Rondje EuropaCatalonië

Vragen om lessen in het Spaans kan gevaarlijk zijn

null Beeld
Beeld

Een echtpaar in Catalonië wil dat hun zoon deels in het Castilliaans wordt onderwezen, zoals vastgelegd in de wet. Maar dat is tegen het zere been van diehard-Catalanen.

Jurriaan van Eerten

In principe vroegen de ouders alleen of de basisschool van hun vijfjarige zoon zich aan de wet wilde houden. Ze verzochten dat minstens 25 procent van de lessen in het standaard-Spaans (ook wel Castilliaans) wordt gegeven, zoals afgesproken in Catalonië. Nu krijgt hun vijfjarige enkel les in het Catalaans, en dat willen de ouders niet.

Een oordeel van het Hooggerechtshof gaf de ouders gelijk. De school – in het pittoreske kustplaatsje Canet de Mar, iets ten noorden van Barcelona – moet voortaan ook lessen in het Spaans geven. Direct stroomden de dreigementen binnen. Een oud-universiteitshoogleraar riep op om het huis van de familie te bekogelen met stenen, en een bekende Catalaanse separatist stelde voor het kind kapot te pesten tot hij van school zou veranderen. Het liep zo uit de hand dat de politie heeft besloten bij de school te posten, om de veiligheid van het kind te garanderen.

Taal-apartheid

Radicale Catalanen stellen dat Spaans toch al dominant is, en dat het Catalaans enkel kan overleven als dit kunstmatig wordt gestimuleerd. Rondom dit zogeheten ‘beleid van taalonderdompeling’ is per wet vastgelegd hoeveel procent van de lessen in het Catalaans en hoeveel in het Spaans wordt gegeven.

Duizenden basisscholen in Catalonië negeren die wet echter en geven alle lessen in het Catalaans. Voor rechts-nationalistische Spanjaarden het teken dat de Catalanen Spanje simpelweg haten. Pablo Casado, leider van de centrum-rechtse oppositiepartij Partido Popular, gooide olie op het vuur door te stellen dat Catalonië een ‘systeem van taal-apartheid’ heeft opgetuigd, met Spaans-sprekenden als tweederangs burgers.

Het is niet voor het eerst dat de politieke strijd tussen Barcelona en Madrid de scholen bereikt. In 2015 verzocht een familie ook om lessen in het Spaans. Vervolgens, zo stelt de familie, kwamen zij in sociaal isolement terecht. Uiteindelijk besloten ze hun kinderen maar naar een andere school te sturen.

Het is wel voor het eerst dat het Hooggerechtshof zich zo volledig heeft uitgesproken over deze taalkwestie, waardoor alle scholen zich aan de regel van 25 procent les in het Spaans moeten houden. De Catalaanse deelregering heeft in een reactie hierop de scholen opgeroepen zich niet aan de uitspraak van het Hof te houden en 100 procent in het Catalaans te blijven lesgeven.

In een open brief vraagt de familie intussen buurtgenoten hun steun uit te spreken. “Dat wat jullie ons privé zeggen, zeg dat ook publiekelijk. We willen geen van allen helden zijn […] maar we moeten deze spiraal van stilte doorbreken.” Daar geven nu tientallen ouders gehoor aan, die allemaal minstens 25 procent Spaanse les voor hun kinderen eisen naar aanleiding van de uitspraak van het Hof. Voorlopig lijkt het gedaan met de rust op de Catalaanse scholen.

Lees ook:

De strijd om het Catalaans in Spanje gaat over veel meer dan de taal: ‘Een Spaans onderonsje líjkt onschuldig’

De verwoede pogingen om het Catalaans levend te houden, stuiten op weerstand van Spanjaarden die de taal niet spreken, maar wel in de regio wonen.

Stookten Russische spionnen het Catalaans separatisme op?

Een commissie van het Europees Parlement dringt aan op een diepgaand onderzoek naar ‘de innige en regelmatige contacten tussen Catalaanse separatisten en Moskou’.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden