Strategie

Waarom de geplaagde Trump een plotwending nodig heeft

Beeld EPA

De suggestie van president Trump om de presidentsverkiezingen uit te stellen heeft geen praktische consequenties en vestigt zo vooral de aandacht op hoe slecht hij er politiek voorstaat.

Als president Trump de afgelopen jaren iets bewezen heeft, dan is het wel dat hij een meester is in het ensceneren van onverwachte plotwendingen. Toen de vijandigheden met Iran vorig jaar dreigden te escaleren, bracht hij ineens een verrassingsbezoek aan Noord-Korea, en eiste daarmee alle aandacht op. Toen speciaal aanklager Mueller kwam getuigen in het Congres, organiseerde hij op dezelfde dag een campagnebijeenkomst, waar hij zoveel opruiende dingen over een aantal congresleden riep, dat niemand het meer had over hoe de president het onderzoek naar Russische invloed op de verkiezingen tegengewerkt had.

Maar zijn vaardigheid lijkt hem in de steek te laten. Gisteren werd Amerika wakker met het slechtste economische nieuws sinds tijden. De economie was in een kwartaal met bijna 10 procent gekrompen, en het einde lijkt nog niet in zicht. Niet lang daarna lanceerde Trump een tweet waarin hij suggereerde om de verkiezingen van 3 november uit te stellen.

Provocatie

Het dramatische effect dat je zou verwachten van zo’n provocerend voorstel bleef grotendeels uit. De media hapten nauwelijks, en wezen er hooguit op dat de president helemaal niets te zeggen heeft over de datum van de verkiezingen. Alleen het Congres zou tot uitstel kunnen besluiten, maar daar wezen zelfs zijn trouwste Republikeinse bondgenoten het idee resoluut van de hand.

Zo vestigde Trump, die tijdens een persconferentie later op de dag zijn tweet ook nuanceerde, met zijn mislukte interventie vooral de aandacht op hoezeer hij een plotwending nodig heeft. Want die verkiezingen zijn al over 94 dagen, en Trump staat er in de peilingen zeldzaam slecht voor.

Nu waren die peilingen vier jaar geleden ook niet florissant, en toen won hij uiteindelijk toch van Hillary Clinton. Maar de voorsprong van Joe Biden is nu stukken groter. Landelijk peilt die ruim acht procent hoger dan Trump, en belangrijker: in bijna alle cruciale swing states als Florida en Wisconsin staat hij ruim voor. Zelfs Republikeins bolwerk Texas lijkt geen zekere overwinning meer voor Trump.

Op dit moment zijn er twee dossiers waarop Trump slecht scoort. Zijn harde aanpak van de Black Lives Matter-protesten, met inzet van federale troepen en retoriek over extreem-linkse bendes, doet het misschien goed bij Trumps harde kern, maar de gematigde kiezers in de buitenwijken, die je ook nodig hebt om een verkiezing te winnen, zijn er minder van gecharmeerd.

Coronacrisis

Daarnaast krijgen de VS de coronacrisis maar niet onder controle. Inmiddels vallen er weer meer dan 1000 doden per dag, en keurt 58 procent van de bevolking het beleid van Trump af – toen begin maart de eerste dode viel was dat nog maar 38 procent.

Niet dat Trump al definitief verloren heeft: in 94 dagen kan heel veel gebeuren. Het verhaal van de verkiezingen kent nog een andere hoofdrolspeler: Joe Biden. Tot nu toe kijkt die vanuit de coulissen toe hoe Trump zich in zijn eigen netten verstrikt, houdt zich stil, en profiteert van het feit dat zijn naam geen Donald Trump luidt. Maar er komt een moment dat hij zich op het toneel moet wagen, en hij staat erom bekend dat hij dan soms wat gênante versprekingen begaat.

Onzeker is natuurlijk ook hoe de coronacrisis zich de komende tijd ontwikkelt. Een ding is zeker: virussen zijn geen sociale, maar biologische fenomenen. Dat stelt beperkingen aan de mogelijkheid van Trump om het scenario van deze verkiezingen te veranderen. De aandacht van de kiezers zal misschien nog wel tijdelijk af te leiden zijn, maar het virus zelf laat zich niet wegjagen door theatrale acties, hooguit door gefocust en geconcentreerd beleid. Daar is Trump in de coronacrisis nog niet op te betrappen geweest.

Lees ook:

Trump rekt de letter van de wet tot het uiterste - tegen de geest van diezelfde wet

In een Amerika dat nog altijd worstelt met het coronavirus, splijt een andere kwestie de geesten: het optreden van federale troepen, die worden ingezet tegen de wensen van lokale overheden in.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden