Zimbabwe

Weduwe Grace Mugabe beticht van diefstal boerderijen en land

Toenmalige president Robert Mugabe in 2017 samen met zijn vrouw Grace. Beeld AFP

Justitie moet de weduwe van ex-dictator Robert Mugabe vervolgen, zegt een onderzoekscommissie. Ze confisqueerde 14 grote boerderijen – onterecht.

Grace Mugabe, de vrouw van de overleden ex-dictator van Zimbabwe, moet worden vervolgd voor het stelen van land en boerderijen. Dat adviseert de voorzitter van de National Agricultural Land Audit en tevens rechter bij het hooggerechtshof in Zimbabwe, Tendai Uchena.

Vorige week stuurde deze onderzoekscommissie een deelonderzoek naar de anti-corruptiecommissie van Justitie. Voorzitter Loice Matanda-Moyo kondigde aan er onmiddellijk werk van te maken. De politie begint vandaag met het corruptieonderzoek.

Grace Mugabe confisqueerde veertien grote boerderijen met zo’n 16.000 hectare grond. De namen van nog eens 131 andere topfiguren uit de entourage van Robert Mugabe zijn door de onderzoekscommissie overgedragen aan justitie voor politie­onderzoek en vervolging.

Het gaat voornamelijk om oud-­ministers, topambtenaren, rechters en militairen. Zij zouden zo’n vijf miljoen hectare boerenland, plantages en natuurgebieden illegaal hebben verkregen via de oud-dictator, die zich wilde verzekeren van hun steun. ­Jarenlang werkte het, maar in 2017 werd Mugabe toch afgezet na een staatsgreep.

“De uitkomst van de onderzoekscommissie is voor ons geen verrassing. Dat wisten we allang”, zegt Ben Gilpin, directeur van de Commercial Farmers Union van Zimbabwe over de ­telefoon. Zijn organisatie vertegenwoordigt de grote, voornamelijk witte boeren, in het land, van wie de meesten indertijd zijn onteigend. Hij betwijfelt of er nu wordt doorgepakt. “Alles in Zimbabwe bestaat uit politieke spelletjes.”

Zo heeft de toenmalige president Mugabe jarenlang gepoogd het onderzoek naar gronddiefstal te dwarsbomen. Sinds zijn vertrek en dood heeft de commissie voortgang geboekt. In totaal moeten er 300.000 percelen land in Zimbabwe worden onderzocht.

Witte boeren

Het gaat voornamelijk om boerenland dat van witte boeren is afgepakt of onteigend sinds 2000. In de jaren daarna zijn zo’n 4500 boeren van hun land verjaagd. De grond zou naar arme zwarte boeren gaan. De nieuwssite ­ZimOnline ontdekte al eerder dat bijna de helft van al dat land verdonkeremaand is door de zwarte elite in het land en vooral door het topkader van Mugabe’s partij Zanu-PF. De zwarte boeren profiteerden er nauwelijks van.

De onteigening van de witte boeren zorgde voor een ongekende economische crisis. Zimbabwe was vóór 2000 de graanschuur van Afrika. De productie daalde dramatisch, evenals de export. Het land behoort nu tot een van de armste ter wereld. Dit is mede veroorzaakt doordat kleine percelen grond in een leaseconstructie van 99 jaar werden gegeven aan zwarte boeren. Ze hebben geen geld om te investeren in machines, zaaigoed en bestrijdingsmiddelen. Leningen krijgen ze ook niet omdat banken de leaseconstructie niet vertrouwen vanwege de corrupte overheid.

“De regering van Zimbabwe moet meer pragmatisch naar deze kwestie kijken”, zegt Gilpin. “Het land heeft een grote schuld aan witte boeren die hun bedrijf kwijtraakten en de productiviteit van de agrarische sector is ingestort. Door witte boeren, die indertijd zijn verjaagd, terug te halen gaat de schuld omlaag en is de nodige kennis om weer te gaan oogsten terug.”

Politiek gekonkel

Het geven van gestolen land aan zwarte mensen die geen verstand hebben van het boerenbedrijf, ziet Gilpen niet als een oplossing maar als politiek gekonkel. “Veel land is bovendien zo verwaarloosd dat je er zonder kennis en veel geld niets meer mee kunt beginnen.  Arme zwarte mensen zeker niet.”

Zo is bekend dat de veertien boerderijen van Grace Mugabe in verval zijn. De onderzoekscommissie oordeelt keihard over haar. “De percelen grond moeten terug naar de zwarte boeren voor wie ze indertijd bestemd waren, voordat de vroegere first lady ze stal met behulp van de toenmalige minister Ingnatius Combo.”

De laatste blijkt een spil te zijn geweest in de diefstal van grond, het herverdelen van percelen onder het Zanu-PF-kader en het gebruik daarbij van talloze vennootschappen om de criminele activiteiten aan het zicht te onttrekken.

Lees ook: 

Miljardair Mugabe heeft dringend geld nodig, en dus gaan zijn bezittingen onder de hamer.

De miljardair zonder cash, dat lijkt te gelden voor de vroegere president van Zimbabwe Robert Mugabe (95) en zijn koopzieke vrouw Grace, ook wel bekend als ‘Gucci Grace’. Om aan geld te komen, gaat zaterdag in Harare een deel van zijn bezittingen van de Gushungo Dairy (melkboerderij) onder de hamer.

Eerste Zimbabwaanse witte boer krijgt zijn land terug van de overheid

De nieuwe president van Zimbabwe, Emmerson Mnangagwa, laat geen gras over zijn beloftes groeien. Vrijdag kreeg de eerste witte Zimbabwaanse boer het land terug dat hij afgelopen juni kwijtraakte. Boer Robert Smart (71) kon bij zijn terugkeer rekenen op gejuich en zang van voormalige werknemers en omwonenden van de Lesbury boerderij die zijn familie tachtig jaar geleden in bezit kreeg.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden