AchtergrondJacinda Ardern

Waarom de Nieuw-Zeelandse ‘anti-Trump’ zo populair is

De linkse premier Jacinda Ardern (links) en de rechtse oppositieleidster Judith Collins tijdens hun verkiezingsdebat op 30 September in Auckland.Beeld EPA

De Labour-partij van de Nieuw-Zeelandse premier Ardern dreigde de verkiezingen van komende zaterdag te verliezen. Maar het virus veranderde alles. ‘Ons plan is nu om de economie weer op te bouwen.’

Toen de Amerikaanse presidentskandidaten Donald Trump en Joe Biden elkaar onlangs in een tv-debat uitscholden voor rotte vis, waren commentatoren er als de kippen bij om vergelijkingen te trekken met een verkiezingsdebat enkele uren later in Nieuw-Zeeland. Daar, duizenden kilometers verderop, hielden de twee vrouwelijke rivalen het juist opvallend beschaafd. De twee  gaven elkaar zelfs complimentjes. “Goddank woon ik in Nieuw-Zeeland”, reageerde een Amerikaanse lachend tegenover Time.

Dat Nieuw-Zeeland de laatste tijd de aandacht trekt, komt vooral door zijn betrekkelijk jonge, vrouwelijke premier Jacinda Ardern. De progressieve Ardern (40) belandde internationaal in de schijnwerpers toen ze in 2018, als tweede regeringsleider wereldwijd, in functie een kind baarde. Vervolgens trok de premier, die door het Amerikaanse blad Vogue werd uitgeroepen tot ‘de anti-Trump’, vorig jaar opnieuw de aandacht toen ze met een hoofddoek om diep medeleven toonde na een aanslag op moskeeën in de stad Christchurch. En nu stevent haar Labour-partij bij parlementsverkiezingen komende zaterdag, tot vreugde van veel progressieven, naar verwachting af op een klinkende zege. Op een manifestatie dinsdag zei Ardern te staan voor ‘een regering waarin mensen kunnen geloven.”

Voordat de pandemie uitbrak stond Ardern er in eigen land eigenlijk niet zo best voor. Ze had bij de vorige verkiezingen ‘een eerlijker, beter Nieuw-Zeeland’ beloofd, met minder kinderarmoede, uitbanning van dakloosheid en de bouw van 100.000 betaalbare huizen. Van die beloften was weinig terechtgekomen. In oktober 2019 stond de centrumrechtse National Party daarom in de peilingen op 47 procent, tegen 40 procent voor Labour. Het leek er op dat Arderns premierschap tot één termijn beperkt zou blijven.

Maar de uitbraak van Covid-19 veranderde veel. Want Ardern luisterde naar haar medische adviseurs en gooide heel vroeg, toen Nieuw-Zeeland nog zeer weinig besmettingen had, het land dicht en kondigde een strikte lockdown af. En met duidelijk resultaat. Nieuw-Zeeland heeft tot nu toe op een bevolking van 5 miljoen slechts slechts 25 coronadoden te betreuren.

Wat niet betekent dat de eilandnatie ten oosten van Australië corona voorgoed heeft uitgebannen. Want in augustus stak het virus in Auckland, de grootste stad van het land, weer even de kop op, waardoor opnieuw voor enige tijd strikte maatregelen nodig waren. En de economische schade is nu al enorm. Nieuw-Zeeland is in de diepste recessie in decennia beland.

Maar dankzij Arderns resolute aanpak zie je er inmiddels weinig mondkapjes meer. Cafés zitten vol en de nationale rugbyploeg kon een interland tegen Australië laatst gewoon spelen in een stadion met 30.000 fans. Veel kiezers zijn Ardern dan ook dankbaar voor haar vaste hand in de crisis.

In een poging om haar toch iets van de wind uit de zeilen te nemen, propageert de belangrijkste oppositiegroepering, de rechtse National Party, vooral een nóg striktere aanpak van het virus. National-leider Judith Collins verwijt Ardern dat de comeback van het virus in Auckland een gevolg was van het niet testen van beambten die in contact kwamen met reizigers. Ook probeert National zich op te werpen als de enige partij die het land uit de recessie kan helpen. Maar de rechtse oppositie lijkt een achterhoedegevecht te voeren.

Volgens een recente peiling geniet Labour de steun van 47 procent van de kiezers, tegen 33 procent voor de National Party. Zoals premier Mark Rutte in Nederland in deze onzekere coronatijd het vertrouwen heeft verworven van een deel van de linkse kiezers, zo heeft Ardern in haar land de instemming van een deel van de rechtse kiezers gewonnen.

Zelf ruikt Ardern ook duidelijk de overwinning. Ze presenteert een stem op Labour als een keuze voor stabiliteit. “Samen gingen we hard en vroeg de strijd aan tegen Covid”, verkondigde ze onlangs in een campagnevideo. “Ons plan is nu om de economie weer op te bouwen en nóg sterker te maken.”

Ook complotdenker gooit hoge ogen

In alle onzekerheid rondom het virus is een tot voor kort obscure bluesgitarist ineens ook een politieke speler geworden in Nieuw-Zeeland. Muzikant Billy Te Kahika Junior doet met zijn kersverse Advance NZ Party zaterdag zelfs een serieuze gooi naar parlementszetels.

Te Kahika, die van Maori-afkomst is, grossiert in complottheorieën. Zo verkondigt hij dat de coronacrisis is gecreëerd door regeringen, inclusief die van premier Ardern, om de bevolking tot slaaf te maken. Dit zou deel zijn van een samenzwering om dorpelingen naar steden te drijven om hun land af te pakken.

Voordat de pandemie uitbrak, was Te Kahika vooral bezig om in de voetsporen te treden van zijn vader Billy Te Kahika Senior, een invloedrijke gitarist die ook wel ‘de Hendrix van de Pacific’ wordt genoemd. In hoeverre Billy TK, zoals zijn artiestennaam luidt, met zijn partij zaterdag werkelijke zetels zal veroveren, is onzeker. Maar zijn filmpjes op sociale media worden vaak meer bekeken en gedeeld dan die van de gevestigde partijen.

Lees ook:

Doortastend en ontwapenend leidt premier Ardern Nieuw-Zeeland de coronacrisis uit

Met een combinatie van een snelle, strikte lockdown, veel inlevingsvermogen en ontwapenende grappen over stinkluiers slaagt de Nieuw-Zeelandse premier Jacinda Ardern erin het virus uit te bannen.

De Nieuw-Zeelandse premier Jacinda Ardern toont haar kracht

De linkse premier Jacinda Ardern had het de laatste tijd lastig, maar ze oogst nu lof voor haar optreden na de aanslagen in Christchurch. ‘Empathie is altijd een van haar sterke kanten geweest.’

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden