Wuhanvirus

Waarom we ons zo druk maken over het wuhanvirus

Een congrescentrum in Wuhan is omgebouwd tot tijdelijk ziekenhuis voor patiënten die zijn besmet met het virusBeeld AP

Niemand weet hoe het wuhanvirus zich zal ontwikkelen. Wetenschappers balanceren tussen waarschuwen en geruststellen. 

Het griepvirus velt jaarlijks een paar miljoen mensen, er zijn jaren geweest dat wereldwijd meer dan 600.000 mensen aan de griep overleden. De mazelen hebben miljoenen mensen het leven gekost, vorig jaar waren het er nog altijd meer dan 70.000. Ebola: tijdens de grote uitbraak tussen 2014 en 2016 stierven 11.000 mensen door dit virus. Gisteren stond voor het wuhanvirus de teller op 425 doden.

Waarom maakt de wereld zich zo druk om dit virus?

“Omdat we nog niet weten hoe dit afloopt”, zegt Marion Koopmans, hoogleraar virologie aan het Erasmus MC in Rotterdam. “We weten niet of we aan het begin van een grote uitbraak staan of dat het zal afvlakken. De schatting is nu dat 2 procent van de patiënten overlijdt. Dat is vergeleken met de gewone griep niet veel, maar het is niet niks. Als het virus zich over de wereld verspreidt, gaat het om heel veel sterfgevallen. Dan kom je in de buurt van de Spaanse griep die honderd jaar geleden tientallen miljoenen doden maakte. Bedenk wel dat we tegen dit virus nog geen medicijnen of vaccin hebben.”

Beeld Sander Soewargana

Zo bedreigend is het virus toch niet?

“Dat weten we pas over drie jaar, als we het virus hopelijk hebben ingedamd. Dat is het doel: verspreiding tegenhouden zodat het virus uit de mens verdwijnt. Bij Sars, een coronavirus dat in 2003 rondwaarde, is dat gelukt. We kunnen niet zeggen: dit houden we toch niet tegen. Of: het loopt wel los. De kans bestaat nog altijd dat dit uitgroeit tot de ergste griep ooit. Dan zouden we het verwijt krijgen dat we niets hebben ondernomen om het tegen te houden.”

Is het de Chinese aanpak die onrust veroorzaakt?

Wekenlang wordt de wereld getrakteerd op bijna apocalyptische beelden uit een stad die in de ban is van het virus. Uitgestorven straten, burgers met mondkapjes, hulpverleners in beschermende kleding. Dat jaagt schrik aan. Kon dat niet wat minder?

Koopmans: “Ze moesten wel. Het ging om een grote uitbraak in een grote stad waar iedereen op het punt stond uit te reizen vanwege Nieuwjaar. Ze hebben drastische maatregelen genomen – grootschalige quarantaine, reisverboden – die wij ons in Europa niet voor kunnen stellen. Ik moet zeggen dat wij als specialisten er met belangstelling naar gekeken hebben. Stel dat die maatregelen echt effect hebben, wat zou dat betekenen voor ons beleid?”

Hoe ziet de ideale aanpak eruit?

China en de rest van de wereld hebben veel geleerd van Sars, zegt Koopmans. Dat coronavirus kostte 774 mensen het leven. De informatie-uitwisseling is nu sneller op gang gekomen, er is sneller geld beschikbaar en er wordt meteen gewerkt aan een mogelijk vaccin. “Toch veroorzaakte Sars veel minder ophef. Ik weet niet precies hoe dat komt.”

Het heeft volgens haar ook te maken met aandacht in de (sociale) media. Zo was er het artikel in het New England Journal of Medicine over de Chinese vrouw die in Beieren vier mensen besmette, terwijl ze zelf geen symptomen van de ziekte had. Het voedde de angst: het virus kon zich dus ongemerkt verspreiden. Vorige week bleek dat de onderzoekers zich niet goed hadden geïnformeerd en de vrouw wel degelijk griepachtige klachten had gehad. “Mijn reactie op het artikel was meteen: Weet je dat wel zeker? Het verhaal zou ook moeten betekenen dat het virus zich sneller verspreidde dan wij waarnamen. Maar ja, voordat wij onze twijfels konden uiten, lag het verhaal op straat en dacht de gemiddelde burger: dit gaat helemaal mis.”

Ligt het niet ook aan de wetenschappers die jarenlang waarschuwen voor een volgende pandemie?

“Het blijft een feit dat die pandemie zich kan voordoen. Tegelijk moeten we paniek voorkomen. Wij moeten balanceren tussen waarschuwen en geruststellen. Intussen worden op sociale media rampenscenario’s geschetst. Zegt u mij maar hoe wij ons daarin moeten bewegen.”

Lees ook:

Dit is wat we nu weten over het wuhanvirus

Wat is de stand van zaken van onze kennis over het wuhanvirus? Deze epidemie is groter, maar minder dodelijk

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden