Verenigd Koninkrijk

Waarom de omstreden Britse belastingverlaging toch is geschrapt

De Britse premier Liz Truss en haar minister van financiën Kwasi Kwarteng, afgelopen zondag op het partijcongres van de Conservatieven in Birmingham. Beeld Reuters
De Britse premier Liz Truss en haar minister van financiën Kwasi Kwarteng, afgelopen zondag op het partijcongres van de Conservatieven in Birmingham.Beeld Reuters

Het schrappen van de hoogste Britse belastingschijf gaat niet door. De maatregel was simpelweg te impopulair. De regering van premier Liz Truss leek lang doof voor het sentiment in het land.

Niels Posthumus

De Britse minister van financiën Kwasi Kwarteng ging maandagochtend door het stof. Hij maakte op Twitter bekend dat zijn anderhalve week geleden nog met veel trots aangekondigde plan, om de hoogste belastingschijf in het Verenigd Koninkrijk te schrappen, niet doorgaat. “Het leidt af van onze belangrijke missie om de problemen in het land aan te pakken”, legde hij uit. En nederig: “We begrijpen het, en we hebben geluisterd”.

Toegegeven: het kabaal was ook oorverdovend. Het Internationaal Monetair Fonds (IMF) wees Kwarteng en zijn premier Liz Truss hard terecht. De financiële markten raakten in paniek. De linkse oppositie lag binnen luttele dagen een straatlengte voor in de peilingen. En nagenoeg alle media maakten gehakt van het plan. Het blad The Economist beeldde op zijn cover Truss en Kwarteng peddelend af in een zinkend bootje dat het VK voorstelt. De kop erboven: “Hoe je een land niet moet besturen.”

Ideologische starheid

Het probleem van Kwarteng en Truss leek tot maandag dan ook juist hun onvermogen om te luisteren. Hun ideologische starheid maakte de twee ongevoelig voor het sentiment in het land. Truss had tijdens haar campagne voor het leiderschap van de Conservatieve Partij belastingverlagingen beloofd aan haar partijleden – nog geen half procent van het totale Britse electoraat. En dus zou ze die leveren als premier. Hoe dan ook.

Toegegeven, zij en Kwarteng hadden qua timing ook pech. Want op 8 september kondigden zij aanvankelijk juist een reusachtig financieel steunpakket aan. Ze besloten voor twee jaar een maximumprijs in te voeren op eenheden gas en stoom. De kosten van dat plan kunnen oplopen tot boven de 150 miljard euro. Maar het zorgt ervoor dat vooral armere gezinnen, de middenklasse en het midden- en kleinbedrijf hun stookkosten tenminste nog enigszins onder controle kunnen houden.

Goede sier

Het politieke duo was twee dagen eerder aangetreden. Het plan was ongetwijfeld om met dit steunpakket direct goede sier te maken. De belastingverlaging zou later komen. De twee wilden eerst alle lof voor hun noodmaatregel incasseren. Die zou de linkse oppositie de wind uit de zeilen nemen.

Maar het liep anders. Nog dezelfde dag overleed koningin Elizabeth II. Tien dagen lang ging het alleen daar over. Tegen de tijd dat de Queen was begraven, leek het steunpakket alweer bijna vergeten. Mensen namen het intussen voor kennisgeving aan.

De belastingverlaging stond echter nog wel gepland. En het lukte Truss en Kwarteng niet meer die voorstellen, vooral gunstig voor het bedrijfsleven en rijkere Britten, politiek te koppelen aan hun eerdere energiesteun voor de armen en de middenklasse.

Kolossale inschattingsfout

Ze deden dan ook verrassend weinig om hun plannen voor de gewone, financieel worstelende Brit aantrekkelijk aan te kleden. Kwarteng deed zelfs alleen voor de allerrijksten nog een schepje bovenop de campagnebeloften van Truss. Topverdieners zouden over hun inkomen boven de 170.000 euro voortaan geen 45 procent belasting meer hoeven betalen, beloofde hij, maar slechts 40 procent.

Vooral dat schepje erbovenop bleek al snel een kolossale inschattingsfout. Want ook binnen de eigen regeringspartij zorgde het voor onrust. Dus haalde Kwarteng maandag dat schepje er weer vanaf.

Enorme deuk in geloofwaardigheid

Dat lost echter nog niet alle problemen op. Want de maatregel maakte uiteindelijk slechts een klein onderdeel uit van het totale belastingverlagingspakket ter waarde van 50 miljard euro.

De vraag blijft hoe Kwarteng en Truss de rest willen betalen. En zelfs als zij hun andere plannen wél weten te redden, dan nog heeft hun politieke geloofwaardigheid een enorme deuk opgelopen.

Lees ook:

Truss: schrappen hoogste belastingschijf niet overlegd met hele kabinet

De Britse premier Liz Truss geeft toe dat ze de belastingverlagingen, die voor onrust zorgen in het VK, beter had moeten voorbereiden. Een deel werd niet eens besproken met haar eigen kabinet.

Britse premier Truss verdedigt belastingverlagingen, maar wie gelooft haar nog?

De Britse premier verdedigde donderdag de belastingplannen van haar regering, die tot crisis leiden. Ze zit klem: een 180-graden-draai schaadt haar geloofwaardigheid, maar stug doorgaan ook.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden