Strijd om TikTok

VS trekken ‘digitale Berlijnse muur’ op tegen Chinese apps

Beeld AFP

De VS kondigen nieuw beleid aan om Chinese apps te kunnen blokkeren. Critici vrezen voor het uiteenvallen van het wereldwijde web in een aantal machtsblokken. 

De Verenigde Staten krijgen een ‘schoon netwerk’, zo vatte minister Pompeo van buitenlandse zaken de plannen samen die hij woensdag aankondigde. Hij wil onder andere Chinese apps, zoals TikTok en WeChat, uit Amerikaanse appstores verwijderen en Chinese telecombedrijven en aanbieders van opslag in de cloud de toegang tot het Amerikaanse netwerk ontzeggen. Ook mogen Chinese smartphonefabrikanten hun telefoons niet meer leveren met Amerikaanse apps erop geïnstalleerd.

De aankondiging komt kort nadat president Trump het in de VS zeer populaire sociale medium TikTok, dat in handen is van een Chinees bedrijf, een ultimatum had gegeven: het moet zijn Amerikaanse tak binnen een maand verkocht hebben, anders wordt het verboden.

Het ‘verbieden’ van een app is in Amerika alleen juridisch nogal omslachtig. Hoe het ‘schone netwerk’ van Pompeo technisch en juridisch precies zijn beslag krijgt, is nog niet duidelijk, maar het lijkt een poging om zulke acties makkelijker te maken.

In de tech-gemeenschap werden de Amerikaanse plannen dan ook gezien als het begin van de bouw van een ‘digitale Berlijnse muur’, met als mogelijk gevolg dat het wereldwijde internet op termijn in een paar grote blokken uiteenvalt. 

China, dat momenteel moord en brand schreeuwt over de Amerikaanse plannen, heeft zijn eigen internet al veel langer geïsoleerd van de rest van de wereld, en verschanst zich achter wat ‘The Great Firewall’ is gaan heten. Google, Twitter en Facebook zijn er niet bereikbaar.

Rusland voerde eerder dit jaar een grootschalige test uit met RuNet, een soort nationale versie van het internet, om te controleren of alles zou blijven werken als de verbindingen met het buitenland werden doorgesneden. Het land benadrukt dat het slechts ging om een veiligheidstest, maar Russische mensenrechtenactivisten worden flink zenuwachtig van zulke tests, en vrezen een Chinees scenario.

Mike Pompeo tijdens een persconferentie op het ministerie van buitenlandse zaken.Beeld AFP

Een precedent

Amerika is al langer bezig met een lobby bij bondgenoten om het Chinese bedrijf Huawei uit te sluiten van contracten voor de aanleg van 5G; de Amerikanen vrezen dat er dan spionagedeurtjes open blijven staan. Het schoon netwerk-beleid omvat ook het aanwijzen van ‘schone landen’, en lijkt zo die lobby voor een ‘Chinavrije’ internetzone dus nog wat op te voeren.

Het nieuwe Amerikaanse beleid kan ook een precedent zetten voor landen als Turkije, die graag harder zouden optreden tegen buitenlandse media, schreef Pavel Doerov, oprichter en baas van de Russische chatapp Telegram. “Autoritaire leiders over de hele wereld gebruiken de TikTok-zaak al als rechtvaardiging voor hun eigen pogingen om een stukje internet voor zichzelf af te zetten”. En, zo vervolgt hij, als dat een wereldwijde trend wordt, “zijn het ironisch genoeg Amerikaanse techbedrijven als Facebook en Google die er het meest bij te verliezen hebben”.

Lees ook:

Hoe TikTok onderdeel van een geopolitiek conflict werd

India verbood TikTok vorige maand, president Trump dreigt er nu ook mee. De TikTok-rel in zeven vragen en antwoorden.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden