Oorlog in Oekraïne

VS zetten Iraanse bedrijven die drones leveren aan Rusland op sanctielijst

Een Iraanse geestelijke staat naast een drone tijdens een militaire oefening.  Beeld via REUTERS
Een Iraanse geestelijke staat naast een drone tijdens een militaire oefening.Beeld via REUTERS

Iraanse bedrijven die iets te maken hebben met het leveren van drones aan Rusland, zijn op de Amerikaanse sanctielijst gezet. Ondertussen moet nog blijken of de onbemande vliegtuigjes Rusland zullen helpen in de strijd.

Isabel Bolle

De Verenigde Staten hebben deze week nieuwe sancties tegen verschillende Iraanse bedrijven afgekondigd die betrokken zouden zijn bij het produceren en leveren van Iraanse drones aan Rusland. Drie van de bedrijven spelen volgens het Amerikaanse ministerie van financiën een rol in de productie ervan, het vierde bedrijf is een luchtvaartmaatschappij dat de transport van de drones vanuit Iran naar Rusland zou coördineren.

Hoewel een groot deel van de Iraanse industrie al geraakt wordt door Amerikaanse sancties, is het volgens het ministerie belangrijk om de bedrijven apart op de lijst te zetten, zodat algemeen bekend is wie onderdeel is in de handel van de onbemande vliegtuigjes.

Honderden drones besteld

Iran heeft de laatste maanden steeds ontkend dat het drones aan Rusland levert. De woordvoerder voor het Iraanse ministerie van buitenlandse zaken bevestigde vorige maand wel dat er ‘technische samenwerking’ tussen beide landen plaatsvindt.

De Amerikaanse regering meldde eerder dit jaar op basis van inlichtingen dat Rusland drones had besteld uit Iran. Halverwege augustus vertelden medewerkers van westerse inlichtingendiensten en een Iraanse functionaris aan The Washington Post en The New York Times dat de eerste levering van enkele tientallen drones onderweg was naar Rusland. De woordvoerder van het Witte Huis, Karine Jean-Pierre, bevestigde twee weken later dat dit het geval was.

Het gaat om verschillende soorten drones: de Mohajer-6, Shahed-129 en Shahed-191, die dienst kunnen doen als als surveillance- en als aanvalsdrones. Volgens de VS heeft Rusland honderden drones besteld, maar onduidelijk is op welke termijn die worden geleverd.

‘Jammen’ met elektronische stoorzenders

Rusland heeft in de oorlog in Oekraïne de afgelopen maanden veel Russische drones gebruikt, maar hiervan zijn er inmiddels al tientallen onklaar gemaakt door Oekraïense troepen. Ze worden uit de lucht geschoten of gesaboteerd door ze met elektronische stoorzenders te ‘jammen’.

Hoewel Rusland zelf de faciliteiten heeft om extra drones te produceren, zorgt onder andere een ernstig chiptekort voor productieproblemen. Ondertussen heeft het een antwoord nodig op de Turkse Bayraktar-drones en Amerikaanse Himars-raketten waarmee het Oekraïense leger grote schade aanricht aan Russische posities.

De Iraanse drones moeten iets van een oplossing bieden, maar of ze van eenzelfde kwaliteit zijn als het Oekraïense wapenmaterieel is de vraag. Hoewel de Iraanse drones al langer op de markt gebracht worden – ze zijn eerder verkocht aan Ethiopië, Soedan en Venezuela, en zijn ook geleverd aan de Houthi-rebellen in Jemen en pro-Iraanse milities in Irak en Syrië – zijn er enige twijfels over hoe nauwkeurig ze precies zijn.

“Deze Iraanse drones zijn nog nooit ingezet in een gebied waar zulke geavanceerde luchtverdedigingssystemen worden gebruikt”, vertelt Michael Knights, onderzoeker bij het Washington Institute for Near East Policy in The Washington Post. “Het dichtst dat ze daarbij in de buurt zijn gekomen, is tijdens aanvallen op Saudi-Arabië of op Amerikaanse bases in Irak, en daar deden ze het meestal niet zo goed. Het zou me dus niet verbazen dat, in een heftigere omgeving als Oekraïne, ze problemen zullen ervaren.”

Meermaals technische mankementen

Volgens Amerikaanse functionarissen heeft Rusland ook al klachten over de eerste levering van drones. Tijdens tests van het Russische leger zouden er meermaals ‘technische mankementen’ zijn opgetreden. Omdat Rusland geen uitspraak doet over de drones, kan niet met zekerheid worden bevestigd of dit ook zo is.

Hoe effectief de drones echt zijn, zal moeten blijken op het slagveld. De woordvoerder van de Oekraïense luchtmacht, Joeri Ignat, zei deze week dat Oekraïne zich geen grote zorgen maakt. De Iraanse drones zullen volgens hem ‘net als de Russische drones’ uit de lucht worden geschoten.

Lees ook:

‘De sancties werken’, Rusland koopt wapens van Noord-Korea

Rusland koopt munitie van Noord-Korea. Dat bewijst dat de sancties tegen Rusland werken, zeggen Amerikaanse regeringsfunctionarissen.

Oekraïne moet nog wel even blijven vechten, dus gaat Europa het leger trainen

De landen uit de Europese Unie willen samen grote aantallen militairen uit Oekraïne gaan trainen, zodat die een lange oorlog kunnen uitvechten. Dat spraken ze af in Praag.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden