Ethiopië

Wapenstilstand voorbij en burgeroorlog om Tigray weer in volle gang

Een wrak van een tank in Tigray, achtergelaten nadat het Ethiopische en Eritrese leger Tigray verlieten na zware gevechten met de lokale milities, medio vorig jaar.
  Beeld AFP
Een wrak van een tank in Tigray, achtergelaten nadat het Ethiopische en Eritrese leger Tigray verlieten na zware gevechten met de lokale milities, medio vorig jaar.Beeld AFP

De burgeroorlog in het door hongersnood getroffen Tigray in Ethiopië is weer vol uitgebroken deze week. Vredesoverleg kreeg geen schijn van kans.

Erik van Zwam

De vijf maanden durende wapenstilstand in de burgeroorlog in de noordelijke Ethiopische deelstaat Tigray is voorbij. Sinds woensdag zijn de gevechten tussen enerzijds de milities van Tigray en anderzijds het Ethiopische leger en milities uit de buurdeelstaat Amhara in volle hevigheid losgebarsten.

Beide kanten beschuldigen elkaar ervan de gevechten te zijn begonnen en stellen dat de andere partij nooit van plan was om serieus werk te maken van de vredesonderhandelingen. De burgeroorlog begon in november 2020 toen het Ethiopische leger de opstandige deelstaat Tigray binnenviel, nadat milities uit Tigray een lokaal legerkamp hadden bestormd.

Honger en ondervoeding

Sinds die tijd is Tigray vrijwel van de buitenwereld afgesloten; alle telecommunicatie is platgelegd door de regering in de Ethiopische hoofdstad Addis Abeba, en tot het begin van de wapenstilstand in maart zijn de Tigrayers verstoken geweest van voedsel, medicijnen en hulpgoederen. Het Wereld Voedselprogramma (WFP) waarschuwt dat 90 procent van de circa zes miljoen Tigrayers kampt met honger en ondervoeding, een groot deel staat op de rand van de dood.

Vanaf april dit jaar kon de nood enigszins gelenigd worden met hulp, al duurde het nog maanden voordat trucks met noodgoederen het bergachtige gebied konden bereiken. De hoeveelheden zijn nog steeds volstrekt onvoldoende om een dramatische humanitaire ramp te voorkomen.

De verwachting is dat de noodhulp weer stil komt te liggen door de nieuwe vijandelijkheden. Op dit moment wordt er vooral gevochten in de Yalo-regio, het gebied waar de drie deelstaten elkaar treffen: het zuiden van Tigray, het noorden van Amhara en het westen van Afar. De gevechten concentreren zich vooral tussen de steden Alamata in Tigray en Kobo in Amhara langs de snelweg, die de hoofdstad van Tigray (Mekele) verbindt met Addis Abeba.

null Beeld

Opmars gestuit

De snelweg speelde vorig jaar herfst ook al een cruciale rol, toen de Tigrayese milities een groot deel van hun deelstaat hadden bevrijd en het Ethiopische leger en de Amhaarse milities terugsloegen. De Tigrayers rukten toen langs de wegverbinding op richting Addis Abeba en wisten de hoofdstad tot op 200 kilometer te naderen. Het Ethiopische leger wist de opmars een halt toe te roepen door de inzet van drones, en het verkrijgen van luchtoverwicht. De gevechten vinden nu weer op zo’n 370 kilometer noordelijk van de hoofdstad plaats.

Eind maart riep premier Abiy Ahmed eenzijdig een wapenstilstand uit, waar ook de milities uit Tigray, onder leiding van hun partij TPLF zich aan hielden. Er werd gesproken over vredesoverleg. De verwachting was dat de eerste gesprekken ergens in september zouden worden gehouden. Addis Abeba eiste dat er geen voorwaarden vooraf zouden worden gesteld. Het TPLF wil dat het westen van Tigray, dat nog in handen is van Amhaarse milities, vóór een eventueel vredesoverleg wordt teruggegeven. Tegelijkertijd wil Tigray dat het telefoon- en internetverkeer wordt hersteld en bancaire diensten weer op gang komen, iets wat vlak na het ingaan van de wapenstilstand al was afgesproken.

Troepenbewegingen

Het TPLF zegt nu dat de Ethiopische regering de wapenstilstand heeft gebruikt om weer op krachten te komen na de zware verliezen van het leger in het eerste deel van de burgeroorlog. Rond Kobo zijn de laatste weken grote troepenbewegingen gesignaleerd van het leger en de Amhaarse milities, die zich daar versterkten waar nu ook het front ligt. Inwoners van Kobo bevestigen aan persbureau Reuters dat er de afgelopen dagen sprake was van hevig artillerievuur rondom hun stad.

De Ethiopische regering beschuldigt het TPLF ervan het bestand nooit serieus te hebben genomen en met de gevechten te zijn begonnen. Ook uit westelijker delen van Amhara zijn berichten van schendingen van de wapenstilstand, evenals in het noordwesten van Tigray bij de stad Dedebit.

Brandstofdiefstal

Tijdens de hervatting van de gevechten hebben TPLF-milities twaalf trucks met 570.000 liter brandstof uit de opslag van het Wereldvoedselprogramma (WFP) in de hoofdstad Mekele in Tigray meegenomen. Het WFP is woedend: topman David Beasley beschuldigt het TPLF van een “buitengewoon schandelijke daad”. Hij eist de teruggave van de brandstof, die gebruikt wordt voor vrachtwagens met noodhulp. Zonder die brandstof dreigen miljoenen mensen in Tigray om te komen van de honger, tweette Beasley. Het TPLF sneerde dat de woorden van Beasley “betreurenswaardig” zijn. De TPLF zou eerder deze hoeveelheid brandstof hebben geleend aan het WFP en die nu terug hebben genomen.

Lees ook:

Oplaaiend conflict dreigt vredesoverleg over Tigray te ondermijnen.

In Tigray werken de basisvoorzieningen al meer dan anderhalf jaar niet. Miljoenen leven op de rand van de dood. Vredesbesprekingen kunnen niet van start zonder verbeteringen.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden