De Megastad Nairobi

Welke buurman heeft de batterijen in de bosjes gegooid?

Scherven van een gebroken gloeilamp en stukken aluminiumfolie glinsteren in het felle zonlicht op de vuilnishoop. Daar wordt het afval verbrand van de vijf huishoudens op het woonerf waar ik leef. Op de hoop, niet ver van de ingang en zichtbaar voor onze bezoekers, mag eigenlijk alleen vuilnis dat geen schade toebrengt aan het milieu; de scherven en het aluminiumfolie horen daar duidelijk niet bij. Ik doe ze in een papieren zakdoek en ga ermee naar een van de buren. 

Zij zijn de enigen die geen spaarlampen gebruiken en ze houden van ovenschotels bedekt met aluminiumfolie. Ze nemen het afval lachend in ontvangst en zeggen: ‘Foutje’.

Alle bewoners op het erf hebben een taak toegewezen gekregen: de een onderhoudt de contacten met de elektriciteitsmaatschappij als er weer eens geen stroom is, een ander is verantwoordelijk voor de watervoorziening. Ik ben de takataka askari ofwel de milieubewaker. 

Mijn taak is ervoor te zorgen dat alle vijf huishoudens hun ­afval scheiden en dat het daarna terechtkomt waar het hoort. We hebben een composthoop en ­bakken voor glas en blikjes die naar de recycling gaan. Het plastic en ander schadelijk afval wordt opgehaald door een bedrijf dat daarin gespecialiseerd is. De rest kan in principe verbrand worden. 

Nairobi heeft geen publieke vuilnisophaaldienst. Dat is overgelaten aan privébedrijven van wie vele het afval niet scheiden en dumpen op vuilnisbelten bij krottenwijken aan de stadsrand. Veel bewoners van Nairobi gooien door geldgebrek of luiigheid hun afval op straat of verbranden het ongeacht wat het is. Dat maakt Nairobi tot een smerige stad. 

Een afvalberg in de straten van de stadsrand van Nairobi. Beeld AFP

Gegarandeerd dat een slimmerik er afval onder heeft verstopt

Maar er zijn ook steeds meer buurten waar bewoners zelf initiatief nemen, zoals wij dat doen. Mijn milieutaak sluit goed aan bij de dagelijkse wandeling met de honden die op de terugweg altijd langs de afvalhoop voert. Soms zie ik daar opmerkelijke bouwsels van opgestapelde takken en hoopjes bladeren. Gegarandeerd dat een slimmerik er afval onder heeft verstopt dat er niet hoort. 

Door mijn taak heb ik inmiddels veel geleerd over wat er uit de verschillende huizen aan afval komt. Vaak weet ik wie de daders zijn en deponeer het foute afval bij hun voordeur.

De honden helpen ook mee met hun snuffelgedrag. Onlangs waren ze niet weg te krijgen bij bosjes waar wat kippenbouten lagen, maar dieper in het struikgewas ontdekte ik zeker twintig batterijen. Een personeelslid van de buren die een kamer dichtbij heeft, stond toe te kijken. Ik vroeg hem of hij een idee had van wie de verzameling was. Met een diepe zucht gaf hij toe dat hij vergeten was de batterijen in de daarvoor bestemde bak te deponeren. 

Op scholen wordt weinig aandacht besteed aan een schoon milieu en de overheid geeft niet of nauwelijks voorlichting. Het personeel op het erf vond het hele gedoe rondom afval in eerste instantie dan ook belachelijk. Maar inmiddels begrijpen ze wat hun werkgevers bezielt. Een schoonmaakster kreeg kortgeleden bezoek van haar zoon en toen hij zijn plastic flesje coca-cola onder een acaciaboom mikte, gaf ze hem luid en duidelijk een standje. Misschien wordt Nairobi in de toekomst geen schone stad, maar in ieder geval een iets minder vieze.

Uitdijende metropolen bieden een groeiend deel van de wereldbevolking onderdak. Hoe houden de mensen het daar leefbaar? Trouw-correspondenten doen wekelijks verslag uit hun eigen megastad.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden