Meerjarenbegroting

Waarom Mark Rutte een Chopin-biografie leest tijdens onheilszwangere EU-top

Mark Rutte bij aankomst in Brussel vandaag.Beeld EPA

Verschillen lijken onoverbrugbaar in discussies over EU-meerjarenbegroting. Het einde van de top is nog lang niet in zicht.

Tijdens de onheilszwangere Europese top over de EU-meerjarenbegroting zoekt premier Rutte nadrukkelijk de tolerantiegrenzen op van zijn mede-regeringsleiders. Bij aankomst in Brussel vandaag straalde hij in woord en lichaamstaal uit dat hij niet van plan was te onderhandelen. “Meepraten? Ik denk het niet. Ik zou niet weten waarover. Ik heb de nieuwste biografie van Frédéric Chopin meegenomen.”

Het was niet eens een grapje. Op de vraag of hij écht van plan was een boek te gaan lezen tijdens de top, zei Rutte: “Ja, wat moet ik anders doen? Het wordt natuurlijk heel lang wachten. Er zullen veel van die bilateralen zijn. Ik ga rustig afwachten of het een beetje onze kant op komt.”

De premier herhaalde dat het Nederlandse standpunt al een tijdje bekend is: een Europese begroting (2021-2027) die niet stijgt – maximaal 1 procent van de opgetelde nationale EU-inkomens – en waarin de Nederlandse bijdrage ook niet omhoog gaat. “Nederland wordt geraakt door brexit. Nederland is geraakt, met Duitsland en Zweden, door de vluchtelingencrisis van een paar jaar geleden. Het is ook een keer klaar.”

De ‘zuinige vier’ 

Rutte is dan ook niet te spreken over het compromis-voorstel van EU-raadsvoorzitter Charles Michel, niet alleen cijfermatig, maar ook inhoudelijk. Er zijn naast Nederland meer landen die vinden dat onder meer de voorwaarden op het gebied van de rechtsstaat te slap zijn.

Michel liet bij aanvang van de top eerst alle 27 deelnemers plenair aan het woord. Daarna zou hij waarschijnlijk koppeltjes of groepjes bij elkaar brengen in een poging de grootste tegenstellingen te overbruggen. Maar Rutte gaf vooraf dus al aan dat het weinig zin had om hem bij dergelijke bemiddelingspogingen te betrekken.

De top zal, zo is de verwachting, nog wel even duren. De regeringsleiders waren bij aankomst bijna allemaal somber over de kans op een akkoord. Rutte wordt gesteund door de Oostenrijkse bondskanselier Kurz en de premiers Frederiksen en Löfven van Denemarken en Zweden, allemaal landen die meer aan de EU-begroting bijdragen dan er (direct) uit terugkrijgen. De ‘zuinige vier’ voerden in Brussel nog apart vooroverleg om de gezamenlijke strategie nog eens af te stemmen, voor zover dat nog nodig was.

’s Avonds spraken ze Michel gezamenlijk, tot iets na middernacht. Daarbij is geen vooruitgang geboekt, aldus Rutte. “Het is nu vooral vertellen wat we vinden.” Vrijdag wordt vanaf 10.00 uur verder gepraat. “Ik ga nu een dutje doen en afwachten welke inzichten Michel morgen heeft. Wondertjes zijn mogelijk, maar ik ben op dit moment niet al te hoopvol. We gaan het afwachten.”

Europese Commissie-voorzitter Ursula von der Leyen (R) Europese Raad-voorzitter Charles Michel (2e van rechts) spreken met regeringsleiders (vlnr) Sebastian Kurz (Oostenrijk), Mark Rutte, Stefan Löfven (Zweden) en Mette Frederiksen (Denemarken) bij de EU-top over de meerjarenbegroting.Beeld EPA

‘Het is hier geen kruidenierswinkel’

Vreemde eend in de bijt was de Luxemburgse premier Xavier Bettel. Ook zijn land geldt als forse ‘nettobetaler’, maar Bettel zit juist in het kamp van de landen die een wat royalere begroting bepleiten. “Het is hier geen kruidenierswinkel”, schamperde de Luxemburger. De Belgische premier Sophie Wilmès was een van de weinigen die zich positief uitlieten over het voorstel van Michel, maar dat is dan ook haar Waals-liberale partijgenoot en voorganger als premier. “Zijn voorstel ís al een compromis.”

Ook de Franse president Emmanuel Macron vindt dat de EU haar nieuwe ambities op het gebied van onder meer klimaat en defensie niet moet laten afremmen door overdreven zuinigheid. “Je kunt niet het ene moment zeggen dat we ambitieuzer moeten zijn, om vervolgens, op de dag dat je het geld daarvoor moet neerleggen, te zeggen: ‘We zijn er niet’”, aldus Macron. “De discussies kunnen niet goed aflopen als je blijft hameren op een begroting van 1 procent.”

Lees ook:
‘Nederland zal zelf de dupe zijn van EU-begrotingsimpasse’

De hoogste begrotingsambtenaar van de Europese Commissie, de Nederlander Gert Jan Koopman, legt het tegenover Trouw nog één keer uit: Nederland moet zich niet blindstaren op die ene procent en het grote Europese geheel zien.

Nederland tot de tanden gewapend naar EU-top

Nederland gaat het gevecht hard aan op de EU-begrotingstop. De begrotingsbaas van de Europese Commissie waarschuwt voor een ‘zwart gat’, als een akkoord uitblijft.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden