null Beeld
Beeld

De MegastadNairobi

Vrouwen in Kenia kunnen nu ook schoenpoetser of conducteur worden

Ilona Eveleens

Het is druk op het trottoir langs Kenyatta Avenue, een belangrijke verkeersader in het centrum van Nairobi. Aan beide zijden van de straat staan hoge kantoorgebouwen waar de meeste voetgangers blijkbaar werken, afgemeten aan hun donkere pakken of keurige jurken. Naast de ingang van het hoofdkwartier van een bank, zit een vrouw op een houten kist en vraagt me: “Wil je dat ik je schoenen laat glimmen?” Ik draag sandalen, weliswaar van leer, maar er valt weinig te poetsen.

Toch ga ik uit nieuwsgierigheid in op haar aanbod. Schoenpoetsers zijn niet weg te denken uit het Keniaanse straatbeeld, maar dit is de eerste keer dat ik een vrouw het werk zie doen. In het oerconservatieve land zullen de meeste vrouwen die klus thuis doen voor het gezin, maar als baan op straat is een unicum.

Geen drie maaltijden per dag

De schoenpoetser vertelt dat ze een alleenstaande moeder is van twee zonen en haar baan in een hotel verloor toen het toerisme in Kenia werd lamgelegd door de coronapandemie. Er zijn weliswaar tot nu minder doden gevallen door covid dan bijvoorbeeld in Europa, maar naar schatting een kleine 2 miljoen mensen verloren hun baan in de formele sector. Uit een onderzoek van de liefdadigheidsinstelling Twaweza blijkt dat 60 procent van de Kenianen zich inmiddels geen drie maaltijden per dag meer kan permitteren.

De schoenpoetser verdient op een goede dag 10 euro. Haar inkomen gaat op aan voedsel en de huur van een eenkamerwoning in de Kibera-sloppenwijk. Er blijft te weinig over voor schoolgeld en kleding. Daarvoor bedelt ze bij haar familie.

De man die een meter verderop kranten en tijdschriften verkoopt, uitgestald op een stuk plastic op de stoeptegels, roept dat de schoenpoetser een goede reputatie heeft opgebouwd onder vrouwelijk kantoorpersoneel. Ze blijkt zich gespecialiseerd te hebben in de vaak hooggehakte schoeisels van de kantoorvrouwen. “De meesten zijn dol op hun schoenen en laten ze, bijna dagelijks, door mij onderhouden”, vertelt ze en merkt met een knipoog op dat mijn sandalen niet zo vertroeteld worden.

Zelfs vrouwelijke conducteurs

De laatste jaren hebben steeds meer vrouwen, vooral in Nairobi, werk gevonden in sectoren die als mannendomein werden beschouwd. Zo worden nu enkele matatu’s, openbaarvervoerbussen, bestuurd door vrouwen, en zijn er inmiddels ook vrouwelijke conducteurs. Dat was tot niet zo lang geleden een onneembaar mannenbastion.

In de bouwsector zijn eveneens steeds meer vrouwen te zien die cement sjouwen, muren metselen of geulen graven. Ook bij wegwerkzaamheden worden tegenwoordig af en toe vrouwen ingezet en niet alleen om met een rood en groen vlaggetje het verkeer langs obstakels te leiden maar ook om te asfalteren – iets wat grotendeels nog met de hand gebeurt.

De coronapandemie heeft er zeker toe bijgedragen dat vrouwen zich steeds meer in ‘mannenberoepen’ wagen. De vrouwelijke schoenpoetser had nooit gedroomd dat ze dit werk zou doen. Maar haar financiële nood werd zo hoog dat ze alle twijfels en vooroordelen opzijzette. Ze wilde alles doen om te voorkomen dat haar kinderen honger zouden lijden.

Nu, vier maanden na de start van haar nieuwe job, ziet ze zelfs haar werktoekomst volledig in het schoenen poetsen. Weer een mannenbastion opengebroken.

Uitdijende metropolen bieden een groeiend deel van de wereldbevolking onderdak. Hoe houden de mensen het daar leefbaar? Trouw-correspondenten doen wekelijks verslag uit hun eigen megastad.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden