Vulkaanuitbarsting

Was White Island wel veilig voor toeristen?

De uitbarsting van de vulkaan op White Island.Beeld EPA

Na het zoeken van slachtoffers speelt de vraag of White Island toeristen voortaan niet beter kan weren.

De Nieuw-Zeelandse politie start een onderzoek naar de vulkaanuitbarsting op White Island. Het incident riep deze week de vraag op of het wel verantwoord was om toeristen toe te laten op het eiland. “Deze vragen moeten gesteld worden en ze moeten beantwoord worden”, aldus premier Jacinda Ardern.

De vulkaan, die volgens experts behoort tot een van de actiefste in het land, is een populaire toeristische attractie. Jaarlijks bezoeken meer dan tienduizend mensen de krater op het onbewoonde eiland. Dat maakt het voor de twintigduizend inwoners van de nabijgelegen stad Whakatane, toegangspoort naar het eiland, een belangrijke bron van inkomsten.

Vorige maand schaalde GeoNet, een organisatie die de activiteit van vulkanen en aardbevingen in Nieuw-Zeeland monitort, het waarschuwingsniveau van de vulkaan nog op van één naar twee, waarbij niveau vijf betekent dat er een grote vulkanische uitbarsting is.

Onderzoekers constateerden een toename van de hoeveelheid zwaveldioxide, dat afkomstig is van magma diep in de vulkaan. Ook zouden vulkanische bevingen recentelijk in sterkte zijn toegenomen, van zwakke naar matige sterkte.

‘Vulkanen geven weinig tot geen signalen af dat dit staat te gebeuren’

“Een opschaling naar niveau twee betekent niet altijd dat er een uitbarsting volgt”, aldus Elske de Zeeuw-van Dalfsen, vulkanoloog bij het KNMI. “Soms neemt de activiteit na enkele dagen of zelfs weken weer af. Dan wordt weer teruggeschaald naar niveau één en uiteindelijk naar nul.”

Volgens de vulkanoloog werd de uitbarsting in dit geval waarschijnlijk niet door magma zelf veroorzaakt, maar door stoom. Omdat water onder de vulkaan opwarmt en plotseling overgaat in stoom, veroorzaakt dit een explosie waarbij oud gesteente verpulverd wordt. Deze brokken worden vervolgens samen met gloeiendhete stoom in de lucht geschoten.

“In de regel geven vulkanen weinig tot geen signalen af dat dit staat te gebeuren en het is dus praktisch onmogelijk om voor een uitbarsting van deze soort te waarschuwen”, zegt De Zeeuw-van Dalfsen.

Wel hebben de gidsen die de tours organiseren volgens haar contact met het geowetenschappelijk instituut van het land. “Ze weten dat er altijd kans is op een uitbarsting, ongeacht het waarschuwingsniveau. Voor zover ik weet, worden toeristen hier ook over geïnformeerd”, aldus de vulkanoloog. “Het is vervolgens aan elk individu om te bepalen wel of niet deel te nemen aan de tour.”

Eerst aandacht voor de zoek- en reddingsactie

De laatste vulkaanuitbarsting met een fatale afloop op White Island vond plaats in 1914. Twaalf mijnwerkers kwamen destijds om het leven. In 2016 barstte de vulkaan ook uit. Toen vielen er geen slachtoffers.

De Nieuw-Zeelandse premier Jacinda Ardern is maandag afgereisd naar de regio. Zij zei dat de aandacht eerst uitgaat naar de zoek- en reddingsactie op White Island. Daarna zal de toeristenkwestie aan de orde komen. Volgens experts is er een kans van 50 procent dat de vulkaan binnenkort nogmaals uitbarst. Reddingswerkers kunnen daarom het eiland nog niet betreden.

Lees ook:

‘Geen teken van leven meer’ na vulkaanuitbarsting Nieuw-Zeeland

Bij een vulkaanuitbarsting voor de kust van het Noordereiland van Nieuw-Zeeland zijn maandag zeker vijf mensen om het leven gekomen. Er worden nog mensen vermist, maar het exacte aantal is niet bekend. De politie verwacht niet dat er meer overlevenden zullen zijn, nadat er bij verkenningsvluchten boven het eiland geen tekenen van leven zijn geconstateerd.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden