Pensioenhervormingen

Werken tot je 64ste, dat gaat er in Frankrijk niet in

Stakend spoorwegpersoneel kijkt naar de uitleg van premier Philippe op televisie.Beeld AFP

De Franse premier Édouard Philippe heeft zijn langverwachte plan voor de hervorming van het pensioenstelsel bekendgemaakt. Wie voor 1975 is geboren, blijft buiten schot.

De Franse vakbonden gaan door met hun acties tegen de pensioenplannen van de regering. Dat premier Édouard Philippe flinke concessies heeft gedaan, maakt niets uit. De bonden zijn vooral boos over het feit dat de Fransen wordt gevraagd langer te werken. De pensioengerechtigde leeftijd blijft 62 jaar, zoals president Macron heeft gezegd. Maar omdat die belofte niet houdbaar blijkt, moest zijn premier Philippe een list bedenken. Dat werd een zogenoemde ‘scharnierleeftijd’ van 64 jaar, voorzien van bonus-malusmechanisme.

Stoppen met 62 kan met andere woorden nog steeds, maar wie dat doet krijgt minder en wie doorgaat krijgt meer. De scharnierleeftijd stijgt vanaf 2022 geleidelijk, tot in 2027 de 64 jaar is bereikt.

Een rode lijn overschreden

Frankrijks grootste vakbond, de CFDT, meent dat er een rode lijn is overschreden. De CFDT, hervormingsgezind, sluit zich nu aan bij het actiefront, voor het eerst in tien jaar. De staking in het openbaar vervoer gaat onverminderd door.

De opzet van Philippe om de de treinen weer te laten rijden is dus mislukt. Maar de reactie in de publieke opinie moet nog worden afgewacht. In ieder geval is alles gedaan om categorieën waar de onrust groot is – met name onderwijzend personeel en vrouwen – gerust te stellen. Zo kunnen vrouwen rekenen op compensatie voor de periode die ze thuisbleven voor hun kinderen.

Voor wie voor 1975 is geboren, verandert er überhaupt niets. Alleen de generatie vanaf 1975 krijgt te maken met een ‘universeel puntensysteem’ dat een einde belooft te maken aan de 42 verschillende pensioenregimes die verschillende beroepsgroepen en sectoren er nu nog op na houden.

Werknemers die in 2022 debuteren op de arbeidsmarkt vallen direct in het nieuwe stelsel, dat niet langer is gebaseerd op het aantal gewerkte kwartalen. Het idee hiervan is dat elke euro pensioenpremie die wordt afdragen punten oplevert. Die worden omgezet in euro’s. Dat is volgens Philippe duidelijker en eerlijker.

Toch is juist over dit principe, dat al bekend was, onrust ontstaan. Velen vinden het helemaal niet duidelijk en vermoeden achter de egalitaire retoriek een bezuinigingsstrategie. De generatiegrens van 1975 is een poging die zorgen weg te nemen, want in de oorspronkelijke opzet trok de regering een streep bij het geboortejaar 1963. In dat laatste scenario zou de ingreep veel meer werknemers treffen.

Verhouding tussen werkenden en pensionado’s steeds schever

De Fransen houden nu gemiddeld (overheid en bedrijfsleven samen) rond hun 62ste op met werken. Daarmee blijven ze achter bij de meeste andere landen in de EU. “Wij willen iedereen stimuleren langer door te gaan”, zei Philippe die wees op de gevolgen van de vergrijzing voor het Franse omslagstelsel. In Frankrijk betalen de werkenden voor de niet-werkenden, een principe dat in Nederland bekend is van de AOW.

Frankrijk kent geen pensioenfondsen; sommige pensioenkassen komen nu voortdurend geld tekort omdat de verhouding tussen werkenden en pensionado’s steeds schever wordt. Onder andere om die reden liggen de uitgaven voor de pensioenen in Frankrijk (14 procent van het bbp) vele miljarden hoger dan in Nederland(5,4 procent), zo blijkt uit cijfers van de Oeso.

Lees ook: 

Franse vakbonden hopen op een nieuwe ‘revolutie’

De eerste dag van de staking in Frankrijk tegen een hervorming van het pensioenstelsel was een succes voor de vakbonden. De acties gaan door tot maandag.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden