Begrafenis president

VS kunnen Haïti niet negeren, maar ook niet helpen

Aanhangers van de vermoorde Haïtiaanse president Jovenel Moise worden tegengehouden om de begrafenis bij te wonen op vrijdag 23 juli. Beeld AP
Aanhangers van de vermoorde Haïtiaanse president Jovenel Moise worden tegengehouden om de begrafenis bij te wonen op vrijdag 23 juli.Beeld AP

Haïti heeft vrijdag de vermoorde president Jovenel Moïse begraven. Dat liep uit op een breed protest. Het buitenland kijkt voorlopig afwachtend toe.

Terwijl hoge gasten arriveerden in Cap-Haïtien voor de begrafenis van de vermoorde president van Haïti, Jovenel Moïse, demonstreerden inwoners van de noordelijke stad tegen degenen die zij als de schuldigen zien. Ze blokkeerden straten met brandende autobanden. “We stuurden ze een levend iemand, ze stuurden hem als lijk terug”, zei een demonstrant tegen een verslaggever van The New York Times.

Onder de gasten was een delegatie uit de Verenigde Staten, met onder andere de door president Joe Biden benoemde speciale gezant voor Haïti, Daniel Foote. De VS zijn op allerlei manieren betrokken bij de crisis in Haïti. De moord op president Moïse werd op 7 juli gepleegd door Colombiaanse huurlingen, van wie er zeven in de VS werden getraind toen ze nog in het leger van hun land dienden. Christian Sanon, een Haïtiaans-Amerikaanse arts die tot president verkozen wilde worden, is gearresteerd omdat hij wordt verdacht van het geven van de opdracht.

Moïse’s recht op het presidentschap was omstreden

Ook vóór de moord op Moïse bezorgde Haïti de Amerikaanse president al zorgen. Moïse’s recht op het presidentschap was omstreden, maar Biden bleef hem erkennen, ondanks druk vanuit zijn eigen Democratische partij. Na de aanslag op de president riep de Haïtiaanse regering de VS op troepen te sturen om chaos in het land te voorkomen. Biden wees dat af.

Militaire interventie zou ook geen goed idee zijn, schreef de voormalige Amerikaanse ambassadeur in het land, James Foley, in The Atlantic. Telkens wanneer dat gebeurde – van de bezetting door Amerikaanse mariniers tussen 1915 en 1934 tot de komst van blauwhelmen na de aardbeving van 2010 – bracht het op korte termijn meer veiligheid, maar holde het de Haïtiaanse maatschappelijke en politieke instellingen verder uit. Tijdens Foley’s ambassadeurschap, dat begon in 2003 tijdens het presidentschap van Jean-Bertrand Aristide, had hij maar één instructie: zorg dat er geen crisis ontstaat die leidt tot een stroom van vluchtelingen naar de VS.

Want zo machteloos als de politici in Haïti waren om de problemen van het land aan te pakken, daarin hadden ze een krachtig wapen. “In onze ontmoetingen liet Aristide nooit na om op een aparte manier te verwijzen naar Florida, op een manier die suggereerde dat hij een migratiecrisis zou kunnen veroorzaken.” Volgens Foley is de situatie nu nog erger omdat er geen consensus meer is over wie in Haïti de legitieme machthebbers zijn. Een interventie door een internationale coalitie die Haïti weer op de rails krijgt, “gaat de macht van de VS of hun internationale partners te boven”, schat hij.

Uitzoeken wie in het land de baas is

De enige andere optie die hij ziet, is de Haïtianen zelf te laten uitzoeken wie in het land de baas is. “Maar er zullen mogelijk vele duizenden mensen omkomen voordat een ‘evenwicht’ is bereikt. En of de Haïtianen uit die wanorde tevoorschijn zullen komen op een pad naar verkiezingen en een functionerende overheid, is lang niet zeker.”

Lees ook:

De moord op president Moïse maakt de chaos compleet

Het geweld dat Haïti steeds meer in zijn greep krijgt, bereikt met de moord op president Jovenel Moïse de hoogste regeringskringen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden