Schotland

Vuile strijd bedreigt Schotse SNP en positie van premier Sturgeon

De Schotse premier Nicola Sturgeon is tevens de leider van de Schotse onafhankelijkheidspartij SNP. De partij dreigt in het ongerede te raken nu voormalig partijleider en bondgenoot Alex Salmond aan haar stoelpoten zaagt. Beeld AP
De Schotse premier Nicola Sturgeon is tevens de leider van de Schotse onafhankelijkheidspartij SNP. De partij dreigt in het ongerede te raken nu voormalig partijleider en bondgenoot Alex Salmond aan haar stoelpoten zaagt.Beeld AP

De ruzie binnen de Schotse onafhankelijkheidspartij komt met verkiezingen voor de deur op een wel heel slecht moment.

Het piept en kraakt in de Schotse onafhankelijkheidspartij SNP. De voormalige partijleider Alex Salmond doet er alles aan om zijn opvolger Nicola Sturgeon, de huidige Schotse premier, ten val te brengen. Volgens Salmond spanden Sturgeon en andere partijkopstukken samen om hem onderuit te halen.

Ze waren ooit elkaars belangrijkste politieke vrienden. Zij aan zij trokken ze Schotland door tijdens de campagne voor het onafhankelijkheidsreferendum in 2014. Hij als het gezicht van de Schotse onafhankelijkheidsbeweging en zij als de grote belofte aan zijn zijde.

Nadat Salmond – na het voor de Schotse nationalisten verloren referendum – was opgestapt, nam Sturgeon het van hem over. Salmond zelf verdween meer en meer naar de achtergrond.

Seksuele intimidatie

Maar in 2018 dook zijn naam ineens weer op. En bepaald niet op positieve wijze. Hij zou zich schuldig hebben gemaakt aan seksuele intimidatie. Liefst negen vrouwen beschuldigden hem daarvan.

Salmond zelf ontkende, en kreeg vorig jaar gelijk van de rechter. Hoewel er uit de getuigenissen een beeld naar voren kwam van een man die vrouwen graag aanraakte of kuste, vond de rechter geen bewijs dat hij zich schuldig had gemaakt aan seksueel overschrijdend gedrag.

Maar in de zijlijn van die zaak zei de voormalige premier van Schotland dat hij ervan overtuigd was dat de partijtop hem bewust zwart wilde maken. Hij toonde bij de rechter aan dat het interne SNP-onderzoek naar de aanklachten tegen hem vooringenomen was.

Oorlogspad

Sindsdien is hij op oorlogspad. Hij probeerde vrijdag bij de parlementaire commissie, die de zaak onderzoekt, aan te tonen dat de partijtop samenspande. Daarnaast wil hij dat zijn mateloos populaire opvolger het veld ruimt. Volgens Salmond heeft ze het parlement misleid over wat ze wanneer wist over de zaak tegen hem. “Het leiderschap van Schotland heeft overduidelijk gefaald. Maar nog niemand heeft daar verantwoordelijkheid voor genomen”, zei hij tegen de commissie.

Alex Salmond voelt geen mededogen met Nicola Sturgeon. Beeld AP
Alex Salmond voelt geen mededogen met Nicola Sturgeon.Beeld AP

Dit alles kan grote gevolgen hebben voor de Schotse onafhankelijkheidsdroom. De SNP is bij de Schotse verkiezingen in mei op weg naar een magistrale overwinning. Mocht de onafhankelijkheidspartij een absolute meerderheid halen – en daar heeft het op dit moment alle schijn van – dan zal dat de druk op de Britse premier Boris Johnson enorm vergroten om een nieuw referendum toe te staan. Daarnaast is er al maanden een structurele meerderheid voor onafhankelijkheid in de peilingen: de SNP heeft op alle fronten de wind in de rug.

Verlies dreigt voor SNP

Maar stel dat blijkt dat Sturgeon het parlement heeft misleid en zich gedwongen voelt om af te treden, dan zou die droom weleens als een pudding in elkaar kunnen zakken. Zij is de kurk waar de partij en daarmee de strijd om onafhankelijkheid op drijft. Zonder hun boegbeeld zal die strijd hoogstwaarschijnlijk verloren gaan.

Sturgeon zelf moet komende woensdag voor de commissie verschijnen. Ze houdt vol dat er geen enkel bewijs is voor wat Salmond beweert.

Maar haar voorganger voelt geen enkel mededogen. Hij heeft niets meer te verliezen; zijn politieke carrière is voorbij. En dat zijn tegenstanders die je liever niet tegenover je hebt. Zeker niet op zo’n cruciaal moment voor de SNP.

Lees ook:
De Schotten kunnen best op eigen benen staan

De Schotten worden steeds enthousiaster over onafhankelijkheid van het Verenigd Koninkrijk. Vooral jongeren willen na de coronacrisis zelfstandig verder.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden