Nieuws Buitenland

Voorschoolplicht voor niet-Duitstalige kinderen zet Duitse deelstaatverkiezingen op scherp

Beeld Inge van Mill

De plaatsvervangend fractievoorzitter van de partij van bondskanselier Angela Merkel, de CDU, heeft woensdag Duitsland in rep en roer gebracht. Deze Carsten Linnemann zei in een interview met de Rheinische Post dat een kind dat geen Duits spreekt, op een Duitse basisschool niets te zoeken heeft. 

Linnemann wilde dat er voor kinderen bij wie thuis geen Duits wordt gesproken, een voorschool verplicht wordt. Zowel de kinderen zelf als hun klasgenoten hebben volgens hem last van hun taalachterstand. De kinderen moeten daarom ‘voordat ze op school zitten bij wijze van spreken klaar gemaakt worden’, zei hij.

Dat Die Zeit in een bericht over het interview de kop ‘basisschoolverbod’ zette, veroorzaakte veel ophef, maar bij navraag bleek de politicus niet van plan te zijn om een toelatings-taaltest af te nemen. Hij wil wel een voorschoolplicht voor niet-Duitstaligen. De politicus verklaarde dat een voorschool weliswaar geld kost, maar dat een niet ingehaalde taalachterstand en daardoor falende integratie de staat uiteindelijk veel meer zou gaan kosten.

Voorzitter vereniging van leraren steunt idee

Critici beschuldigden Linnemann er meteen van dat hij met zijn uitspraken probeerde te hengelen naar de kiezers van de radicaal-rechtse AfD, die zeer kritisch is over immigratie. Over drie weken, op 1 september, zijn er twee deelstaatverkiezingen in Duitsland, in de deelstaten Brandenburg en Saksen. In de peilingen hijgt de AfD in de nek van de CDU, die in beide staten nu nog de grootste partij is. De populistische AfD wil veel strengere eisen aan migranten stellen en de immigratie sterk beperken.

Maar er was ook lof voor Linneman: de voorzitter van de Duitse vereniging van leraren was het van harte met hem eens. In Nederland gaan er ook stemmen op om de voorschool verplicht te maken voor kinderen die thuis geen Nederlands spreken, maar zo’n verplichting is er nog niet. Wel krijgen ouders van anderstalige kinderen een advies van het consultatiebureau om hun kind vanaf 2 of 2,5 jaar 16 uur per week naar de voorschool te brengen.

Uit onderzoek blijkt dat een voorschool gemiddeld ongeveer de helft van een taalachterstand kan wegnemen.

Voorschool of kinderbijslag stopt

In Denemarken gaat de wet verder dan dat: daar worden kinderen die in een achterstandswijk wonen, min of meer verplicht om vanaf hun eerste jaar 25 uur per week een voorschool te bezoeken om daar behalve de Deense taal ook Deense tradities te leren. Het is niet letterlijk verplicht, maar wie er niet aan meedoet, verliest het recht op kinderbijslag. De omstreden wet kwam tot stand toen de Deense regering werd gedoogd door een populistisch-rechtse partij.

In Duitsland is het in veel regio’s gebruik om migrantenkinderen eerst de Duitse taal te leren in een zogenaamde ’wilkommensklas’, zodat ze daarna naar een reguliere school kunnen gaan. Critici zien in het voorstel van Linnemann weinig verschil met die al bestaande praktijk. “Dat toont aan dat hij geen enkel verstand heeft van het onderwerp waarover hij praat, maar uitsluitend geïnteresseerd is in het effect van zijn woorden”, zei de Berlijnse professor Klaus Hurrelmann tegen radiostation Deutsche Welle.

Lees ook: 

Investeer in kinderen door de voorschool gratis te maken

De voorschool helpt kinderen een betere start te maken op de basisschool. Geef ieder kind die kans door de voorschool gratis te maken, bepleiten de Amsterdamse wethouder Marjolein Moorman en de voorzitter van MKB Amsterdam Bart Drenth.

Eén opvang voor alle peuters bevordert gelijke kansen, zeggen scholen en gemeenten

De opvang van peuters moet anders worden aangepakt. Er moet één instelling komen voor alle kinderen van 2,5 tot 4 jaar, schrijft een landelijke coalitie van gemeenten, scholen, kinderopvangorganisaties en welzijnsclubs vandaag in deze krant. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden