Luanda Leaks

Waar gaan de Luanda Leaks over?

Beeld Brechtje Rood

Meer dan 715.000 e-mails, contracten, belastingaangiften, notulen en andere documenten uit de interne administratie van Isabel dos Santos kwamen in handen van PPLAAF, het Platform voor Bescherming van Klokkenluiders in Afrika. De documenten zijn afkomstig van meerdere bedrijven en de meeste stukken dateren uit 2015 en 2016. Wie de documenten heeft gelekt, is onbekend.

PPLAAF deelde de stukken met het Internationaal Consortium van Onderzoeksjournalisten ICIJ, dat de documenten weer deelde met meer dan 120 journalisten wereldwijd. Het Portugese Expresso ontving aanvullende documenten van de Portugese Centrale Bank en het Angolese staatsoliebedrijf Sonangol. Zondag publiceren The Guardian, The New York Times, Le Monde en 34 andere media over het onderzoek.

Samen met internationale collega’s bracht Trouw een bezoek aan de Angolese hoofdstad Luanda. Trouw sprak onder meer met overheidsfunctionarissen, NGO’s, medewerkers van bedrijven die met Isabel dos Santos werkten, en bewoners die van hun land verdreven zijn voor een project van Isabel dos Santos.

Dos Santos: ‘Ik ben gehackt’

In Nederland werkte Trouw voor dit onderzoek samen met Gaby de Groot en Pieter Lalkens van Het Financieele Dagblad (FD). Trouw en het FD werkten eerder al samen in andere grote onderzoeken van ICIJ, waaronder Panama Papers (2016) en Paradise Papers (2017). In die beide onderzoeken stonden belastingontduiking en -ontwijking centraal.

Kort nadat ICIJ en mediapartners vragen voorlegden aan Isabel dos Santos en haar echtgenoot Sindika Dokolo, legde de Angolese staat beslag op 1 miljard dollar van haar bezittingen. Isabel dos Santos stelt dat ze is gehackt en dat ICIJ is gebruikt in een politiek spel. PPLAAF zegt dat het lek niet politiek gemotiveerd was. “De klokkenluider(s) zegt(gen) dat hij/zij de documenten hebben gegeven om crimineel gedrag bloot te leggen”, laat PPLAAF aan ICIJ weten.

Angola: een van de corruptste landen ter wereld

Nadat Angola in 1975 onafhankelijk was geworden van Portugal, brak al snel een bloedige burgeroorlog uit tussen het heersende MPLA en de rebellen van Unita. De oorlog duurde tot 2002 en kostte aan zeker een half miljoen mensen het leven.

Na het einde van de oorlog groeide de Angolese economie als kool dankzij de grote oliereserves en andere natuurlijke rijkdommen in het land, zoals diamantmijnen. Toch leeft de helft van alle Angolezen in armoede, en is de kindersterfte in het land een van de hoogste ter wereld: acht op de honderd kinderen overlijden vóór hun vijfde verjaardag. Veel van de olieopbrengsten komen terecht in de zakken van een kleine elite die gelieerd is aan de regerende MPLA-partij. Investeringen in publieke voorzieningen komen nauwelijks tot stand, en Angola is volgens Transparency International een van de corruptste landen ter wereld.

Sinds de mondiale olieprijzen in 2014 kelderden, verkeert Angola in een diepe economische crisis. Een op de drie Angolezen is inmiddels werkloos.

Lees ook:

Duizenden families in Angola verjaagd voor project van Nederlandse bedrijven

Een dubieuze aanbesteding, gevolgd door landjepik. Onder andere ING Bank is betrokken bij dit project in Angola, blijkt uit gelekte documenten.

Wie is Isabel dos Santos? 

Haar vader leidde het straatarme land op autoritaire wijze, en schoof zijn dochter lucratieve contracten toe. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden