AnalyseVredesplan

Vredesplan Midden-Oosten lijkt een-tweetje tussen Trump en Netanyahu

Trump en Netanyahu. Beeld AP

Het plan van Donald Trump is vooral bedoeld voor binnenlands politiek gebruik in de VS en Israël.

Vrede zal Donald Trumps vredesplan voor het Midden-Oosten op korte termijn niet brengen, maar een welkome afleiding van de politieke oorlog aan het thuisfront wel. De presentatie van het vredesplan, naar verwachting vandaag, past in een scenario dat de Amerikaanse president wel vaker inzet: de aandacht afleiden van negatieve publiciteit met een ander, groter spektakel elders.

Dus werden, in de week dat het in politiek Washington om het impeachmentproces tegen Trump gaat, ineens de Israëlische premier Netanyahu en zijn politieke rivaal Gantz uitgenodigd voor een briefing over het vredesplan dat de afgelopen jaren door Trumps schoonzoon Jared Kushner is opgesteld.

Ook voor Netanyahu is de publiciteit een welkome afleiding. Hij is aan het thuisfront verwikkeld in corruptieschandalen, en is in een politieke patstelling terechtgekomen. Zowel hij als Gantz slaagt er na steeds nieuwe verkiezingen niet in om een regering te vormen. Begin maart gaat Israël weer naar de stembus. Gantz had naar verluidt liever niet meegewerkt aan de reis, die vooral een een-tweetje tussen Trump en Netanyahu lijkt te worden, maar een uitnodiging van Trump afslaan zou politiek te gevoelig liggen.

Status van Oost-Jeruzalem

De afwezigheid van een functionerende Israëlische regering was een van de redenen dat het Amerikaanse plan steeds uitgesteld werd, en ook een reden dat het straks moeilijk zal zijn om er een succes van te maken. Het feit dat de Palestijnen er totaal niet bij betrokken zijn, en al verklaard hebben dat ze er niet aan mee zullen werken, maakt het slagen ervan vrijwel onmogelijk.

Ook andere buurlanden van Israël hebben zich al sceptisch geuit, en verwachten dat het plan vooral oog zal hebben voor de Israëlische wensen en belangen. De details zijn overigens nog nauwelijks uitgelekt, en dat is uitzonderlijk in het politieke vergiet dat de regering-Trump is.

Een half jaar geleden presenteerde Kushner wel een economisch investeringsplan voor de Palestijnse gebieden, dat lauwe reacties oogstte. Het is verder afwachten welke precieze voorstellen er komen over precaire dossiers zoals de status van Oost-Jeruzalem, de Palestijnse vluchtelingen in de buurlanden, en de Joodse nederzettingen in bezet gebied. 

Kushner koos voor Saudiërs

Uit het beleid van Trump in de afgelopen jaren valt wel af te leiden uit welke richting de wind zal waaien. Zo zette hij allerlei financiële hulp aan de Palestijnen stil, en verplaatste hij de Amerikaanse ambassade van Tel Aviv naar de betwiste stad Jeruzalem. Dat laatste werd door de Palestijnen als een groot affront ervaren.

Maar waar een toenadering tussen de Palestijnen en de Israëliërs voorlopig niet in het verschiet ligt, speelt het overleg rondom het plan wel een rol in een andere, opvallende toenadering: die tussen voormalige aartsvijanden Israël en Saudi-Arabië. Onder president Obama stuurde de Amerikaanse regering altijd aan op een machtsevenwicht tussen de twee grote rivalen Iran en Saudi-Arabië.

Kushner koos duidelijk voor de Saudiërs, en opereerde de afgelopen jaren in tandem met de Saudische kroonprins Mohammed Bin Salman. Tussen Israël en Saudi-Arabië lijkt een voorzichtige dooi gaande. Afgelopen weekeinde maakten de twee landen bekend dat het voor Israëlische staatsburgers mogelijk gaat worden om het islamitische koninkrijk te bezoeken.

Lees ook:

Jared Kushner probeert vrede in het Midden-Oosten te ‘kopen’

In de Bahreinse hoofdstad Manama ontvouwde Kushner het economische deel van zijn langverwachte en mysterieuze vredesplan. Maar wat vooral opviel waren de afwezigen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden