ReportageBelgië

Wallonië ruimt de ravage op: vooral hulp van ‘fantastische vrijwilligers’

Brandweerman Olivier Gemine (rechts) uit Hony krijgt hulp van collega en vriend Cédric Cebe. Beeld HJ Hunter
Brandweerman Olivier Gemine (rechts) uit Hony krijgt hulp van collega en vriend Cédric Cebe.Beeld HJ Hunter

Steeds meer huizen in het Belgische rampgebied zijn schoongeveegd en ontdaan van kapot huisraad en modder. Dat deden met name vrijwilligers, die overal vandaan kwamen.

Alsof hij overal jeuk heeft en niet mag krabben, zo gespannen drentelt Olivier Gemine voor zijn huis in Hony heen en weer. Er is niets meer te doen. Het meubilair ligt op een hoge berg op straat – zijn leven tot nu toe in modderige gruzelementen.

Hij heeft zijn leven in dienst gesteld van de publieke zaak. Zat in het leger, bij de vrijwillige brandweer, en werkt als ambtenaar bij een agentschap in Brussel. Hij voelt zich in de steek gelaten.

‘Waar was het leger?’

“Alles, alles, alles hebben we hier zelf moeten doen. Waar was het leger? De politie? Eén keer hebben we ze gezien. Toen kwamen ze om mensen te redden. Maar die waren al gered, door familie, door vrienden, door zomaar mensen die overal vandaan kwamen. Fantastisch hoor, maar het had niet zo moeten zijn. Er zijn ook mensen wier baan het is om ons te helpen”, zegt hij.

Nu helpt hij zelf ook maar, met zijn vrienden van de brandweer. Met mensen als zijn vriend Cédric Cebe, een man met bovenarmen die dikker zijn dan die van Popeye, en die hij kent van de vrijwillige brandweer. Cebe kwam vrijdag uit Luik – zijn huis bleef gespaard – en was sindsdien bijna continu in touw rond de getroffen dorpen. Zijn machtige armen tilden menig onbruikbaar geworden wasmachine, koelkast of vriezer de straat op.

‘Het werd donker en weer licht’

Het waren ook oude brandweer-vrienden van Gemine en Cebe die de bejaarde Hubert en Françoise Lammady – 85 en 83 jaar – van de overkant van de Chemin d’Enonck wisten te bevrijden. “We zaten op de eerste etage. Door de kracht van het water waren de ramen gesneuveld. Van bovenaf zagen we onze fotoboeken wegdrijven, met de rivier mee.”

“We hebben er uren gezeten, het werd donker en weer licht. Toen kwamen aan het raam mensen in een kano, die hebben ons meegenomen. Fantastische mensen, vrijwilligers, die toen al 32 uur aan één stuk bezig waren”, zegt Hubert Lammady.

Floor Hublet helpt bij het schoonmaken van de schoenen van Franck Flemal en zijn gezin in Hony. Beeld HJ Hunter
Floor Hublet helpt bij het schoonmaken van de schoenen van Franck Flemal en zijn gezin in Hony.Beeld HJ Hunter

Koken, dweilen, troosten

Waar je ook gaat vragen in de dorpen waar de Ourthe vorige week opeens wel de Amazone leek, zo groot, spreken de mensen vol lof over de vrijwilligers. Ze waren er zodra het kon. Ze begrepen wat nodig was. Ze kookten, dweilden, sleepten, troostten. Sommigen jong, anderen oud. Soms spraken ze amper Frans, maar Arabisch of Vlaams. Iedereen spreekt van onbekenden die plotseling opdoken met emmers en sponzen, die hele huizen van onder tot boven ontmodderden en zonder te wachten op een ‘dankjewel’ weer verder trokken.

En de spullen die opdoken. Er is natuurlijk gebrek geweest aan wc-papier, maar niet lang. Want dat verscheen. Zoals veel meer. Binnenkort zal er vast te veel van zijn, want op dit moment nog worden sporthallen in heel België omgetoverd tot enorme distributiecentra van dingen die in het rampgebied nodig zouden kunnen zijn. Handschoenen, emmers, trekkers, generatoren, pompen, wc-papier.

Eten voor iedereen

“Het was fantastisch. Er was een straathoek in het centrum waar eten werd gemaakt voor iedereen. Waar je broodjes kon krijgen en flessen water. Maar op de eerste berichten van overheidswege zit ik nu nog te wachten”, zegt Franck Flemal, die acht maanden geleden, na een verbouwing van twee jaar, in Hony een paradijselijk huis aan de rivier betrok met zijn vrouw en zijn zoontje van 11. Hij kan weer opnieuw beginnen.

In Trooz, één van de zwaarst getroffen dorpen langs de Vesder, staat een vrouw tegen een camera van RTL te fulmineren. “Waar bleef het leger? De politie?” Dertig uren had ze vorige week op haar slaapkamer gezeten, zonder voedsel, elektriciteit of water. Alle toegangswegen naar het dorp waren ondergelopen. Maar over het spoor had ze de politie zien rijden, en ook zien wegkijken toen zij wanhopig had gezwaaid.

Het is Trooz geweest waar mensen lang op hun daken hadden moeten zitten, Trooz waar drie van de 31 doden zijn gevallen. Het is ook Trooz waar het grote ruimen het traagst op gang komt. Want waar de huizen in dorpen als Hony en Méry zo langzamerhand zijn schoongeveegd, kon het werk in Trooz pas afgelopen week worden opgepakt, toen eindelijk het water van de Vesder zodanig was gezakt dat de weg weer begaanbaar was.

‘We gaan door tot het schoon is’

In Trooz is de ravage en het werk nog immens. Maar ook daar melden zich ieder uur zeker tien vrijwilligers, die niet hebben geluisterd naar de regering, die zei dat fysieke hulp niet meer nodig zou zijn.

“Laat de overheid maar zoeken naar de meer dan 100 vermisten, wij kunnen wel opruimen”, zeggen Laura Ruppert en Stephan Clitesse uit Soumange, die met Sorbo-handschoenen aan uit hun auto zijn gestapt. “Kunnen we u een handje helpen?”, vragen ze in het wilde weg langs de Rue de la Brouck, waar de bewoners zelf ook net zijn teruggekeerd naar hun onttakelde woningen. Ruppert draagt een emmer en de vloertrekker uit de badkamer. Ze hebben een winkel, normaal gesproken, maar die is dicht. De hele week hebben ze ervoor uitgetrokken. “We gaan net zo lang door tot het hele gebied weer schoon is”, zegt Ruppert.

Lees ook:

Eén bruine zee van modder. Zoiets hebben ze in de Ardennen nog nooit meegemaakt

Dit hebben ze in de Ardennen nog nooit meegemaakt. De Vesder, normaal een onbetekenend stroompje, werd een verwoestende waterstroom. Nu het water in de rivier is gezakt, blijkt pas wat er allemaal is meegesleurd.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden