Terrorisme

Wereldwijd daalt het aantal aanslagen de laatste vijf jaar

Een foto van IS van de acht mannen die, volgens de terreurorganisatie, met Pasen vorig jaar, de  aanslagen pleegden in Sri Lanka.  Beeld AFP
Een foto van IS van de acht mannen die, volgens de terreurorganisatie, met Pasen vorig jaar, de aanslagen pleegden in Sri Lanka.Beeld AFP

De daling van het aantal terroristische aanslagen wereldwijd gaat gepaard met expansie van IS naar inmiddels 27 landen.

Het aantal doden wereldwijd door terroristische aanslagen daalde vorig jaar voor het vijfde jaar op rij, na een piek in 2014. Ook in de top drie van landen met de meeste aanslagen - Afghanistan, Irak en Nigeria - is deze trend zichtbaar.

Dit meldt de Global Terrorism Index 2020 (GTI), waarin de cijfers, trends en patronen over de laatste vijftig jaar tot en met vorig jaar staan. In die periode zijn er wereldwijd 170.000 terroristische aanslagen geweest.

Een van de belangrijkste ontwikkelingen is de daling van de invloed van IS in het Midden-Oosten, en dat is terug te zien in het aantal terroristische acties. Voor het eerst sinds IS actief werd in 2013 is het aantal doden als gevolg van aanslagen gedaald onder de duizend vorig jaar. Dit is terug te zien in Syrië en Irak waar de islamitische terreurorganisatie grote verliezen heeft moeten incasseren en nauwelijks of geen gebieden meer onder controle heeft.

null Beeld Sander Soewargana
Beeld Sander Soewargana

Strategiewijziging

Tegelijkertijd is de strategie van IS veranderd. Het heeft in toenemende mate terreurgroepen wereldwijd aan zich gebonden. Vooral in landen van de sub-Sahara, zoals Mali, Burkina Faso en Niger, is het aantal dodelijke aanslagen substantieel toegenomen. Dit geldt ook voor de Democratische Republiek Congo en Mozambique.

In de cijfers over IS zijn die terreurdaden door zusterorganisaties niet opgenomen in de GTI. Het aantal terreurslachtoffers voor dit deel van Afrika is, ondanks de daling in Nigeria, het op een na hoogste in de wereld. IS ontwikkelt zich hiermee tot een wereldwijd opererende terreurgroep.

De Taliban in Afghanistan blijft de afgelopen jaren de meest dodelijke terreurorganisatie, maar dat beperkt zich vooral tot het eigen land. In 2019 daalde het aantal burgerdoden met ruim 30 procent, ondanks een kwart meer aanslagen op burgerdoelen. Vooral het afnemend gebruik van bermbommen zorgde voor de daling.

Meer aanslagen, minder doden

Boko Haram, dat voornamelijk opereert vanuit Nigeria, maar ook in Kameroen en andere buurlanden, is na de Taliban de meest dodelijke groep in 2019. Er is een stijging van het aantal aanslagen met maar liefst 46 procent te zien ten opzichte van het jaar ervoor. Toch is het aantal dodelijke slachtoffers fors gedaald. Dit heeft te maken met het minder inzetten van bomgordels bij zelfmoordaanslagen. Boko Haram ging vorig jaar vaker in gevecht met het Nigeriaanse leger en de politie. Die trend is ook dit jaar zichtbaar.

Bij de laatste grote terreurgroep Al-Shabaab, die vooral vanuit Somalië opereert, maar ook in Kenia en Ethiopië actief is, is ook een daling van het aantal dodelijke slachtoffers over vorig jaar te zien van circa 8 procent.

Het meest verontrustend blijft de ontwikkeling van IS, en de daar aan gelieerde organisaties in Afrikaanse en Aziatische landen. De bomaanslagen met Pasen vorig jaar in Sri Lanka zijn daar een voorbeeld van. Inmiddels is IS in 27 landen actief.

De GTI signaleert ook een andere ontwikkeling van recentere datum, die van terroristisch extreemrechts in het Westen. De meeste aanslagen worden uitgevoerd door individuen, die ‘lone wolves’ worden genoemd. Zij hangen het gedachtegoed aan van extreemrechts, maar opereren niet binnen een groep of organisatie.

Nederland stijgt in de index door tramaanslag

Nederland is vorig jaar met elf plaatsen op de GTI gestegen in de wereldwijde ranking naar nummer 66. Dit is uitsluitend het gevolg van de aanslag in de Utrechtse tram waarbij vier doden vielen door een door de jihad geïnspireerde terrorist.

Lees ook:

VN-gezant wil actie tegen geweld van IS en Al-Qaida in de Sahel.

Na de landen in de westelijke Sahel worden nu ook de kuststaten van West-Afrika bedreigd door terroristisch geweld van IS en Al-Qaida.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden