Digitale wetgeving

Waarom Google dreigt te stoppen in Australië - en Europa best eens zou kunnen volgen

Het logo van Google in Brussel. Beeld AFP
Het logo van Google in Brussel.Beeld AFP

Big tech moet uitgevers betalen voor het linken naar nieuws, zegt Australië. Google vindt het onzin en trekt nog liever de stekker eruit. Ondertussen speelt hetzelfde vraagstuk in Nederland en de rest van Europa.

Wat is het internet zonder Google? In Australië lijkt dat ineens een reële vraag. Daar dreigt de techreus zijn zoekmachine af te sluiten. De aanleiding is een wetsvoorstel waarmee het land Google en Facebook wil verplichten om te betalen voor links naar nieuwsartikelen.

De Australische premier Scott Morrison heeft gezegd niet te buigen voor Google’s dreigement. “Het is Australië dat de regels opstelt over wat toegelaten is in Australië, en het is ons parlement dat daarover beslist.” Als de wet wordt aangenomen, kan Google boetes tot 6,4 miljoen euro krijgen als het de uitgevers van kranten en andere nieuwsmedia weigert te betalen, meldt persbureau AAP.

Volgens Google is het voorstel financieel onwerkbaar en ondermijnt het de vrijheid en openheid op het web. Bovendien zou het bedrijf uitgevers juist een dienst bewijzen door naar ze te linken. “Stel je voor dat je een paar lokale koffietenten aanbeveelt bij een vriend”, zegt Google-topvrouw Mel Silva op Twitter, “om vervolgens een rekening van alle koffietenten te krijgen omdat je ze hebt genoemd.”

‘Google gebruikt nieuws om geld te verdienen’

Google gebruikt dat argument vaker, zegt Mireille van Eechoud, hoogleraar informatierecht aan de Universiteit van Amsterdam (UvA). “Ik snap het ook wel, en niemand bestrijdt dat nieuwsmedia profijt hebben van zoekmachines zoals Google die naar hen doorverwijzen. Maar uitgevers plaatsen daar tegenover dat Google hun nieuws gebruikt om mensen aan te trekken en geld te verdienen.”

Dat beaamt Willem-Albert Bol van DPG Media, uitgever van onder meer Trouw. “Google is niet alleen negatief, maar het kan niet zo zijn dat er over onze rug geld wordt verdiend aan onze content en dat wij daar niks van zien.”

Google zegt echter een betere oplossing te hebben dan de wet die Australië voorstelt. Topvrouw Silva verwijst in haar reactie naar ‘Google News Showcase’.  Dit internationale initiatief, waar Google in oktober zei een miljard dollar in te investeren, geeft nieuwsuitgevers meer controle over hoe hun media bij Google verschijnen.

DPG Media heeft zich niet bij Google News Showcase aangesloten. “Google heeft het bij ons gepitcht”, zegt Stefan Havik, DPG’s directeur digitale zaken. “Maar in de kleine letters kwam het erop neer dat we door mee te doen afstand zouden doen van ons uitgeefrecht. Voor een fooitje zouden zij ongelimiteerd gebruik kunnen maken van onze content. Daar hebben we vriendelijk voor bedankt.”

Europese Unie

Australië is niet het eerste land dat Google wil dwingen inkomsten met uitgevers te delen. De Europese Unie nam in 2019 een richtlijn aan die er in principe voor zorgt dat online platformen in iedere lidstaat vergoedingen moeten betalen voor het gebruik van nieuws.

Toen Duitsland en Spanje Google hiertoe probeerden te bewegen, zei het bedrijf de nieuwsuitgevers liever uit zijn zoekresultaten te filteren. Maar in Frankrijk heeft de mededingingsautoriteit bepaald dat dit niet zomaar mag: Google moest met de uitgevers onderhandelen.

Havik van DPG Media denkt dat de ontwikkelingen in Frankrijk ook voor Nederland relevant kunnen blijken. “Het schept een precedent. Als dit in Frankrijk gebeurt, gaat dat ook in andere landen gevolgen hebben.”

Lees ook:

Wie wint er bij het nieuwe EU-copyright?

De EU wil makkelijke inkomsten van tech-giganten aanpakken. Dat heeft ook gevolgen voor het filmpje dat u op Instagram uploadt.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden