofedorivka, vlakbij Sebastopol. Het vliegveld wordt door het Russische leger gebruikt als basis voor luchtaanvallen op Oekraïens gebied. Het munitiedepot van het vliegveld werd uiteindelijk in de grootste explosie opgeblazen. Oekraïne heeft de vernietiging van het munitiedepot niet opgeëist, maar Kiev wekte wel de indruk er iets mee te maken te hebben.

Minstens één persoon kwam om het leven en meerdere mensen raakten gewond bij de explosies. Het Russische leger meldt dat de schade aan het vliegveld beperkt is, Oekraïne zegt dat er meerdere vliegtuigen en mogelijk ook helikopters zijn verwoest. Inmiddels hebben satellietbeelden bevestigd dat er minstens acht vliegtuigen zijn opgeblazen door de explosies; een van de grootste verliezen op één dag voor de Russische luchtmacht sinds het begin van de oorlog. Ook is het grootste deel van het vliegveld onbruikbaar door kraters van de explosies.

null Beeld Anne Blaak
Beeld Anne Blaak

Volgens de Russen waren de explosies het gevolg van een ongeluk in het munitiedepot op het vliegveld; de explosies zouden door een kleine brand zijn ontstaan. Dat was ook de verklaring die Rusland in april gaf voor het zinken van vlaggenschip de Moskva in de Zwarte Zee. Het Oekraïense ministerie van defensie reageerde na de explosies op de Krim met sarcastische toon op sociale media en zei niet te weten waardoor de brand is ontstaan, maar raadde de Russen wel aan de brandveiligheidsmaatregelen in acht te nemen en niet te roken in munitiedepots.

Werk van Oekraïense partizanen

Dat het gaat om een brand wordt door experts onwaarschijnlijk genoemd, maar wat de explosies dan wel heeft veroorzaakt blijft ongewis. De schade van de satellietbeelden is niet overeenkomstig met de schade die je normaal aantreft na een brand, aldus het Institute for the Study of War. Volgens het Amerikaanse instituut blijven er twee mogelijkheden over: of de Oekraïners hebben het vliegveld gebombardeerd, of er zijn explosieven geplaatst bij het vliegveld door saboteurs.

De Saki luchtbasis voor en na de aanval. Wrakken van Russische gevechtstoestellen zijn duidelijk te zien. Beeld AP
De Saki luchtbasis voor en na de aanval. Wrakken van Russische gevechtstoestellen zijn duidelijk te zien.Beeld AP

De explosies vonden plaats op 200 kilometer van de frontlinie, wat verder is dan Oekraïense raketaanvallen gewoonlijk reiken. Volgens verschillende media hebben ooggetuigen geen raketgeluiden gehoord voorafgaand aan de explosies. Het aanvallen van de Krim door Oekraïne zou een grote stap zijn. Dmitri Medvedev, voormalig president en nu vicevoorzitter van de veiligheidsraad van Rusland, heeft impliciet gedreigd met een atoomoorlog als Oekraïne overgaat tot een offensief op de Krim.

Een naaste adviseur van president Volodimir Zelenski, Michail Podolyak, zei tegen internationale media dat de explosies waarschijnlijk het werk zijn van Oekraïense partizanen; gewone burgers die zich verzetten tegen de Russische bezetting. Eind vorige maand werd in Sebastopol de Viering van de Russische vloot – een nationale feestdag in Rusland – verstoord door een droneaanval door de partizanen met geïmproviseerde explosieven. Vijf Russische militairen raakten gewond.

Zelenski reageerde in zijn nachtelijke toespraak voor het Oekraïense volk alleen impliciet op de explosies op de Krim, maar wel met harde taal. Hij stelde dat de bevrijding van de Krim een oorlogsdoel van Oekraïne is. “Deze oorlog begon in 2014 op de Krim, en zal ook eindigen op de Krim – maar dan met haar bevrijding”, aldus Zelenski.

Een eind ten noorden van de Krim, vlakbij Zaporizja, zijn dinsdag dertien Oekraïners omgekomen toen de Russen de dorpen Nikopol en Marganets onder vuur namen met raketten. Volgens de gouverneur van de regio kwamen er tientallen Russische raketten neer in woonwijken. De Russen hebben nog niet gereageerd op deze berichten.

Lees ook:

Bommenregen in Oekraïne helpt Russen niet verder

De invasie van Oekraïne lijkt vast te lopen. Rusland schroeft bombardementen op, maar boekt daarmee weinig succes.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden