Raketaanval Amerikaanse doelen

VS houden zich nog stil over mogelijk antwoord op Iraanse raketten

Trump spreekt op deze archieffoto militairen toe op de Iraakse basis die door Iraanse raketten werd getroffen.Beeld AP

De VS hielden dinsdagavond hun kruit nog droog na de Iraanse aanval op Amerikaanse doelen. Na overleg met zijn militaire adviseurs zag president Donald Trump af van een toespraak tot de natie.

Die beloofde hij voor de volgende dag, in een tweet die eerder sussend klonk: “Alles wel! Raketten afgevuurd uit Iran op twee militaire bases gelegen in Irak. Inventarisatie van slachtoffers en schade nu aan de gang. Tot zo ver goed! We hebben de sterkste en best uitgeruste krijgsmacht waar ook ter wereld, veruit!”

De grote vraag was woensdagochtend of de Amerikaanse krijgsmacht die ‘beste uitrusting’ zou gebruiken om weer terug te slaan. Eerder op de dag had Trump tegen journalisten gezegd dat ‘als Iran iets doet dat ze niet zouden moeten doen, ze de gevolgen ervan zullen ondervinden, en heel stevig’.

In veel opzichten vraagt de Iraanse aanval daarom, vanuit Amerikaans gezichtspunt. In tegenstelling tot wat veel deskundigen voorspelden, oefende het geen geduld met wraak nemen voor de liquidatie door Amerikaanse drones in Irak van hun machtige en geliefde generaal Qassem Soleimani, maar sloegen de Revolutionaire Garde binnen enkele dagen toe. Ze kozen ook niet zoals verwacht voor aanslagen waar ook ter wereld door een van de door hen gesteunde milities, waardoor Iran zich officieel van de domme zou kunnen houden. Integendeel, de raketten vertrokken raketten vanaf het eigen grondgebied.

Was het doden van Soleimani door de VS al bijna een oorlogsverklaring, de aanval van dinsdagavond was dat helemaal.

Schade

Aan de andere kant leek bij zonsopkomst in Irak de schade mee te vallen. In de twee bases, luchtmachtbasis al-Asad bij Bagdad en een basis bij Erbil in Iraaks Koerdistan, vielen – tenminste voor zover dinsdagochtend bekend – geen Amerikaanse slachtoffers, en ook geen Irakese. De raketten - volgens Iran 22 projectielen bij al-Asad en 17 bij Erbil - raakten terrein binnen die bases dat niet bij Amerikanen in gebruik is.

Het was nog onduidelijk of dat ook de bedoeling was van de Iraanse leiders. Sommige militaire deskundigen gaven in Amerikaanse media hoog op van de bestuurbaarheid van de Iraanse ballistische raketten in het laatste, omlaag vallende deel van hun baan. Ze zouden tot op tien meter nauwkeurig naar hun doel geleid kunnen worden. Anderen waren minder overtuigd van die precisie.

Beeld ANP Graphics

In tegenspraak met de VS claimt Iran wel degelijk tachtig Amerikanen te hebben gedood, vijftien raketten zouden doel hebben getroffen en ook zou er grote materiële schade zijn. Ayatollah Ali Khamenei verkondigde de VS ‘in het gezicht te hebben geslagen’, en dreigde met meer en hevigere aanvallen. De Iraanse president Hassan Rohani viel de geestelijk leider bij: “Als Washington de arm van generaal Soleimani afhakt, hakken wij het been van Amerika eraf in de regio.” 

Bij de Iraanse raketaanvallen op twee legerbases in Irak zijn geen Nederlanders omgekomen of gewond geraakt. Dat laat het ministerie van Defensie weten. Een van de aanvallen was gericht op een basis in Erbil, in het noorden van het land. Maar het veertigtal Nederlandse militairen in het gebied zit elders, aldus het ministerie. In Bagdad, waar de andere aanval plaatsvond, heeft Nederland nog een handjevol mensen, maar ook die bleven ongedeerd. 

De KLM laat weten dat het tot nader order niet boven Irak en Iran vliegt. Aanleiding vormen de gebeurtenissen in het gebied, meldt een woordvoerder van KLM. De beslissing betekent dat verschillende vluchten naar Zuidoost-Azië en het Midden-Oosten alternatieve routes vliegen. Dat zorgt gemiddeld voor twaalf minuten extra reistijd, aldus een zegsvrouw.

Geen toeval

Zelfs al konden de raketten op willekeurige plaatsen binnen de bases inslaan, dan nog zelfs dan hoeft het kennelijke uitblijven van een slachting onder zowel Amerikaanse als Iraakse militairen geen toeval te zijn: een militaire bron meldde aan nieuwszender CNN dat er kort voor de aanval een waarschuwing kwam, zodat de troepen op de basis zich op tijd in bunkers konden terugtrekken.

In navolging van president Trump na het doden van die generaal twitterde Said Jalili, de hoofdonderhandelaar van Iran in het nucleaire overleg met Europa en ooit de VS, zonder verdere toelichting een afbeelding van de vlag van zijn land. de Iraanse minister van buitenlandse zaken Javad Zarif twitterde dat Iran ‘evenredige maatregelen heeft genomen als zelfverdediging, op grond van artikel 51 van het Handvest van de VN, met als doelwit de basis van waaruit de laffe gewapende aanval tegen onze burgers en hoge functionarissen werd uitgevoerd.”

In Iran wordt feest gevierd na de Iraanse raketaanval op Amerikaanse doelen in Iran. Beeld Reuters

Wraak

De Iraanse regering presenteerde de aanvallen als daarmee als wraak voor de dood van Soleimani. Maar dan wel in bewoordingen die erop kunnen wijzen dat het dé wraakoefening is, dat Iran vindt dat het met ‘Operatie martelaar Soleimani’ genoegdoening heeft afgedwongen.

De vraag is of de VS het daarbij – tandenknarsend of niet – zullen laten, en daarmee een einde zullen maken aan de spiraal van geweld die beide landen tot op de rand van openlijke oorlog heeft gebracht.

Of Trump daartoe moet besluiten, daarover waren dinsdagavond de meningen verdeeld. De Democratische voorzitter van het Huis van Afgevaardigden, Nancy Pelosi, twitterde: “We moeten de veiligheid van onze militairen verzekeren, daarbij inbegrepen zowel het beëindigen van nodeloze provocaties van de regering als het eisen dat Iran zijn geweld stopt. Amerika en de wereld kunnen zich geen oorlog permitteren.” Maar de Republikeinse afgevaardigde Liz Cheney, verklaarde: “Ik sta schouder aan schouder met president Trump, die er duidelijk over was dat Amerika zulke acties tegen onze militairen niet zal tolereren.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden